Διαδηλωτές πετούν βεγγαλικά, ο καπνός σκεπάζει τον δρόμο, η κάμερα τρέμει.
Το βίντεο ανέβηκε στο X από λογαριασμό με περίπου 5.000 ακολούθους ως εικόνα από τη Γαλλία που φλέγεται και έφτασε σχεδόν τα έξι εκατομμύρια προβολές. Δεν είχε τραβηχτεί όμως στη Γαλλία. Ήταν πλάνα από τις διαδηλώσεις στην Τιφλίδα της Γεωργίας, το 2024.
Σύμφωνα με υπηρεσίες ασφαλείας της ΕΕ, φιλορωσικοί και ακροδεξιοί λογαριασμοί μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που συνδέονται με προηγούμενες εκστρατείες παραπληροφόρησης, διαδίδουν παρόμοια βίντεο με καταστροφές από το Παρίσι και τις άλλες πόλεις της Γαλλίας «σε μια προσπάθεια να σπείρουν περισσότερο χάος», όπως αναφέρουν. Το Ιράν και η Αλγερία είναι, επίσης, μεταξύ των κρατών που θεωρούνται ότι βρίσκονται πίσω από ορισμένα από τα μηνύματα διασποράς της βίας καθ’ όλη τη διάρκεια των καταστροφών στη χώρα.
Το βίντεο εντόπισαν οι «Financial Times», μαζί με αρκετούς ακόμη λογαριασμούς που διακίνησαν το βίαιο περιεχόμενο τις ημέρες των ταραχών. Είναι ίσως η πιο αντιπροσωπευτική εικόνα αυτού που ερευνούν σήμερα οι ευρωπαϊκές αρχές. Σύμφωνα με τους «FT», αξιωματούχοι ασφαλείας εκτιμούν ότι εκτός από τους φιλορωσικούς ή άλλους ακροδεξιούς λογαριασμούς που ήδη είναι «σεσημασμένοι» για τη σύνδεσή τους με παλαιότερες εκστρατείες παραπληροφόρησης, βρίσκονται και άλλοι που σχετίζονται με το Ιράν και την Αλγερία.
Οι Βρυξέλλες ζητούν απαντήσεις από τις πλατφόρμες
Η Κομισιόν συναντήθηκε τη Δευτέρα με τη γαλλική ρυθμιστική αρχή Arcom, ενώ την Τρίτη συνεδρίασαν οι αρμόδιες αρχές για την ψηφιακή εποπτεία όλων των κρατών-μελών. «Θέλουμε να ξέρουμε πόσο συνεργάσιμες είναι οι πλατφόρμες», είπε κοινοτικός αξιωματούχος. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομά Ρενιέ, ήταν σαφής: η βία στον δρόμο δεν πρέπει να ενισχύεται αλγοριθμικά στο Διαδίκτυο. Οι Βρυξέλλες θα παρέμβουν αν ο κίνδυνος μετατραπεί σε καθημερινή κανονικότητα, συμπλήρωσε, και αυτό, απ’ ό,τι δείχνει η μέχρι τώρα εμπειρία, δεν θα αργήσει να γίνει.
Ζητήθηκε επίσης από το Amazon και το Vinted να μπλοκάρουν πωλήσεις προϊόντων που φαίνονται κλεμμένα από τις λεηλασίες. Το Vinted απάντησε ότι κατέβασε τις σχετικές αγγελίες. Τα X, Instagram, TikTok και Amazon δεν σχολίασαν το αίτημα της Κομισιόν.
Ο Νταβίντ Κολόν, ερευνητής του πανεπιστημίου Sciences Po με ειδίκευση στην παραπληροφόρηση, κατονομάζει στους «FT» ως υπεύθυνα τα ρωσικά δίκτυα Storm-1516 και Matryoshka. Κατά τον ίδιο, φιλοκρεμλινικοί influencers «φούσκωσαν» τα γεγονότα και διέδωσαν ψευδείς ιστορίες. Ο ίδιος, όμως, επιμένει ότι οι διαδηλώσεις και ό,τι συνέβη κατά την εξέλιξή τους δεν προκλήθηκε από τις εκστρατείες παραπληροφόρησης.
