Αποδεκτό το αίτημα Πιερρακάκη για περισσότερη ευελιξία σε παρεμβάσεις που στηρίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Πρόσθετη στήριξη για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, πριν αυξηθούν οι ανάγκες του χειμώνα, επιδιώκει να εξασφαλίσει ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, αξιοποιώντας τη θετική ευρωπαϊκή αξιολόγηση του ελληνικού αιτήματος για ενεργειακή ευελιξία.
Με τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση πιέζει για μεγαλύτερα περιθώρια παρέμβασης. Οι αποφάσεις που αναμένονται μέσα στον Νοέμβριο θα καθορίσουν τη συνέχεια της προσπάθειας για την ανακούφιση των οικογενειακών προϋπολογισμών.
Θετική αξιολόγηση από την ΕΕ
Την αποδοχή του ελληνικού αιτήματος επιβεβαίωσε ο Βάλντις Ντομπρόβσκις, απαντώντας στις 20 Οκτωβρίου, στο Στρασβούργο, στον ευρωβουλευτή Γιώργο Αυτιά. «Στην περίπτωση της Ελλάδας έχουμε θετική αξιολόγηση», ανέφερε ο επίτροπος Οικονομικών, περιγράφοντας τη δυνατότητα ευελιξίας για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των ενεργειακών συστημάτων.
Η δήλωση δικαιώνει την επιμονή της ελληνικής πλευράς να διεκδικήσει διαθέσιμο χώρο μέσα στους ευρωπαϊκούς κανόνες, ώστε να χρηματοδοτήσει τις ενεργειακές της ανάγκες.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε καταθέσει το σχετικό αίτημα στις 6 Αυγούστου. Ακολούθησε, στις 9 Οκτωβρίου, η έγκριση του ECOFIN για την επέκταση της ρήτρας διαφυγής στην ενεργειακή ασφάλεια, με επενδύσεις περίπου ενός δισεκατομμυρίου ευρώ έως το 2028.
Η απόφαση αφορά έργα που περιορίζουν την ενεργειακή εξάρτηση και το κόστος σε βάθος χρόνου. Η πρόσθετη ευελιξία για επιδοτήσεις ή φορολογικές ελαφρύνσεις στα καύσιμα εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην Αθήνα και στις Βρυξέλλες.
Η Αθήνα διεκδικεί στοχευμένα μέτρα με δημοσιονομικές εφεδρείες
Στη διαπραγμάτευση ο Πιερρακάκης επιμένει ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να έχουν συγκεκριμένους αποδέκτες και διάρκεια, ακολουθώντας τις πραγματικές ανάγκες της κρίσης. Στο Eurogroup της 8ης Οκτωβρίου έθεσε την προστασία των πολιτών μαζί με τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας.
Η κυβέρνηση θέλει να μπορεί να διαθέσει πόρους εκεί όπου συσσωρεύονται οι μεγαλύτερες πιέσεις, διατηρώντας παράλληλα την εμπιστοσύνη των αγορών και την πρόσβαση της χώρας σε χρηματοδότηση με βιώσιμο κόστος.
Την ίδια διεκδίκηση υποστήριξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις επαφές με τους Ευρωπαίους ομολόγους του. Από τη Λάρισα, στις 14 Οκτωβρίου, ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία για προσωρινά και στοχευμένα μέτρα.
Μετά τη Σύνοδο Κορυφής, εξήγησε ότι διατηρούνται δημοσιονομικές εφεδρείες για όλον τον χειμώνα και ότι οι ενισχύσεις επανεξετάζονται ανά δεκαπενθήμερο. Στόχος είναι η κρατική βοήθεια να ακολουθεί τις διακυμάνσεις των τιμών, καθώς κάθε νέα διεθνής ένταση αλλάζει το κόστος.
Ορόσημο ο Νοέμβριος
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν ζητήσει από την Κομισιόν να εξετάσει πρόσθετες βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις απέναντι στις ενεργειακές ανατιμήσεις, συνυπολογίζοντας τις διαφορετικές συνθήκες κάθε κράτους.
Με έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προγραμματισμένο για τις 26 και 27 Νοεμβρίου, η ελληνική πλευρά προσβλέπει σε αποφάσεις που θα επιτρέψουν περαιτέρω στήριξη. Το περιεχόμενο, το εύρος και οι προϋποθέσεις των νέων δυνατοτήτων παραμένουν αντικείμενο συζήτησης.
Η πίεση από τις αγορές συνεχίζεται. Χθες το πρωί, το Brent ανέβηκε στα 110,40 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση 1,5%, ενώ το αμερικανικό αργό έφθασε στα 99,27 δολάρια. Στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, ο δείκτης TTF έχει προσεγγίσει τα 88 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και η ανασφάλεια στις θαλάσσιες μεταφορές αυξάνουν τον κίνδυνο νέων διαταραχών στον εφοδιασμό. Για τις οικογένειες, αυτή η αβεβαιότητα μεταφέρεται στον λογαριασμό της θέρμανσης, στις μετακινήσεις και στις τιμές των προϊόντων.
Μια παρατεταμένη επιβάρυνση μπορεί να απορροφήσει τις αυξήσεις εισοδήματος και να οδηγήσει ακόμη και σε περικοπές βασικών δαπανών. Περισσότερο εκτεθειμένα είναι τα χαμηλότερα εισοδήματα, με περιορισμένες αποταμιεύσεις για να αντιμετωπίσουν έκτακτες ανάγκες. Αντίστοιχα, οι μικρές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να απορροφήσουν συνεχείς ανατιμήσεις στην παραγωγή και στη μεταφορά.
Επίδομα θέρμανσης και καύσιμα: Τα μέτρα που έχουν αποφασιστεί
Ο κίνδυνος κοινωνικής αναστάτωσης συνοδεύει επομένως την οικονομική πίεση, ενώ ο πρωθυπουργός έχει προειδοποιήσει για την πολιτική δυσαρέσκεια που ενισχύει ο παρατεταμένος πληθωρισμός. Μέχρι να ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή συζήτηση, εφαρμόζονται οι εθνικές παρεμβάσεις.
Το επίδομα θέρμανσης αυξήθηκε κατά 30%, με ανώτατο ποσό 1.560 ευρώ. Για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου προβλέφθηκαν κρατικές επιδοτήσεις καυσίμων ύψους 46 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ στο πετρέλαιο θέρμανσης η συνολική μείωση από κράτος και διυλιστήρια φθάνει τα 40 λεπτά ανά λίτρο. Από αυτά, τα 20 λεπτά προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα υπόλοιπα από τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων.
