Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται σήμερα, Τρίτη 10 Νοεμβρίου, προς συζήτηση και ψήφιση το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που προβλέπει αλλαγές στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στην προστασία των καταναλωτών και στο πλαίσιο εγκατάστασης των κέντρων δεδομένων (data centers).
Η κοινοβουλευτική συζήτηση πραγματοποιείται στον απόηχο των εξελίξεων για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), με το ζήτημα να αναμένεται να απασχολήσει τις τοποθετήσεις των πολιτικών αρχηγών της αντιπολίτευσης.
Μειώσεις χρεώσεων και προστασία καταναλωτών
Μεταξύ των βασικών παρεμβάσεων του νομοσχεδίου περιλαμβάνεται η μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης για τους οικιακούς καταναλωτές, ως αποτέλεσμα της σταδιακής ηλεκτρικής διασύνδεσης των νησιών.
Παράλληλα, οι μεγάλοι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα υποχρεούνται να διαθέτουν σταθερά τιμολόγια διάρκειας τουλάχιστον 12 μηνών, χωρίς δυνατότητα μονομερούς τροποποίησης των τιμών και των συμβατικών όρων.
Ενισχύεται επίσης η προστασία από διακοπές ηλεκτροδότησης κατά τη διαδικασία επίλυσης διαφορών με τους παρόχους, ενώ η μέγιστη διάρκεια παραμονής στον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου αυξάνεται από τρεις σε έξι μήνες.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη τη δυνατότητα κοινής χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μεταξύ νοικοκυριών, επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων, καθώς και την υποχρεωτική δημοσιοποίηση στοιχείων για τη διαθεσιμότητα συνδέσεων στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Νέοι κανόνες για τα data centers και επενδύσεις στα νησιά
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι ρυθμίσεις για τα data centers, με την καθιέρωση αυστηρότερων προϋποθέσεων εγκατάστασης και λειτουργίας.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν το κόστος σύνδεσης με το δίκτυο, ενώ θεσπίζεται υποχρέωση κάλυψης του 60% της ετήσιας ενεργειακής κατανάλωσης από ΑΠΕ. Προβλέπονται επίσης εγγυητική επιστολή 200.000 ευρώ ανά MW και ετήσιο ανταποδοτικό όφελος 15.000 ευρώ ανά MW για δήμους και τοπικούς καταναλωτές.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, με επενδύσεις ύψους 2,3 δισ. ευρώ σε ανανεώσιμες πηγές, συστήματα αποθήκευσης, ηλεκτρικές διασυνδέσεις και ενεργειακές υποδομές.
Επιπλέον, προωθούνται η επιτάχυνση έργων αποθήκευσης ενέργειας, η διευκόλυνση δημοτικών έργων ΑΠΕ και ρυθμίσεις για επαγγελματίες αγρότες και οικιακούς αυτοπαραγωγούς.
Στις λοιπές διατάξεις περιλαμβάνονται η μετεγκατάσταση του πλημμυρόπληκτου οικισμού Μεταμόρφωσης Παλαμά, η προστασία του Θερμαϊκού Κόλπου και η δυνατότητα αναβάθμισης του γηπέδου «Γεώργιος Καραϊσκάκης», με προβλεπόμενη αύξηση της χωρητικότητάς του.
Πολιτική αντιπαράθεση για το κόστος ενέργειας και το GSI
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, με την αντιπολίτευση να ασκεί κριτική στην κυβερνητική πολιτική για την αντιμετώπιση των επιβαρύνσεων των καταναλωτών.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, επικαλείται στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 ήταν 15% χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ο υπουργός υποστηρίζει ότι οι νέες ρυθμίσεις ενισχύουν τη διαφάνεια και την ασφάλεια της αγοράς, επισημαίνοντας τη σημασία των σταθερών, μπλε τιμολογίων για την προστασία των καταναλωτών από μελλοντικές ανατιμήσεις.
Κατά τη συζήτηση στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, η Νέα Δημοκρατία τάχθηκε υπέρ του νομοσχεδίου και το ΚΚΕ κατά, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα επιφυλάχθηκαν να καθορίσουν την τελική τους στάση στην Ολομέλεια.
Η συζήτηση αναμένεται να επεκταθεί και στις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, μετά την ολοκλήρωση των ελληνικών διαδικασιών αδειοδότησης των θαλάσσιων ερευνών και την έκδοση της σχετικής NAVTEX.
