Θετική υποδοχή με επιμέρους ενστάσεις επιφύλαξαν οι κοινωνικοί και παραγωγικοί φορείς στο οικονομικό νομοσχέδιο, κατά την ακρόασή τους στη Βουλή.
Με προτάσεις για ευρύτερες φορολογικές ελαφρύνσεις, ενίσχυση των οικογενειών, αποκατάσταση μισθολογικών ανισοτήτων και διεύρυνση των κοινωνικών παροχών συνεχίστηκε στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής η επεξεργασία του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων.
Κατά τη δεύτερη συνεδρίαση της επιτροπής, οι εκπρόσωποι των φορέων αναγνώρισαν θετικές παρεμβάσεις στις φορολογικές, μισθολογικές και συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτούνται πρόσθετες αλλαγές για την αντιμετώπιση των οικονομικών πιέσεων που δέχονται εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, επιχειρήσεις και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Απαντώντας στις παρατηρήσεις τους, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτρης Μαρκόπουλος, υποστήριξε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που εξακολουθούν να χορηγούν πρόσθετες παροχές, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι οι δημοσιονομικές δυνατότητες δεν επιτρέπουν την πλήρη επαναφορά του 13ου μισθού και της 13ης σύνταξης.
ΠΟΜΙΔΑ: Διεύρυνση της φοροαπαλλαγής στα ενοίκια και διορθώσεις στο Ε9
Στις παρεμβάσεις για την αγορά ακινήτων επικεντρώθηκε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), Ευστράτιος Παραδιάς, ο οποίος χαιρέτισε την παράταση για ακόμη ένα έτος της τριετούς φορολογικής απαλλαγής για εισοδήματα από κατοικίες που διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση, εφόσον προηγουμένως παρέμεναν κενές επί τριετία ή είχαν χρησιμοποιηθεί για βραχυχρόνια μίσθωση.
Ο κ. Παραδιάς ζήτησε την επέκταση του κινήτρου σε κάθε κατοικία που βρίσκεται σήμερα εκτός της αγοράς μακροχρόνιων μισθώσεων, συμπεριλαμβανομένων νεόδμητων και ανακαινιζόμενων ακινήτων, ιδιοκατοικούμενων κατοικιών των οποίων οι ιδιοκτήτες μετακομίζουν, δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων και κατοικιών που αποκτήθηκαν πρόσφατα με αγορά, γονική παροχή ή κληρονομιά. Στην πρότασή του συμπεριέλαβε και ακίνητα νομικών προσώπων, ιδίως μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια διεύρυνση θα μπορούσε να διαθέσει στην αγορά δεκάδες χιλιάδες πρόσθετες κατοικίες, χωρίς ουσιαστική απώλεια φορολογικών εσόδων, καθώς τα συγκεκριμένα ακίνητα δεν αποφέρουν σήμερα φόρο εισοδήματος από μισθώματα.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο άρθρο 51, που προβλέπει δυνατότητα διόρθωσης των δηλώσεων Ε9 για τα έτη 2014 έως και 2026, χωρίς αναδρομική επιβολή του φόρου, των τόκων και των προστίμων που θα προέκυπταν από τις συγκεκριμένες διορθώσεις. Η ρύθμιση συνδέεται με τη δημιουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) και είχε αποτελέσει επανειλημμένο αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ.
Όπως εξήγησε, η δυνατότητα τακτοποίησης παλαιών παραλείψεων χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις είναι καθοριστική για την πληρότητα του νέου Μητρώου, καθώς διαφορετικά πολλοί ιδιοκτήτες θα δίσταζαν να δηλώσουν την πραγματική περιουσιακή τους κατάσταση. Η απαλλαγή αφορά τις επιβαρύνσεις που θα προέκυπταν από τις σχετικές δηλώσεις και όχι γενική διαγραφή υφιστάμενων οφειλών.
