Με ομόφωνη απόφαση του κοινοβουλίου της, η Δανία επικύρωσε τη συμφωνία ασφαλείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη Γροιλανδία.
Η συμφωνία είχε υπογραφεί τον Σεπτέμβριο από τις ΗΠΑ, τη Δανία και τη Γροιλανδία, έπειτα από τις επανειλημμένες απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι θα επιδιώξει να θέσει υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ τη στρατηγικής σημασίας και πλούσια σε ορυκτούς πόρους αυτόνομη δανική επικράτεια.
«Η συμφωνία εκσυγχρονίζει την αμυντική συνεργασία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Δανίας και Γροιλανδίας και ενισχύει την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και των συμμάχων μας στο ΝΑΤΟ», ανέφερε σε ανακοίνωσή του, την οποία ανάρτησε στην πλατφόρμα Χ, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Η εκτελεστική συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ μόλις το υπουργείο Εξωτερικών της Δανίας ενημερώσει επισήμως, μέσω διπλωματικής διακοίνωσης, την αμερικανική πλευρά ότι έχουν ολοκληρωθεί όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Δεν απαιτείται έγκριση από τη Γερουσία των ΗΠΑ.
Μεταξύ άλλων, διευρύνεται ο ρόλος του αμερικανικού στρατού στη Γροιλανδία, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα εγκατάστασης του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome». Παράλληλα, επιβεβαιώνεται η κυριαρχία της Δανίας στο νησί, καθώς και το δικαίωμα των κατοίκων του στη λήψη αποφάσεων για το μέλλον τους.
Δύο νέες αμερικανικές βάσεις
Οι συμβαλλόμενες πλευρές θα ξεκινήσουν πλέον τις εργασίες για τη διαμόρφωση νέου νομοθετικού πλαισίου στη Γροιλανδία, το οποίο θα προβλέπει τον έλεγχο ξένων επενδύσεων για λόγους εθνικής ασφάλειας. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης ο σχεδιασμός για τη δημιουργία δύο νέων αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων, όπως προβλέπει η συμφωνία.
Όπως δήλωσε στο Reuters ο υπουργός Άμυνας της Δανίας, Γέπε Μπρους, αναμένεται πλέον από την Ουάσιγκτον να αποσαφηνίσει τους σκοπούς και τους όρους λειτουργίας των δύο εγκαταστάσεων.
Οι απειλές του Τραμπ, ο οποίος είχε αρνηθεί να αποκλείσει ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος για την απόκτηση της Γροιλανδίας, είχαν πυροδοτήσει τον Ιανουάριο διπλωματική κρίση στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ. Ακολούθησαν μήνες εντατικών διαπραγματεύσεων, προκειμένου να βρεθεί μια συμφωνία που θα αποκλιμάκωνε την ένταση.
Δύσπιστοι οι Γροιλανδοί και Δανοί για τη συμφωνία
Υπενθυμίζεται ότι, πριν από λίγες ημέρες, το κοινοβούλιο της Γροιλανδίας είχε προχωρήσει επίσης στην επικύρωση της συμφωνίας. Σήμερα Δανοί βουλευτές εξέφρασαν την ανακούφισή τους, τονίζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι η συμφωνία θα συμβάλει στην εξομάλυνση της κατάστασης.
Ωστόσο, λόγω των απειλών της αμερικανικής κυβέρνησης, οι κάτοικοι της Γροιλανδίας εμφανίζονται μάλλον δύσπιστοι ως προς το αποτέλεσμα που μπορεί να φέρει η συμφωνία.
Η Ναάγια Νάθανιελσεν, Γροιλανδή βουλευτής στο δανικό κοινοβούλιο, δήλωσε ότι οι κινήσεις της Ουάσιγκτον έχουν ενισχύσει τη δυσπιστία των κατοίκων απέναντι στην αμερικανική διοίκηση. «Τα τελευταία δύο χρόνια ήταν πραγματικά δύσκολα για τους Γροιλανδούς. Αυτό έχει εισχωρήσει σε κάθε πτυχή της ζωής μας», ανέφερε στο Reuters, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η συμφωνία θα αποτελέσει αφετηρία για την αποκατάσταση του διαλόγου, έπειτα από τη σκληρή ρητορική που επικράτησε στο εσωτερικό της δυτικής συμμαχίας.
Για τον Μίκελ Βέντμπι Ράσμουσεν, καθηγητή Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, η συμφωνία δεν σηματοδοτεί το τέλος της αντιπαράθεσης, αλλά μάλλον την αρχή μιας νέας περιόδου διαπραγματεύσεων.
Όπως εκτίμησε, η Ουάσιγκτον θα μπορεί πλέον, έχοντας τη συμφωνία ως βάση, να διεκδικεί μεγαλύτερη επιρροή στις αποφάσεις που συνδέονται με την πολιτική ασφάλειας, αλλά και σε ζητήματα που αφορούν την αξιοποίηση στρατηγικών φυσικών πόρων.
Άλλοι ειδικοί, πάντως, θεωρούν ότι η νέα συμφωνία δεν προσφέρει στις ΗΠΑ ουσιαστικά μεγαλύτερη στρατιωτική πρόσβαση στη Γροιλανδία. Η βορειότερη αμερικανική στρατιωτική βάση βρίσκεται ήδη στο νησί, το οποίο κατέχει κομβική γεωγραφική θέση, καθώς βρίσκεται πάνω στη συντομότερη διαδρομή μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής.