Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσίασε στη Βουλή την εθνική πολιτική για τη διαχείριση των απορριμμάτων, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του βουλευτή του ΚΙΝΑΛ Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου, στην «Ώρα του Πρωθυπουργού».
«Το θέμα των απορριμμάτων συνδέεται με την υγεία και την ίδια τη ζωή μας μέσω της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης»
Στην εθνική πολιτική για την αξιοποίηση των απορριμμάτων αναφέρθηκε αρχικά ο πρωθυπουργός.
«Το θέμα συνδέεται με την υγεία και την ίδια τη ζωή μας μέσω της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης, ενώ τα κατάλοιπα της καθημερινότητάς μας μπορούν να μετατραπούν σε πλούτο. Και να οδηγήσουν σε μία αποτελεσματική κυκλική οικονομία: Με φθηνή παραγωγή ενέργειας, θέσεις εργασίας, ανάπτυξη οικο-καινοτομίας. Και βέβαια, ένα καλύτερο περιβάλλον για όλους», υπογράμμισε.
Στηλίτευσε την απουσία -εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ- όλων των βουλευτών του, σημειώνοντας ότι «κατά τα άλλα ενδιαφέρονται για την αναβάθμιση του Κοινοβουλίου». Επίσης, ξεκίνησε την απάντησή του σημειώνοντας ότι είναι η δεύτερη φορά, σε λιγότερο από ένα μήνα, που απαντά σε ερώτηση στο πλαίσιο της «Ώρας του Πρωθυπουργού».
«Υποκρισία και ανικανότητα στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ»
Για υποκρισία και ανικανότητα της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, έκανε λόγο στη συνέχεια.
«Την τελευταία πενταετία, όπως στην οικονομία έτσι και στην περιβαλλοντική πολιτική, έχασε το τρένο των χρηματοδοτήσεων» τόνισε και συμπλήρωσε: «Ενώ προπαγανδιστικά υιοθέτησε μία ρητορική ευαισθησίας, πρακτικά υπονόμευσε κάθε τολμηρή επένδυση στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων».
Η χώρα, όπως είπε ο πρωθυπουργός, είναι 24η στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην ανακύκλωση και δεύτερη στην ταφή απορριμμάτων, ενώ λειτουργούν ακόμη 53 παράνομες χωματερές -από τις οποίες 22 στα νησιά και 21 στην Πελοπόννησο.
«Θάβουμε στη γη μας το 80% των αστικών απορριμμάτων μας. Όταν στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό είναι μόλις 23%, και σε πολλές χώρες που προβαίνουν και σε ενεργειακή αξιοποίηση, να μην ξεπερνά το 5%», επισήμανε, για να υπογραμμίσει: «Τα σκουπίδια δεν είναι για πέταμα. Είναι πρώτες ύλες, είναι δευτερογενή προϊόντα, είναι δευτερογενή καύσιμα. Κύριος στόχος της κυβέρνησης είναι η υιοθέτηση καλών πρακτικών της κυκλικής οικονομίας. Να καταλήγουν, δηλαδή, στην ταφή όσο το δυνατόν λιγότερα απορρίμματα -αφού, προηγουμένως, θα έχουν ανακτηθεί όλα τα χρήσιμα υλικά τους».
«Ο στόχος 50% για ανάκτηση στην πηγή από τους δήμους σήμερα φθάνει το 20% και θα αναθεωρηθεί»
«Μπούσουλας» είναι το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων έως το 2020, τόνισε στη συνέχεια.
Σημείωσε πως η κυβέρνηση εργάζεται για την εκπόνηση του επόμενου, με ορίζοντα το 2026, ενώ ανέφερε ότι αποδείχθηκε εξωπραγματικός ο στόχος 50% για ανάκτηση στην πηγή από τους δήμους, αφού σήμερα φθάνει το 20% και θα αναθεωρηθεί.
Όσον αφορά το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων και με ορίζοντα το 2026 ο πρωθυπουργός μίλησε για πέντε βασικούς άξονες:
– Πρώτον, αναθεωρούνται οι στόχοι ανάκτησης, ανακύκλωσης και ταφής. Ο στόχος του 50% για ανάκτηση στην πηγή από τους δήμους αποδείχθηκε εξωπραγματικός. Σήμερα φτάνει μόλις το 20%. Σε συνεργασία με τους εταίρους μας, επιδιώκουμε να συμφωνήσουμε σε ρεαλιστικούς στόχους.
– Δεύτερον, ενισχύονται οι προσπάθειες ανακύκλωσης και διαλογής στην πηγή. Δημιουργείται το πέμπτο ρεύμα των βιοαποβλήτων (καφέ κάδος), σε πρώτη φάση στους μεγάλους παραγωγούς, ξενοδοχεία, εστιατόρια, νοσοκομεία και super market για τα ληγμένα προϊόντα. Αυτά θα εκτρέπονται μέσω press containers σε μονάδες αναερόβιας χώνεψης για παραγωγή βιοαερίου και κομπόστ.