Στο ίδιο άρθρο αναφέρθηκε ο Γεώργιος Χριστόπουλος, πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Φορέων της Αγοράς στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Χαρακτήρισε θετική τη δυνατότητα διόρθωσης παλαιών περιουσιακών δηλώσεων, ζητώντας ωστόσο να ληφθεί υπόψη η ανάγκη ίσης μεταχείρισης όσων δήλωναν εξαρχής ορθά τα ακίνητά τους και κατέβαλλαν τους αναλογούντες φόρους.
Ο κ. Χριστόπουλος αναγνώρισε, γενικότερα, ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση του εισοδήματος, τη στήριξη της οικογένειας, τη διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας και την προώθηση της αποταμίευσης και των επενδύσεων.
Δημόσιο και ένστολοι: Θετικές παρεμβάσεις, αλλά παραμένουν ανισότητες
Την ικανοποίησή του για επιμέρους ρυθμίσεις εξέφρασε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Στρατιωτικών (ΠΟΜΕΝΣ), Ηλίας Κολλύρης, επισημαίνοντας ιδιαίτερα την προβλεπόμενη επαναφορά του επιδόματος Χριστουγέννων στο Δημόσιο από το 2027, με εφαρμογή και στο στρατιωτικό προσωπικό.
Παράλληλα, ζήτησε την άρση οικονομικών ανισοτήτων που, όπως υποστήριξε, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι στρατιωτικοί. Αναφέρθηκε ειδικότερα στη νυχτερινή αποζημίωση που δεν λαμβάνουν, καθώς και στον αποκλεισμό τους από την επιστροφή δύο ενοικίων, η οποία προβλέπεται για άλλες επαγγελματικές κατηγορίες, όπως εκπαιδευτικούς και γιατρούς που υπηρετούν στην περιφέρεια.
Ανάλογες επιφυλάξεις διατύπωσε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Στρατιωτικών (ΠΟΣ), Βασίλειος Νικολόπουλος, αναγνωρίζοντας ότι το νομοσχέδιο κινείται γενικά προς τη σωστή κατεύθυνση και αντιμετωπίζει χρονίζοντα προβλήματα.
Επικεντρώθηκε στο άρθρο 20 και στην ετήσια οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ από το 2026, υπογραμμίζοντας ότι η διεύρυνση των δικαιούχων χωρίς εισοδηματικά κριτήρια δεν καλύπτει τους απόστρατους κάτω των 65 ετών, παρά τις αυξημένες οικονομικές ανάγκες και υποχρεώσεις τους.
Από την πλευρά της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Αστυνομικών Υπαλλήλων, ο Χρήστος Μαυραγάνης χαιρέτισε τις φορολογικές ελαφρύνσεις, τις ενισχύσεις ευάλωτων ομάδων, τις ρυθμίσεις για τις οικογένειες θανόντων αστυνομικών και το επίδομα Χριστουγέννων των 500 ευρώ μεικτά από το 2027. Διευκρίνισε, εντούτοις, ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν επαρκούν για την κάλυψη των σημερινών αναγκών ούτε αντισταθμίζουν τις εισοδηματικές απώλειες των προηγούμενων ετών.
Διαφορετική ήταν η συνολική αποτίμηση της ΑΔΕΔΥ, με τον εκπρόσωπό της και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής, Δημήτρη Ακτύπη, να υποστηρίζει ότι ο τίτλος του νομοσχεδίου έρχεται σε αντίφαση με την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι στο Δημόσιο.
Όπως ανέφερε, οι μισθολογικές απώλειες από το 2010 παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξόφλητες, ενώ μόνο από την κατάργηση των δώρων οι σωρευτικές μεικτές απώλειες, σε συγκεκριμένα παραδείγματα, ανέρχονται σε 37.000 έως 51.000 ευρώ.
«Δεν μιλάμε δηλαδή για εργαζόμενους που σήμερα αποκτούν ένα πρόσθετο εισόδημα, μιλάμε για εργαζόμενους για τους οποίους έχουν αφαιρεθεί δεκάδες χιλιάδες ευρώ, χωρίς να έχουν την παραμικρή ευθύνη για την οικονομική κρίση», τόνισε.
