Διαφωνία για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας καταγράφηκε στη συνάντηση Μερτς και Μάγιαρ στο Βερολίνο, ενόψει των διαπραγματεύσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Την ανάγκη να ενσωματωθεί πλήρως η οικονομική στήριξη της Ουκρανίας στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης επανέλαβε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, προειδοποιώντας ότι χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στο προτεινόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο δεν θα καταστεί δυνατή η ταχεία ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων.
Οι δηλώσεις του έγιναν την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Βερολίνο με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Πέτερ Μάγιαρ, ο οποίος εξέφρασε διαφορετική άποψη, απορρίπτοντας τη σύνδεση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης με πρόσθετες δεσμεύσεις για το Κίεβο.
«Η ουκρανική πολιτική μας πρέπει να αντικατοπτρίζεται πλήρως στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», υπογράμμισε ο Μερτς, επιμένοντας ότι η υποστήριξη της Ουκρανίας συνιστά κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη και οφείλει να κατανέμεται μεταξύ όλων των κρατών-μελών.
Μερτς: Προτεραιότητα στην άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και την Ουκρανία
Ο Γερμανός καγκελάριος ζήτησε σημαντική αναθεώρηση του σχεδίου για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, θέτοντας ως βασικές προτεραιότητες την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης προς την Ουκρανία.
Όπως δήλωσε, αναμένει ουσιαστικές τροποποιήσεις στο νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο που προετοιμάζει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προειδοποιώντας ότι «χωρίς αυτές τις αλλαγές, οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να ολοκληρωθούν σύντομα».
Κατά τον Μερτς, οι νέες προκλήσεις ασφαλείας καθιστούν αναγκαία την αναπροσαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών προτεραιοτήτων, ακόμη και εάν αυτό συνεπάγεται μικρότερη έμφαση σε παραδοσιακούς τομείς δαπανών.
Ως δεύτερη βασική προϋπόθεση για την επίτευξη συμφωνίας έθεσε τη διαμόρφωση κοινού μηχανισμού χρηματοδότησης της Ουκρανίας, ο οποίος θα προβλέπει τη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών και θα καλύπτει τις ανάγκες της χώρας τα επόμενα χρόνια, εφόσον συνεχιστεί η ανάγκη ευρωπαϊκής υποστήριξης.
«Πρόκειται για κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη, όχι για ευθύνη μεμονωμένων κρατών-μελών», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι η σχετική χρηματοδότηση πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος των διαπραγματεύσεων για τον νέο προϋπολογισμό.
Η γερμανική κυβέρνηση έχει ήδη συνδέσει την ολοκλήρωση των δημοσιονομικών συνομιλιών με την επίτευξη συμφωνίας για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του Κιέβου.
Σε επιστολή του προς τον Αντόνιο Κόστα, ο καγκελάριος ζήτησε δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ των 27 κρατών-μελών, επικαλούμενος το εκτιμώμενο χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας, ύψους 70 δισ. ευρώ για το 2027, από τα οποία περίπου 45 δισ. ευρώ αναμένεται να καλύψει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η απαίτηση αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις από κυβερνήσεις που δεν επιθυμούν να αναλάβουν πρόσθετες οικονομικές δεσμεύσεις, ενώ ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, κατηγόρησε τον Μερτς ότι επιχειρεί να ασκήσει πιέσεις μέσω των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό.
Μάγιαρ: «Λάθος μήνυμα» η σύνδεση του προϋπολογισμού με την Ουκρανία
Από την πλευρά του, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ εξέφρασε επιφυλάξεις για τη στρατηγική του Βερολίνου, υποστηρίζοντας ότι ο επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ έχει ευρύτερη αποστολή και δεν θα πρέπει να εξαρτάται από την επίλυση άλλων πολιτικών ζητημάτων.
Όπως σημείωσε, ο κοινοτικός προϋπολογισμός χρηματοδοτεί προγράμματα που στηρίζουν αγρότες, φοιτητές και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η σύνδεσή του με πρόσθετες προϋποθέσεις για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, κατά την εκτίμησή του, δεν αποτελεί ενδεδειγμένη προσέγγιση.
Ο Μάγιαρ διευκρίνισε ότι δεν θεωρεί τη στάση του Γερμανού καγκελαρίου μορφή εκβιασμού, εκτίμησε όμως ότι μια τέτοια σύνδεση «δεν στέλνει καλό μήνυμα προς τα έξω».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ουγγαρία συμβάλλει στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και μέσω της προστασίας των νότιων εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η φύλαξή τους έχει επιβαρύνει τη χώρα του με δαπάνες δισεκατομμυρίων ευρώ.
Κατά τον Ούγγρο πρωθυπουργό, η συγκεκριμένη συνεισφορά δεν έχει τύχει της αναγνώρισης που θα ανέμενε η Βουδαπέστη από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Ο ίδιος απέρριψε επίσης την προοπτική περικοπών στις παραδοσιακές πολιτικές της ΕΕ προκειμένου να χρηματοδοτηθούν νέες προτεραιότητες.
«Η Ουγγαρία έχει κάπως διαφορετικά συμφέροντα, επομένως τα γεωργικά ταμεία και τα ταμεία συνοχής δεν θα πρέπει να λαμβάνουν λιγότερη χρηματοδότηση», δήλωσε, τονίζοντας ότι η χώρα του θα συνεχίσει να συμμετέχει εποικοδομητικά στις διαπραγματεύσεις, χωρίς όμως να αποδεχθεί συμβιβασμούς εις βάρος των εθνικών της συμφερόντων.
Οι διαφωνίες εντείνονται καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να καταλήξει σε πολιτική συμφωνία για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό πριν από το τέλος του 2026. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει δημοσιονομικό πλαίσιο ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, ενώ οι κυβερνήσεις διαφωνούν τόσο για το συνολικό ύψος των δαπανών όσο και για την κατανομή τους.
Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες στις επόμενες συνόδους, με τον Αντόνιο Κόστα να προετοιμάζει νέα πρόταση συμβιβασμού για την ειδική σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 26 και 27 Νοεμβρίου.