– Τρίτον, αποδεσμεύονται οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, ώστε να έχουν, πλέον, περισσότερα μέσα και λιγότερους περιορισμούς για να κάνουν τη δουλειά τους. Και γι’ αυτό μεταφέρονται πόροι στους δήμους και τις περιφέρειες.
– Τέταρτον, εξορθολογίζεται το σύστημα συλλογής: Δίνουμε τη δυνατότητα εφαρμογής πολλαπλών ρευμάτων, αλλά εστιάζουμε στην εφαρμογή τουλάχιστον των τριών κάδων, που δεν υπάρχουν σήμερα: Μπλε για τα ανακυκλώσιμα υλικά, καφέ για τα οργανικά απόβλητα και πράσινος για κάθε άλλου είδους απορρίμματα.
– Πέμπτον, ενθαρρύνονται οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα για τη διαχείριση των αποβλήτων. Τα εργοστάσια επεξεργασίας και αξιοποίησής τους που λειτουργούν από δεκαετίας στην Ευρώπη ιδρύονται, επιτέλους, και εδώ.
Όπως επισήμανε, ο στόχος έως το 2030 συνοψίζεται σε ένα τριμερές σχήμα: 50% – 30% – 20%, με το πρώτο 50% να αντιστοιχεί στον όγκο αστικών αποβλήτων, που μπορεί να ανακτάται στην πηγή σε επίπεδο δήμου, και σε αυτήν τη λογική ανακοίνωσε πως για όλα αυτά θα προμηθευτούν επιπλέον κάδοι και απορριμματοφόρα ανακύκλωσης.
Το επόμενο 30%, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, αντιπροσωπεύει τα ανακτώμενα υλικά από τα μικτά απορρίμματα που τώρα πέφτουν στους πράσινους κάδους. Αυτά, όπως υποστήριξε, θα ανακτώνται μέσω των Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων -των ΜΕΑ- και των Μονάδων Επεξεργασίας Βιοαποβλήτων -των ΜΕΒΑ. Μάλιστα, οι συγκεκριμένες μονάδες αυτής της επεξεργασίας θα κατασκευαστούν είτε με χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ είτε με μεικτή χρηματοδότηση, από το ΕΣΠΑ και από ιδιωτικά κεφάλαια.
Αναφερόμενος στην απορρόφηση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ, τη χαρακτήρισε πολύ χαμηλή καθώς, όπως είπε, μόνο 170 εκατομμύρια ευρώ είχαν συμβασιοποιηθεί τον περασμένο Ιούλιο από τα 940 που προβλέπονται για τη διαχείριση των απορριμμάτων, επιρρίπτοντας ευθύνη στην προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.
Το τελευταίο σκέλος του σχήματος, το 20%, είναι τα απορρίμματα που αποτελούν το υπόλειμμα. Αυτά, όπως σημείωσε, θα συμπιέζονται, ώστε να μειώνεται στο μισό ο όγκος τους και μετά, είτε θα αξιοποιούνται ενεργειακά είτε θα θάβονται. «Ενθαρρύνουμε και ενισχύουμε σχέδια των φορέων διαχείρισης απορριμμάτων των ΟΤΑ για ενεργειακή αξιοποίηση αυτών των υπολειμμάτων, στα πλαίσια, βέβαια, πάντα, πρακτικών, τεχνολογιών και μεθόδων που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον. Ήδη βρίσκεται υπό μελέτη από το υπουργείο ένα σχετικό σχέδιο για τη Βόρεια Ελλάδα», τόνισε.
«Εντός του 2021 θα έχουν κλείσει όλες οι χωματερές στην Πελοπόννησο»
«Εντός του 2021 το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Πελοπόννησο θα έχει επιλυθεί οριστικά», τόνισε.
Το έργο -ΣΔΙΤ- ξεκινά στο α’ εξάμηνο του 2020 για να ολοκληρωθεί εντός δύο ετών. Και προβλέπεται η λειτουργία του για 21 έτη, έναντι των 28 τόνισε. Συμπλήρωσε πως μέχρι την έναρξη της λειτουργίας των νέων εγκαταστάσεων, η εταιρεία έχει συμβατική υποχρέωση να δέχεται τα απορρίμματα εντός 10 μηνών από την υπογραφή της σύμβασης και άρα το αργότερο εντός του 2021.
«Με την αναθεωρημένη ημερομηνία έναρξης της μεταβατικής διαχείρισης, εντός δεκάμηνου δηλαδή, όλοι οι δήμοι της Περιφέρειας Πελοποννήσου θα κατευθύνουν τα αστικά τους απόβλητα στις εγκαταστάσεις των Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ). Και έτσι ανοίγει ο δρόμος για το κλείσιμο και τη σταδιακή αποκατάσταση των 21 παράνομων χωματερών. Εκτιμούμε ότι μέχρι του τέλος του 2021 θα έχουν κλείσει όλες» είπε.