Τρίτεκνοι και ΑμεΑ ζητούν ευρύτερη στήριξη
Την επέκταση του μηδενικού φορολογικού συντελεστή για τους τρίτεκνους έως το εισόδημα των 30.000 ευρώ, αντί των 20.000 ευρώ που προβλέπονται, πρότεινε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Πολυμελών Οικογενειών με Τρία Τέκνα, Δημήτριος Κοντός, αναγνωρίζοντας παράλληλα τα θετικά βήματα του νομοσχεδίου.
Ζήτησε επίσης ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων, ο λεγόμενος «κουμπαράς», να μην περιορίζεται στα παιδιά ηλικίας έως δύο ετών, αλλά να επεκταθεί άμεσα σε όσα είναι έως 12 ετών. Επέμεινε ακόμη στην καθολική εφαρμογή του μέτρου, ανεξαρτήτως της οικονομικής δυνατότητας των γονέων να συνεισφέρουν στον λογαριασμό.
Στην ανάγκη διεύρυνσης των κοινωνικών ενισχύσεων αναφέρθηκε ο γενικός γραμματέας της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), Βασίλειος Κούτσιανος, ζητώντας να συμπεριληφθούν περισσότεροι δικαιούχοι στην ετήσια οικονομική ενίσχυση ευάλωτων ομάδων.
Επισήμανε ειδικότερα περιπτώσεις δικαιούχων ορφανικής σύνταξης, σύνταξης λόγω θανάτου, καθώς και συνταξιούχων αναπηρίας που λαμβάνουν από τον e-ΕΦΚΑ το επίδομα απόλυτης αναπηρίας, οι οποίοι, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, παραμένουν εκτός της σχετικής ενίσχυσης.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η παρέμβαση της ιδρύτριας του Πανελλαδικού Υποστηρικτικού και Κοινωνικού Δικτύου ΑμεΑ «4amea», Ελένης Πολυχρονοπούλου, η οποία περιέγραψε τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν οικογένειες με παιδιά με αναπηρία.
Η κ. Πολυχρονοπούλου υποστήριξε ότι το 85% των γονέων παιδιών με αναπηρία χωρίζουν, εκτίμηση που παρουσίασε η ίδια, περιγράφοντας την επιβάρυνση που επωμίζεται συνήθως ο ένας γονέας, κατά κανόνα η μητέρα. Αναφέρθηκε στην αδυναμία επαγγελματικής απασχόλησης, στην απώλεια ασφαλιστικής κάλυψης, στην κοινωνική απομόνωση και στην εξάρτηση πολλών οικογενειών από τα επιδόματα των παιδιών τους.
Μίλησε ακόμη για ηλικιωμένους γονείς που εξακολουθούν να φροντίζουν ενήλικα παιδιά με βαριά αναπηρία, χωρίς επαρκή υποστήριξη ή προσωπικό βοηθό, αναφέροντας χαρακτηριστικά περιπτώσεις μητέρων ηλικίας 80 ετών που καλούνται να καλύπτουν μόνες τους τις καθημερινές ανάγκες των παιδιών τους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο κόστος εργοθεραπείας, λογοθεραπείας και ψυχολογικής υποστήριξης, υποστηρίζοντας ότι, πέραν των 520 ευρώ που καλύπτει το κράτος, οικογένειες καταβάλλουν από την τσέπη τους επιπλέον 680 έως 780 ευρώ τον μήνα.
Κατήγγειλε μάλιστα ότι για ορισμένες από αυτές τις πληρωμές δεν εκδίδονται αποδείξεις και ότι γονείς φοβούνται να τις απαιτήσουν, καθώς, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν άρνηση συνέχισης της θεραπείας των παιδιών τους από τα αντίστοιχα κέντρα.
Επιχειρήσεις και αγρότες: Φορολογικές αλλαγές και κόστος παραγωγής
Τις βελτιώσεις που αφορούν τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις αναγνώρισε ο εκπρόσωπος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), Νικόλαος Γεωργοκώστας.
Στάθηκε στην επέκταση του αφορολόγητου για τους τρίτεκνους και στους μη μισθωτούς, όπως προβλέπει το άρθρο 4, καθώς και στα κίνητρα για αποσβέσεις μηχανολογικού εξοπλισμού, σημειώνοντας ότι ορισμένες από αυτές τις παρεμβάσεις ανταποκρίνονται σε πάγια αιτήματα της αγοράς.
