Η κυβέρνηση Ράμα θεσπίζει στην Αλβανία πρόστιμα έως 5.500 ευρώ για πολίτες που παραμένουν σε διαδηλώσεις όπου εκδηλώνονται βίαια επεισόδια.
Αυστηρότερα μέτρα για τις δημόσιες συγκεντρώσεις υιοθέτησε η κυβέρνηση του Έντι Ράμα, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει τις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις που συγκλονίζουν εδώ και μήνες τα Τίρανα. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει χρηματικές κυρώσεις ακόμη και για διαδηλωτές που δεν συμμετέχουν προσωπικά σε πράξεις βίας, εφόσον παραμένουν σε συγκεντρώσεις όπου σημειώνονται επεισόδια ή λεηλασίες.
Το ανώτατο πρόστιμο ανέρχεται σε 500.000 λεκ, περίπου 5.500 ευρώ ή 6.130 δολάρια, ποσό σχεδόν εξαπλάσιο του μέσου ακαθάριστου μηνιαίου μισθού στην Αλβανία, ο οποίος διαμορφώνεται στα 930 ευρώ.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, οι κυρώσεις αφορούν όσους εξακολουθούν να βρίσκονται σε βίαιες συγκεντρώσεις παρά τις προειδοποιήσεις της αστυνομίας να αποχωρήσουν, καθώς και περιπτώσεις απόκρυψης της ταυτότητας. Από τη συγκεκριμένη ρύθμιση εξαιρούνται δημοσιογράφοι, υγειονομικοί, παρατηρητές, εργαζόμενοι που εκτελούν υπηρεσιακά καθήκοντα και διερχόμενοι πολίτες.
Από τις περιβαλλοντικές διαμαρτυρίες στις φοιτητικές κινητοποιήσεις
Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στην Αλβανία, χώρα με πληθυσμό περίπου 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων, ξεκίνησαν τον Μάιο του 2026 ως ειρηνικές κινητοποιήσεις εναντίον σχεδίου κατασκευής πολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος σε προστατευόμενη φυσική περιοχή.
Το έργο συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, και αποτέλεσε την αφετηρία ενός κινήματος χωρίς ενιαία ηγετική δομή, το οποίο σταδιακά διεύρυνε την ατζέντα των διεκδικήσεών του.
Από τα μέσα Οκτωβρίου, οι κινητοποιήσεις απέκτησαν έντονο φοιτητικό χαρακτήρα, με αιτήματα που επικεντρώνονται στις καταγγελίες για διαφθορά, στις ελλείψεις του συστήματος υγείας και στις περιορισμένες επαγγελματικές και οικονομικές προοπτικές των νέων.
Τις τελευταίες ημέρες, οι διαδηλώσεις κλιμακώθηκαν σε σοβαρές συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας στην αλβανική πρωτεύουσα, ενώ βασικό αίτημα των κινητοποιήσεων παραμένει η παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Περιορισμοί στις συγκεντρώσεις και κυρώσεις για διαδικτυακή υποκίνηση
Το νέο νομοθετικό πακέτο, που υιοθετήθηκε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, επεκτείνει τις αρμοδιότητες της αστυνομίας, επιτρέποντας την προσωρινή απαγόρευση ή τον περιορισμό συγκεντρώσεων σε συγκεκριμένες περιοχές, όταν διαπιστώνεται κίνδυνος βίαιων επεισοδίων.
Οι περιορισμοί μπορούν να εφαρμόζονται, μεταξύ άλλων, κοντά σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, νοσοκομεία και κυβερνητικά κτίρια, με δυνατότητα επιβολής τους για χρονικό διάστημα έως 72 ωρών, εφόσον υπάρχει άμεση απειλή βίας.
Παράλληλα, προβλέπονται κυρώσεις για τη διαδικτυακή υποκίνηση σε βίαιες ενέργειες, ενώ θεσπίζονται μηχανισμοί αποζημίωσης μικρών επιχειρήσεων που υπέστησαν υλικές ζημιές κατά τη διάρκεια των επεισοδίων.
Τα μέτρα τίθενται σε άμεση ισχύ, ωστόσο πρέπει να λάβουν την έγκριση του αλβανικού κοινοβουλίου εντός 45 ημερών, προκειμένου να διατηρηθούν σε εφαρμογή.
Το γαλλικό πρότυπο και οι καταγγελίες Ράμα για ξένη εμπλοκή
Ο Έντι Ράμα είχε δηλώσει την Κυριακή ότι η πρωτοβουλία του εμπνεύστηκε από αντίστοιχη γαλλική νομοθετική πρόταση, η οποία προβλέπει την οικονομική ευθύνη διαδηλωτών για ζημιές που προκαλούνται κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων.
Η πρόταση εγκρίθηκε την Τετάρτη από την Άνω Βουλή της Γαλλίας, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τις ρυθμίσεις που προωθεί η αλβανική κυβέρνηση.
Ο πρωθυπουργός έχει παράλληλα αποδώσει μέρος της κλιμάκωσης των επεισοδίων σε «ξένους παράγοντες», κατηγορώντας επανειλημμένα τη Ρωσία και το Ιράν ότι συμβάλλουν στη διάδοση παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο. Οι ισχυρισμοί αυτοί διατυπώνονται από την αλβανική κυβέρνηση, χωρίς να έχουν παρουσιαστεί στο συγκεκριμένο πλαίσιο ανεξάρτητα επαληθευμένα στοιχεία που να τεκμηριώνουν την εμπλοκή των δύο χωρών.
Παρά την αυστηροποίηση των μέτρων, ο Ράμα έχει απευθύνει δημόσια έκκληση για διάλογο με τους διαδηλωτές, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης που εξακολουθεί να επικρατεί στην πρωτεύουσα.