Ο κ. Μητσοτάκης, ανέφερε, τέλος, ότι στο Μέγαρο Μαξίμου εγκαταστάθηκαν συμβολικά και ήδη λειτουργούν κάδοι διαλογής ανακυκλώσιμου υλικού και κάθε μέρα γεμίζουν. «Το ίδιο πρέπει να κάνουμε και στις γειτονιές μας. Ανταποκρινόμαστε, λοιπόν, όλοι στο μικρό, καθημερινό καθήκον μας. Και το αποτέλεσμα θα είναι μεγάλο και διαρκές προς όφελος όλων», υπογράμμισε.
«Παράδειγμα καλής κοινοβουλευτικής συνεργασίας, η άμεση αντίδραση της κυβέρνησης στις χρεώσεις των τραπεζών»
«Τιμούμε τον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Πρέπει να υπάρχει σοβαρός λόγος να μην απαντήσει υπουργός σε ερώτηση βουλευτή. Είναι για εμάς γόνιμη διαδικασία ζύμωσης που μπορεί να δημιουργηθούν ευρύτερες συναινέσεις», τόνισε ο πρωθυπουργός στη δευτερολογία του.
Ως παράδειγμα καλής κοινοβουλευτικής συνεργασίας έφερε την άμεση, όπως είπε, αντίδραση της κυβέρνησης στις χρεώσεις των τραπεζών, καθώς είχαν προηγηθεί σχετικές κοινοβουλευτικές ερωτήσεις. «Υπήρξε άμεση αντίδραση της κυβέρνησης. Έχουμε κάποια πρώτα μηνύματα από τις τράπεζες για μειώσεις χρεώσεων, κάποιες αυξήσεις είχαν ήδη δρομολογηθεί από την 1η Ιουλίου του 2019. Μπορούμε να διαμορφώσουμε μια διαφορετική κουλτούρα, χωρίς εντάσεις. Να ακούμε τις απόψεις των βουλευτών και να ενσωματώνουμε τις απόψεις βουλευτών» τόνισε, για να προσθέσει πως οι υπουργοί δείχνουν δεκτικότητα να ενσωματώνουν στα νομοσχέδια παρατηρήσεις. «Δεν έχουμε το αλάθητο και θέλουμε να αξιοποιήσουμε τις διαδικασίες της Βουλής», τόνισε.
Είχε προηγηθεί η αναφορά του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου για τις χρεώσεις των τραπεζών, ο οποίος σημείωσε: «Τον Σεπτέμβριο του 2019 το Κίνημα Αλλαγής έθεσε σε εσάς το θέμα των υψηλών χρεώσεων των συστημικών τραπεζών. Χαίρομαι που σήμερα, και μετά τη συνάντησή σας, οι συστημικές τράπεζες ανακοίνωσαν ότι θα προχωρήσουν σε άμεσες μειώσεις. Για εμάς στο Κίνημα Αλλαγής αυτός είναι ο τρόπος αντιπολίτευσης. Έτσι μπορούμε να βοηθήσουμε τη χώρα μας και τους πολίτες μας. Έτσι θα πορευτούμε όλο το επόμενο χρονικό διάστημα».
Επανερχόμενος ο πρωθυπουργός, κατά τη δευτερολογία του, στο θέμα των απορριμμάτων είπε πως υπάρχει ήδη μεγάλη συμπυκνωμένη εμπειρία στο πώς να σχεδιάζουμε και να παρακολουθούμε τα έργα συμπράξεων ιδιωτικού και δημοσίου τομέα. «Η Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα είναι εξαιρετικός τρόπος, όχι μόνο για κατασκευαστικά έργα αλλά και για υπηρεσίες» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος συγκεκριμένα στο πρόβλημα της Αττικής, το οποίο και χαρακτήρισε μεγάλο, είπε πως θα αντιμετωπιστεί πριν πάρει εκρηκτικές διαστάσεις. «Χρειάζεται αναπροσαρμογή του σχεδιασμού, όπου θα συμπεριλαμβάνεται μια μεγάλη μονάδα διαχείρισης απορριμμάτων που θα δώσει λύσεις και θα μας βοηθήσει να πετύχουμε τους στόχους μας», επισήμανε. Εξήγησε πως, επειδή υπάρχουν πάντα συγκρούσεις συμφερόντων, αυτό είναι ένα ζήτημα που απαιτεί βαρύ κεντρικό συντονισμό και γι’ αυτό θα το επιβλέπει η ίδια η Γραμματεία της κυβέρνησης.
«Δέσμευσή μας το πρόβλημα αυτό να λυθεί και να το μετατρέψουμε σε μια μεγάλη ευκαιρία», κατέληξε.