Ο Κολόν εμφανίζεται πιο αιχμηρός μιλώντας στους «Times». Εκτίμησε ότι το Ιράν είναι αποτελεσματικότερο από τη Ρωσία, χάρη σε πολυετείς διασυνδέσεις με την Άκρα Αριστερά, ενώ δεν αποκλείει την παρουσία υποκινητών της Μόσχας στους γαλλικούς δρόμους το περασμένο Σάββατο. Παράλληλα, ο Γαλλοϊρανός δημοσιογράφος, Εμανουέλ Ραζαβί, ανέφερε ότι άνεργοι νέοι πληρώθηκαν μικρά ποσά για να προκαλέσουν χάος. Είπε, επίσης, ότι η Δύναμη Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης στρατολογεί επ’ αμοιβή influencers μέσω Telegram.
Ως παράδειγμα έφερε τον Γαλλοϊρανό influencer, Σαχίν Χαζαμί. Ο Χαζαμί έχει καταδικαστεί πρωτόδικα για υποστήριξη της τρομοκρατίας λόγω αναρτήσεων υπέρ της Χαμάς και έχει ασκήσει έφεση. Ένα βίντεό του για αστυνομικούς που χτυπούν διαδηλωτές συγκέντρωσε τέσσερα εκατομμύρια προβολές. Ο ίδιος αρνείται κατηγορηματικά ότι είναι ξένος πράκτορας, αυτοσυστήνεται ως «ανεξάρτητος δημοσιογράφος» και αποδίδει τις κατηγορίες σε πρόσωπα που διατηρούν επαφές με τα Εμιράτα και διάφορα φιλοϊσραηλινά λόμπι.
Η έκθεση για το Ιράν και το προηγούμενο των παρεμβάσεων
Σύμφωνα με τους «Times», στο Ελιζέ έφτασε έκθεση της Γενικής Γραμματείας Άμυνας και Εθνικής Ασφάλειας της Γαλλίας για ιρανικές επιχειρήσεις παραπληροφόρησης. Ο Μακρόν την κράτησε στο συρτάρι για να αποφύγει ανοιχτή σύγκρουση με την Τεχεράνη. Κατά το La Lettre, την ίδια έκθεση είχε λάβει και ο υπουργός Εξωτερικών, Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Δημοσίως ο Μπαρό κατήγγειλε «επιθέσεις παραπληροφόρησης» από Ρωσία, Κίνα, Ιράν και το αμερικανικό κίνημα MAGA. Στη Ρώμη ο υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροσέτο, μίλησε για «υβριδικό πόλεμο» μέσω TikTok και YouTube, ενώ η κυβέρνηση Μελόνι προωθεί πρόστιμα έως 20.000 ευρώ για τους κουκουλοφόρους.
Δεν είναι κάτι καινούργιο. Το 2023 τα μπλε αστέρια του Δαβίδ στους τοίχους του Παρισιού παρουσιάστηκαν αρχικά ως αντισημιτικό επεισόδιο. Η υπηρεσία VIGINUM (Υπηρεσία Επαγρύπνησης και Προστασίας από Ξένες Ψηφιακές Παρεμβάσεις), που δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2021, τα απέδωσε τελικά σε ύποπτους Ρώσους πράκτορες που ήθελαν να σπείρουν διχασμό. Κατά την ευρωπαϊκή διπλωματική υπηρεσία, η Γαλλία είναι η δεύτερη πιο στοχευμένη χώρα της ηπειρωτικής Ευρώπης για μετάδοση προπαγάνδας και παραπληροφόρησης μετά την Ουκρανία.
