Οι ακυρώσεις πτήσεις και οι πολύωρες καθυστερήσεις στα αεροδρόμια των ΗΠΑ συνεχίζονται, καθώς το αεροπορικό δίκτυο προσπαθεί να συνέλθει από τη βλάβη στα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Το περιστατικό επανέφερε στο προσκήνιο τις απαρχαιωμένες υποδομές, ενώ χιλιάδες επιβάτες παραμένουν σε αναμονή, αναζητώντας εναλλακτικά δρομολόγια και ενημέρωση για τα δικαιώματά τους.
Από την Παρασκευή (13/11), το τεχνικό πρόβλημα έχει προκαλέσει χιλιάδες ματαιώσεις και καθυστερήσεις, ανατρέποντας τον προγραμματισμό ταξιδιωτών και αεροπορικών εταιρειών.
Η προσωρινή αναστολή αναχωρήσεων έχει πλέον αρθεί, ωστόσο η επανεκκίνηση των πτήσεων δεν αρκεί για να αποκατασταθεί αμέσως η κυκλοφορία. Οι αμερικανικές αρχές αναγνωρίζουν ότι απαιτείται χρόνος, καθώς οι συνέπειες της διακοπής εξακολουθούν να επηρεάζουν τα δρομολόγια.
Χιλιάδες ακυρώσεις και καθυστερήσεις πτήσεων
Τα στοιχεία της FlightAware, τα οποία επικαλείται το Reuters, αποτυπώνουν το μέγεθος της ταλαιπωρίας. Την Παρασκευή καταγράφηκαν περίπου 9.200 ακυρώσεις πτήσεων και 7.500 καθυστερήσεις, ενώ το Σάββατο οι ματαιώσεις ξεπέρασαν τις 6.400 και οι καθυστερήσεις έφτασαν περίπου τις 8.000.
Για σήμερα, Κυριακή 15 Νοεμβρίου, έχει ήδη ανακοινωθεί ότι επηρεάζονται τουλάχιστον 875 πτήσεις, με την αποκατάσταση του προγράμματος να παραμένει σε εξέλιξη.
Σοβαρά προβλήματα αντιμετώπισαν και οι μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες των ΗΠΑ. Η Delta, η United και η American Airlines ακύρωσαν το Σάββατο περίπου το ένα τέταρτο των προγραμματισμένων πτήσεών τους. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η επιβάρυνση για τη JetBlue, όπου οι ακυρώσεις πλησίασαν το 45% του ημερήσιου προγράμματος.
Η διασπορά των προβλημάτων δείχνει ότι η αναστάτωση δεν αφορούσε ορισμένους μόνο αερολιμένες, αλλά μεγάλο μέρος του αμερικανικού δικτύου.
Τι προκάλεσε το πρόβλημα στα αεροδρόμια των ΗΠΑ
Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, η βλάβη εντοπίζεται στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές που εξυπηρετούν τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας.
Η δυσλειτουργία οδήγησε την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) να διακόψει προσωρινά τις αναχωρήσεις σε εθνικό επίπεδο, για λόγους ασφάλειας των πτήσεων.
Από εκείνη τη στιγμή, ο προγραμματισμός άρχισε να αποδιοργανώνεται. Αεροσκάφη παρέμειναν σε διαφορετικά αεροδρόμια από εκείνα όπου έπρεπε να βρίσκονται, ενώ τα πληρώματα δεν μπορούσαν να εκτελέσουν τις επόμενες προγραμματισμένες πτήσεις τους.
Το αμερικανικό υπουργείο Μεταφορών επιβεβαίωσε ότι η λειτουργία του δικτύου άρχισε να επανέρχεται μετά την άρση των περιορισμών. Οι καθυστερήσεις, όμως, συνεχίστηκαν, καθώς οι εταιρείες προσπαθούσαν να καλύψουν τις εκκρεμότητες που είχαν δημιουργηθεί.
Πότε αναμένεται να ομαλοποιηθούν οι πτήσεις
Το ζητούμενο πλέον είναι πότε θα μπορέσουν οι αεροπορικές εταιρείες να εκτελούν ξανά τα δρομολόγιά τους χωρίς τις εκτεταμένες ανατροπές των προηγούμενων ημερών.
Ο επικεφαλής της FAA, Bryan Bedford, εκτίμησε ότι οι αερομεταφορείς θα έχουν επανέλθει σε μεγάλο βαθμό στον κανονικό προγραμματισμό τους έως αργά την Κυριακή 15 Νοεμβρίου.
