Σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των ελληνικών τραπεζών ενδέχεται να επιφέρει η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης, με βασικούς άξονες την κοινή προστασία καταθέσεων, την ευκολότερη διακίνηση κεφαλαίων και την ενίσχυση των μηχανισμών αντιμετώπισης τραπεζικών κρίσεων.
Σε κοινό άρθρο τους, η πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Κλαούντια Μπουχ, και ο πρόεδρος του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης, Ντομινίκ Λαμπουρέιξ, επισημαίνουν ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο, η τραπεζική ένωση παραμένει ανολοκλήρωτη.
Όπως υπογραμμίζουν, η διατήρηση διαφορετικών εθνικών ρυθμίσεων περιορίζει τις διασυνοριακές τραπεζικές δραστηριότητες, δυσχεραίνει τη διαφοροποίηση κινδύνων και εμποδίζει τη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.
Ενιαία προστασία καταθέσεων και περισσότερος ανταγωνισμός
Κεντρική θέση στις προτάσεις κατέχει η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού συστήματος εγγύησης καταθέσεων, το οποίο αποτελεί το τρίτο και μέχρι σήμερα ανολοκλήρωτο σκέλος της τραπεζικής ένωσης.
Ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να περιορίσει την εξάρτηση της εμπιστοσύνης των καταθετών από την οικονομική κατάσταση κάθε κράτους, ενισχύοντας τη σταθερότητα του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.
Για την Ελλάδα, η ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης θα μπορούσε να διευρύνει τις επιλογές χρηματοδότησης επιχειρήσεων και νοικοκυριών, ενισχύοντας παράλληλα τον ανταγωνισμό μεταξύ τραπεζών. Ωστόσο, οι δύο αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η ενοποίηση της αγοράς δεν συνεπάγεται αυτομάτως χαμηλότερο κόστος δανεισμού ή ευνοϊκότερους όρους για τους πελάτες.
Ευκολότερη μεταφορά κεφαλαίων και διαχείριση κρίσεων
Μια δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τη δυνατότητα ελεύθερης κατανομής κεφαλαίων και ρευστότητας μεταξύ των θυγατρικών τραπεζικών ομίλων, υπό αυστηρές εποπτικές προϋποθέσεις.
Η ρύθμιση θα μπορούσε να διευκολύνει ιδιαίτερα τις ελληνικές τράπεζες με παρουσία στο εξωτερικό, επιτρέποντας αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Απαραίτητη προϋπόθεση παραμένει η διασφάλιση επαρκούς ρευστότητας για τις θυγατρικές που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πιέσεις.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ενός αξιόπιστου ευρωπαϊκού μηχανισμού παροχής ρευστότητας σε τράπεζες που βρίσκονται σε διαδικασία εξυγίανσης, ώστε να μπορούν να συνεχίζουν τη λειτουργία τους μετά την ανακεφαλαιοποίησή τους.
Οι Μπουχ και Λαμπουρέιξ ζητούν από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να συνδυάσουν την απλούστευση των τραπεζικών κανόνων με την περαιτέρω ενοποίηση, χωρίς υποχώρηση στα διεθνή πρότυπα εποπτείας.
Για τις ελληνικές τράπεζες, το πιθανό αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά, αποτελεσματικότερη διαχείριση κινδύνων και ισχυρότερη προστασία απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις. Οι πραγματικές επιπτώσεις, πάντως, θα εξαρτηθούν από το περιεχόμενο των τελικών ευρωπαϊκών αποφάσεων και τις εγγυήσεις που θα τις συνοδεύουν.
