Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) και το ενδεχόμενο μείωσης των μηνιαίων κρατήσεων επαναφέρουν στο προσκήνιο τις πιθανές αυξήσεις στις συντάξεις για περίπου 450.000 συνταξιούχους. Η 4η Νοεμβρίου 2026 είναι η ημερομηνία που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον, καθώς τότε έχει προγραμματιστεί η συζήτηση στο Ελεγκτικό Συνέδριο για τον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς. Αν υπάρξουν αλλαγές, το μηνιαίο όφελος θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να υπερβεί τα 100 ευρώ.
Η υπόθεση οδηγήθηκε στη νέα ημερομηνία έπειτα από την αναβολή της 7ης Οκτωβρίου, ενώ η αρχική συζήτησή της είχε οριστεί για τον Ιούνιο. Πρόκειται για δικαστική διαδικασία που αφορά τον υπολογισμό των κρατήσεων και τις αξιώσεις επιστροφής διαφορών που ενδέχεται να προκύψουν.
Το βασικό ερώτημα είναι αν η ΕΑΣ πρέπει να επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης ή μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο, το οποίο στο δημοσίευμα προσδιορίζεται στα 1.468 ευρώ. Από την κρίση του δικαστηρίου θα εξαρτηθεί η εξέλιξη της υπόθεσης και η αντιμετώπιση των σχετικών διεκδικήσεων.
Μέχρι να εκδοθεί απόφαση, πάντως, δεν υπάρχει κατοχυρωμένη αύξηση ή εξασφαλισμένη επιστροφή χρημάτων. Επιπλέον, η 4η Νοεμβρίου είναι ημερομηνία συζήτησης της υπόθεσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι την ίδια ημέρα θα ανακοινωθεί απόφαση ή θα αλλάξουν οι πληρωμές των συντάξεων.
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων εφαρμόζεται στις κύριες συντάξεις από την 1η Αυγούστου 2010, με τις σχετικές κρατήσεις να συνδέονται με τον ΕΦΚΑ και το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ). Παραμένει μία από τις επιβαρύνσεις της μνημονιακής περιόδου που εξακολουθούν να περιορίζουν το ποσό που εισπράττουν εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχοι.
Η διαφωνία επικεντρώνεται στη βάση πάνω στην οποία εφαρμόζεται η κράτηση. Με το ισχύον μοντέλο, ο συντελεστής υπολογίζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης και όχι αποκλειστικά στη διαφορά πάνω από το όριο υπαγωγής. Αυτός ο μηχανισμός βρίσκεται στο επίκεντρο της δικαστικής αμφισβήτησης.
Τα σενάρια για την ΕΑΣ - Πότε το όφελος μπορεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ
Οι ενδεχόμενες παρεμβάσεις ενδιαφέρουν κυρίως τους συνταξιούχους που πληρώνουν ήδη ΕΑΣ, καθώς κάθε μήνα χάνουν μέρος του εισοδήματός τους λόγω της συγκεκριμένης παρακράτησης. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι περιπτώσεις όσων βρίσκονται κοντά στα όρια των κλιμακίων, αλλά και εκείνων που επιβαρύνονται με υψηλότερους συντελεστές.
Το βασικό σενάριο προβλέπει να σταματήσει η επιβολή της εισφοράς σε ολόκληρη τη σύνταξη και να περιοριστεί στο ποσό που υπερβαίνει το εκάστοτε ισχύον κατώφλι. Τα 1.400 ευρώ αποτελούν το αρχικό όριο στο οποίο αναφέρεται η σχετική συζήτηση, ενώ στο δημοσίευμα ως σημερινό όριο αναφέρονται τα 1.468 ευρώ.
Παράλληλα, περιγράφεται η δυνατότητα αντικατάστασης των οκτώ σημερινών κλιμάκων της ΕΑΣ με τέσσερις νέες. Σε ένα τέτοιο μοντέλο, οι συντελεστές θα μπορούσαν να είναι υψηλότεροι, αλλά θα εφαρμόζονταν σε μικρότερο μέρος της σύνταξης και συγκεκριμένα στο τμήμα πάνω από το όριο επιβολής της εισφοράς.
Πρόκειται, ωστόσο, για σενάρια αλλαγής του συστήματος, τα οποία δεν αποτελούν ήδη αποφασισμένες ρυθμίσεις. Η δικαστική εξέταση του τρόπου υπολογισμού και η ενδεχόμενη νομοθετική αναμόρφωση των κλιμακίων είναι διαφορετικές διαδικασίες.
Εφόσον περιοριστεί η βάση υπολογισμού, η μηνιαία παρακράτηση θα μπορούσε να μειωθεί αισθητά, αφήνοντας περισσότερα χρήματα στους δικαιούχους. Για ορισμένες υψηλότερες συντάξεις, το πιθανό όφελος εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το μοντέλο που τελικά θα εφαρμοστεί.
Η ελάφρυνση αυτή θα προερχόταν από μικρότερες κρατήσεις, άρα από αύξηση του καταβαλλόμενου ποσού. Δεν πρόκειται για ενιαία αύξηση 100 ευρώ για όλους τους συνταξιούχους που επιβαρύνονται με ΕΑΣ.
Για τις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ, στο δημοσίευμα καταγράφεται επίσης το ενδεχόμενο πλήρους κατάργησης της αντίστοιχης εισφοράς. Και αυτή η παρέμβαση παραμένει υπό εξέταση, χωρίς να παρουσιάζεται ως οριστική απόφαση.
Τι είχε δηλώσει η Νίκη Κεραμέως για την Εισφορά Αλληλεγγύης
Η Νίκη Κεραμέως είχε τοποθετηθεί για την ΕΑΣ τον Σεπτέμβριο, συνδέοντας τον σκοπό της με τη στήριξη των μελλοντικών γενεών. Παράλληλα, είχε αναφερθεί στις παρεμβάσεις για την τιμαριθμοποίηση της εισφοράς, ώστε η αύξηση μιας σύνταξης να μην οδηγεί σε χαμηλότερο τελικό εισόδημα λόγω αλλαγής κλιμακίου.
«Αυτοί που ξεπερνούσαν τα 1.400 ευρώ, πάνω από τα οποία ξεκινούσε να εφαρμόζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης, επειδή περνούσαν κλίμακα, βρίσκονταν με λιγότερα από όσα είχαν πριν από την αύξηση. Πήγαμε και το φτιάξαμε αυτό, περάσαμε ειδικές διατάξεις, για να «τιμαριθμοποιήσουμε» την Εισφορά Αλληλεγγύης και να μην έχουμε αυτό το φαινόμενο», είχε πει η υπουργός Εργασίας.