Η πρόβλεψη αυτή, ωστόσο, αφήνει περιθώριο για νέες ακυρώσεις και καθυστερήσεις μέσα στην ημέρα. Η αποκατάσταση των συστημάτων αποτελεί ένα μόνο μέρος της διαδικασίας, καθώς χρειάζεται παράλληλα να μετακινηθούν αεροσκάφη, να αναδιαμορφωθούν οι βάρδιες των πληρωμάτων και να εξυπηρετηθούν οι επιβάτες των πτήσεων που ματαιώθηκαν.
Έτσι, η σημερινή ημέρα αναμένεται να δείξει πόσο γρήγορα μπορεί να περιοριστεί η συσσωρευμένη επιβάρυνση, με τη βελτίωση να εκτιμάται ότι θα είναι σταδιακή.
Ανησυχία και για τις διεθνείς αεροπορικές συνδέσεις
Οι συνέπειες της διακοπής δημιουργούν αβεβαιότητα και για τις διεθνείς πτήσεις, καθώς το αμερικανικό δίκτυο συνδέεται με προορισμούς σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι υπερατλαντικές πτήσεις. Μια καθυστερημένη αναχώρηση από τις ΗΠΑ μπορεί να μεταφέρει το πρόβλημα στο επόμενο δρομολόγιο του ίδιου αεροσκάφους, ενώ οι αλλαγές στη διαθεσιμότητα πληρωμάτων δυσκολεύουν περαιτέρω τον προγραμματισμό.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν αναφέρεται επιβεβαιωμένη, αντίστοιχης έκτασης διαταραχή στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια.
Παρότι οι αναχωρήσεις έχουν επιτραπεί ξανά και τα συστήματα έχουν επανέλθει σε λειτουργία, η ταλαιπωρία των επιβατών συνεχίζεται. Το επόμενο 24ωρο θα κρίνει εάν οι εταιρείες θα καταφέρουν να απορροφήσουν τις εκκρεμότητες και να επαναφέρουν τα προγράμματά τους σε σταθερή βάση.
Τι ισχύει για τις αποζημιώσεις των επιβατών
Την ίδια ώρα, παραμένει το ερώτημα ποιος θα καλύψει το κόστος της αναστάτωσης. Οι επιβάτες αναζητούν απαντήσεις για τις αποζημιώσεις, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες μετρούν σημαντικές οικονομικές απώλειες από την πολύωρη ακινητοποίηση των αεροσκαφών τους.
Για τους ταξιδιώτες, χρειάζεται να διαχωρίζεται η επιστροφή χρημάτων του εισιτηρίου από τυχόν πρόσθετη αποζημίωση ή κάλυψη εξόδων. Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Μεταφορών, όταν μια πτήση ακυρώνεται, ο επιβάτης δικαιούται επιστροφή χρημάτων, ανεξάρτητα από την αιτία, εφόσον επιλέξει να μην ταξιδέψει και δεν αποδεχθεί εναλλακτική πτήση, ταξιδιωτική πίστωση ή κουπόνι. Το δικαίωμα αυτό καλύπτει και τα μη επιστρέψιμα εισιτήρια
Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει για σημαντική καθυστέρηση ή αλλαγή του ταξιδιού. Στα σχετικά κριτήρια περιλαμβάνεται άφιξη στον προορισμό τουλάχιστον τρεις ώρες αργότερα για πτήσεις εσωτερικού ή έξι ώρες αργότερα για διεθνείς πτήσεις, εφόσον ο επιβάτης δεν αποδεχθεί τη μεταφορά ή άλλη προσφερόμενη λύση. Η κάλυψη γευμάτων, ξενοδοχείου ή άλλων εξόδων εξαρτάται από τις δεσμεύσεις της εταιρείας και τις συνθήκες της διαταραχής, ιδίως από το εάν η αιτία βρίσκεται στον έλεγχό της.
Στο μέτωπο των ερευνών, ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, απέκλεισε το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης. Παράλληλα, απέρριψε τις θεωρίες που διακινούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και επιχειρούν να συνδέσουν τη βλάβη στα αεροδρόμια με το μπλακ άουτ της Microsoft, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει λόγος συσχέτισης των δύο περιστατικών.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Μεταφορών έστρεψε την έρευνα προς εργολάβο της FAA, υποδεικνύοντάς τον ως πιθανώς υπεύθυνο για το πρόβλημα που καθήλωσε χιλιάδες πτήσεις.