Έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στην Ιαπωνία προκαλεί η προγραμματισμένη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ, στις 19 Νοεμβρίου, στο περιθώριο της συνόδου APEC στη Σεντζέν.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Barak Ravid στο Axios, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο ο Αμερικανός πρόεδρος να συζητήσει με τη Μόσχα το μέλλον της Ουκρανίας και την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, χωρίς προηγούμενο συντονισμό με τους συμμάχους του.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η παρέμβαση του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος ζήτησε από την Ουάσιγκτον να αποφύγει αιφνιδιασμούς κατά τις συνομιλίες με τον Πούτιν.
Όπως αναφέρει το Axios, ορισμένοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες παραλληλίζουν τους κινδύνους με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, εκφράζοντας φόβους για μια διαπραγμάτευση που θα μπορούσε να επηρεάσει τις σφαίρες επιρροής και τις ισορροπίες ασφαλείας στην Ευρώπη.
Η ανησυχία συνδέεται με τη στρατηγική της Μόσχας να εντάξει τη διευθέτηση του ουκρανικού σε μια ευρύτερη συμφωνία για το ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Παρότι ο πυρηνικός αφοπλισμός έχει παρουσιαστεί ως βασικό αντικείμενο της τριμερούς συνάντησης, ο Τραμπ έχει αναφέρει ότι σκοπεύει να συζητήσει επίσης την Ουκρανία και το Ιράν, διευρύνοντας την ατζέντα.
Παράλληλες αμερικανικές επαφές στο Βερολίνο
Σε δεύτερο δημοσίευμά του, το Axios αποκαλύπτει ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ προγραμματίζουν συνομιλίες στο Βερολίνο με Ευρωπαίους και Ουκρανούς αξιωματούχους, την ίδια ημέρα με τη συνάντηση στην Κίνα.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο και το σχέδιο μεταπολεμικής οικονομικής ανασυγκρότησης. Στις επαφές αναμένεται να συμμετάσχουν εκπρόσωποι μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, παραμένουν διαφωνίες για την ευρωπαϊκή συμμετοχή στις συνομιλίες με τη Ρωσία, καθώς το Κρεμλίνο δεν έχει επιβεβαιώσει σχετική συμφωνία.
Η Ταϊβάν και οι επιφυλάξεις της Ιαπωνίας
Ανάλογος προβληματισμός καταγράφεται στο Τόκιο, όπου αξιωματούχοι ανησυχούν για ενδεχόμενες αμερικανικές τοποθετήσεις σχετικά με την Ταϊβάν και τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στον Ινδοειρηνικό.
Η Ιαπωνία επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οι συνομιλίες Τραμπ και Σι δεν θα δημιουργήσουν αμφιβολίες για τις αμερικανικές δεσμεύσεις ασφαλείας, σε μια περίοδο αυξανόμενης κινεζικής στρατιωτικής δραστηριότητας στην περιοχή.
Η συνάντηση στη Σεντζέν πραγματοποιείται, παράλληλα, μετά τη λήξη της συνθήκης New START, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει ένα νέο πλαίσιο ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών που θα περιλαμβάνει και την Κίνα.
Για τις ευρωπαϊκές και ασιατικές πρωτεύουσες, το βασικό ζήτημα είναι κατά πόσο οι τρεις ηγέτες θα περιοριστούν στον πυρηνικό διάλογο ή θα επιχειρήσουν ευρύτερες γεωπολιτικές συνεννοήσεις. Η προοπτική μιας νέας «Γιάλτας» παραμένει διπλωματικός φόβος και όχι επιβεβαιωμένο σχέδιο, αποτυπώνει όμως τη δυσπιστία που συνοδεύει τη συνάντηση των τριών ηγετών.