Ζήτησε, ωστόσο, οι σχετικές ελαφρύνσεις να ισχύσουν για τα εισοδήματα του 2026, αντί να μετατεθούν στο 2027. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της αποσύνδεσης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος από τον κατώτατο μισθό, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή σύνδεση προκαλεί σημαντικές στρεβλώσεις στην αγορά.
Ο γενικός διευθυντής της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), Μόσχος Κορασίδης, χαρακτήρισε θετική την πρόβλεψη για μηδενική φορολόγηση των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
Επισήμανε, όμως, ότι τα αγροτικά εισοδήματα βρίσκονται υπό έντονη πίεση, κυρίως εξαιτίας της αύξησης του ενεργειακού κόστους. Υποστήριξε επίσης την επέκταση του επενδυτικού λογαριασμού ανηλίκων πέραν της ηλικίας των δύο ετών, ζητώντας πρόσθετη ενίσχυση για τις οικογένειες με παιδιά.
Αναλυτική αποτίμηση των φορολογικών παρεμβάσεων παρουσίασε ο πρόεδρος του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών «Μάρκος Δραγούμης», Νικόλαος Ρώμπαπας, αναγνωρίζοντας θετικές αλλαγές στη μείωση της εισφοράς ανεργίας, που αυξάνει τις καθαρές αποδοχές των εργαζομένων, και στον περιορισμό της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις.
Χαιρέτισε ακόμη την προβλεπόμενη πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το 2028, καθώς και την ταχύτερη απόσβεση του μηχανολογικού εξοπλισμού, προτείνοντας ως επόμενο βήμα την άμεση έκπτωση του κόστους κάθε επιχειρηματικής επένδυσης.
Για τους επενδυτικούς λογαριασμούς ανηλίκων αναγνώρισε ότι ενθαρρύνουν την αποταμίευση, έθεσε ωστόσο το ζήτημα της συμμετοχής παιδιών των οποίων οι γονείς δεν διαθέτουν οικονομική δυνατότητα αποταμίευσης.
Στις επιφυλάξεις του συμπεριέλαβε τους διαφοροποιημένους φορολογικούς συντελεστές ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών ή το επάγγελμα, θεωρώντας ότι δημιουργούν νέες εξαιρέσεις στο φορολογικό σύστημα.
Εξέφρασε επίσης ανησυχία για τον φόρο μεταβίβασης 15% που προβλέπεται για αγοραστές κατοικιών οι οποίοι δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς ενδέχεται να επιβαρύνει και Έλληνες της Διασποράς, αυξάνοντας παράλληλα τη φορολογία και την πολυπλοκότητα των συναλλαγών.
Επιπλέον, ζήτησε να αντικατασταθούν οι συνεχείς παρατάσεις αναστολής του ΦΠΑ στις οικοδομές και του φόρου υπεραξίας ακινήτων από ένα μόνιμο και σαφές φορολογικό πλαίσιο, ώστε να περιοριστεί η αβεβαιότητα.
Κλείνοντας, πρότεινε την τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμακίων, επισημαίνοντας ότι διαφορετικά ο πληθωρισμός εξανεμίζει μέρος των μειώσεων των συντελεστών και οδηγεί σε αυξήσεις της πραγματικής φορολογικής επιβάρυνσης χωρίς νέα νομοθετική απόφαση.
Μαρκόπουλος: «Από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που δίνουν παροχές»
Στις τοποθετήσεις των φορέων απάντησε ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτρης Μαρκόπουλος, παρουσιάζοντας το νομοσχέδιο ως ένδειξη μετάβασης της ελληνικής οικονομίας από τη μεταμνημονιακή περίοδο σε μια νέα φάση.
Όπως υποστήριξε, οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις έχουν «λαϊκό πρόσημο» και καλύπτουν μεγάλο μέρος της κοινωνίας, από τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους συνταξιούχους και τους δημοσίους υπαλλήλους έως τους αγρότες, τους τρίτεκνους και άλλες ομάδες με άμεσες οικονομικές ανάγκες.
Αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πιεστικές συνθήκες για τα άτομα με αναπηρία, τους συνταξιούχους και τους ενστόλους, υπερασπίστηκε ωστόσο τη σταδιακή προσέγγιση της κυβέρνησης, επικαλούμενος τους περιορισμούς των δημόσιων οικονομικών.
Αναφερόμενος στις διεκδικήσεις για την πλήρη επαναφορά του 13ου μισθού στο Δημόσιο και της 13ης σύνταξης, εκτίμησε ότι η υλοποίησή τους θα απαιτούσε πρόσθετη ετήσια δαπάνη 4 δισ. ευρώ, ποσό που, σύμφωνα με τον ίδιο, υπερβαίνει τις σημερινές αντοχές της οικονομίας.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στην προηγούμενη κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ, υποστηρίζοντας ότι είχε καλλιεργήσει προσδοκίες για τη 13η σύνταξη που δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα.
«Ούτε θα πούμε ότι δίνουμε 13ο μισθό στους δημόσιους υπάλληλους, γιατί οι δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας δεν επιτρέπουν κάτι τέτοιο», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας το επίδομα Χριστουγέννων των 500 ευρώ μεικτά μια οικονομική βοήθεια που αναγνωρίζει τις δυσκολίες των εργαζομένων.
«Δίνουμε αυτό το οποίο μπορούμε, δίνουμε αυτό το οποίο είναι εφικτό», υπογράμμισε, διαβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να εξετάζει τις προτάσεις των κοινωνικών φορέων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη δυνατότητα της χώρας να προχωρά σε πρόσθετες οικονομικές ενισχύσεις, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική οικονομία εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις χάρη στις θυσίες των πολιτών και τη δημοσιονομική διαχείριση.
«Μην ξεχνάτε ότι, αυτή την περίοδο, είμαστε μια από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που δίνουν παροχές, που επιδιώκουν να δώσουν μέρισμα, γιατί με τη θυσία του ελληνικού λαού, αλλά και με μια χρηστή διαχείριση, έχουμε καταφέρει να τα πάμε καλύτερα», δήλωσε.
Κάλεσε μάλιστα τους βουλευτές και τους εκπροσώπους των φορέων να εξετάσουν την κατάσταση στην υπόλοιπη Ευρώπη, ισχυριζόμενος ότι ελάχιστες κυβερνήσεις εφαρμόζουν αντίστοιχα προγράμματα οικονομικών παροχών.
Ο υφυπουργός υπερασπίστηκε επίσης τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, χαρακτηρίζοντάς τον θετική πρωτοβουλία και επικρίνοντας την αντιπολίτευση για τη στάση της απέναντι στο μέτρο.
Επανέλαβε τη σημασία του μηδενικού φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ των τριτέκνων και των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών, ενώ συνέδεσε το επίδομα Χριστουγέννων με την προσπάθεια ενίσχυσης πολιτών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
Διαβεβαίωσε ότι, εφόσον συνεχιστεί η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, θα υπάρχει περιθώριο περαιτέρω ενίσχυσης των παροχών, σημειώνοντας παράλληλα ότι οι πόρτες των υπουργείων παραμένουν ανοιχτές στις προτάσεις των κοινωνικών εταίρων.
Τέλος, αναφέρθηκε στη μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες, χαρακτηρίζοντάς την επιβάρυνση με μνημονιακές καταβολές, την οποία η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει σταδιακά.
Όπως εξήγησε, η μείωση κατά 5% αποτελεί την αρχή μιας ευρύτερης προσπάθειας, απορρίπτοντας τις απότομες δημοσιονομικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν, κατά την εκτίμησή του, να δημιουργήσουν νέους κινδύνους.
«Εμείς δεν θα πούμε ότι όλα θα τα βελτιώσουμε με ένα νόμο και ένα άρθρο», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική πολιτική πρέπει να ακολουθεί σταθερή πορεία, με παρεμβάσεις που θα προσφέρουν σταδιακή ανακούφιση στους πολίτες χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική ισορροπία.
