Η Τεχεράνη επιβεβαίωσε ότι παρέλαβε επιστολή του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το Ιράν επιβεβαίωσε την Πέμπτη (29/10) ότι έχει παραλάβει επιστολή του αντιπροέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέι Ντι Βανς, χωρίς ωστόσο να έχει αποστείλει μέχρι στιγμής επίσημη απάντηση. Η επικοινωνία πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή, καθώς η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ έχουν κλιμακώσει τις προειδοποιήσεις τους για ενδεχόμενη επανάληψη των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, το οποίο επικαλείται πηγή με γνώση της υπόθεσης, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος απηύθυνε την επιστολή στον Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν.
Το πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να απαιτεί από τις ΗΠΑ να τηρήσουν τους επτά όρους που έχει θέσει ως προϋπόθεση για την επίτευξη προόδου στις διπλωματικές επαφές.
Το παρασκήνιο της επιστολής και ο κίνδυνος νέων επιθέσεων
Η αμερικανική εφημερίδα The Wall Street Journal (WSJ) είχε αποκαλύψει την Τετάρτη ότι η πρωτοβουλία του Βανς αποσκοπεί στη διερεύνηση των δυνατοτήτων επανέναρξης των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με στόχο την αποτροπή μιας νέας στρατιωτικής σύγκρουσης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος επιδιώκει να διαπιστώσει εάν υπάρχει επαρκές περιθώριο συνεννόησης μεταξύ των δύο πλευρών, ώστε να αποφευχθεί η υλοποίηση των απειλών για νέα αμερικανικά πλήγματα.
Όπως ανέφερε η εφημερίδα, «ο Βανς εξετάζει κατά πόσο η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον μπορούν να βρουν αρκετά σημεία σύγκλισης, ώστε να πείσουν τον Τραμπ να μην δώσει εντολή για μια σύντομη και σφοδρή επίθεση κατά του Ιράν τις επόμενες εβδομάδες».
Οι επαφές δεν αφορούν, στο παρόν στάδιο, την κατάρτιση ολοκληρωμένης ειρηνευτικής συμφωνίας, αλλά τη διαμόρφωση ενός πιθανού πλαισίου διαπραγματεύσεων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση.
Η προσπάθεια αυτή εξελίσσεται ενώ η αμερικανική κυβέρνηση διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικών επιχειρήσεων, με τις τελευταίες προειδοποιήσεις της Ουάσιγκτον και του Ισραήλ να εντείνουν την ανησυχία για νέα ανάφλεξη στην περιοχή.
Η διάψευση Τραμπ για την επανέναρξη των συνομιλιών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν οι διαφορετικές εκδοχές σχετικά με τον σκοπό της αμερικανικής πρωτοβουλίας και τον ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ στην αποστολή της επιστολής.
Σύμφωνα με πηγή της Wall Street Journal, η επικοινωνία του Βανς με τον Ιρανό αξιωματούχο πραγματοποιήθηκε κατόπιν εντολής του Αμερικανού προέδρου.
Ωστόσο, όταν δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Τραμπ εάν είχε δώσει εντολή στον αντιπρόεδρό του να προσεγγίσει την Τεχεράνη για την επανεκκίνηση των ειρηνευτικών συνομιλιών, εκείνος απάντησε κατηγορηματικά: «Όχι».
Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε διαφορετικά το περιεχόμενο της επικοινωνίας, υποστηρίζοντας ότι η πρωτοβουλία σχετιζόταν κυρίως με την παροχή ιατρικών εφοδίων και ανθρωπιστικής βοήθειας προς το Ιράν.
«Αυτό που συμβαίνει είναι ότι χρειάζονται βοήθεια με ιατρικές προμήθειες και διάφορα άλλα πράγματα. Εκείνος με ρώτησε τι πίστευα. Του απάντησα, εάν θέλεις να το κάνεις αυτό, δεν υπάρχει πρόβλημα», ανέφερε ο Τραμπ, περιγράφοντας τη συνομιλία του με τον Βανς.
«Βασικά, έχει να κάνει με το να εφοδιαστούν με προμήθειες ώστε να βοηθήσουν ανθρώπους που δεν είναι καλά», πρόσθεσε.
Με τις δηλώσεις αυτές, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιβεβαίωσε ότι είχε ενημερωθεί για την πρωτοβουλία και είχε δώσει τη συγκατάθεσή του, αρνούμενος όμως ότι είχε ζητήσει από τον Βανς να ξεκινήσει νέες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Σε εκκρεμότητα η απάντηση της Τεχεράνης
Η ιρανική κυβέρνηση δεν έχει ακόμη διευκρινίσει εάν προτίθεται να ανταποκριθεί στην αμερικανική προσέγγιση ή να συμμετάσχει σε νέο κύκλο απευθείας συνομιλιών.
Η αναφορά του πρακτορείου Tasnim στους επτά όρους της Τεχεράνης υποδηλώνει ότι η ιρανική πλευρά εξακολουθεί να συνδέει οποιαδήποτε διπλωματική πρόοδο με την ικανοποίηση συγκεκριμένων προϋποθέσεων.
Παράλληλα, η μόνιμη αντιπροσωπεία του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη, στη Νέα Υόρκη, δεν είχε ανταποκριθεί σε αίτημα σχολιασμού της επιστολής και των δηλώσεων Τραμπ. Αντίστοιχα, το γραφείο του Αμερικανού αντιπροέδρου δεν είχε εκδώσει επίσημη τοποθέτηση.
Η ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης διατηρεί ανοιχτό ένα διπλωματικό κανάλι επικοινωνίας, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί εάν μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Το κατά πόσον η πρωτοβουλία του Τζέι Ντι Βανς θα συμβάλει στην αποκλιμάκωση θα εξαρτηθεί από την απάντηση του Ιράν και τη στάση που θα υιοθετήσει η αμερικανική κυβέρνηση απέναντι στις προϋποθέσεις που θέτει η Τεχεράνη.
