Το Ιράν απορρίπτει αμερικανική προσφορά 20 εκατ. δολαρίων για το πυρηνικό του πρόγραμμα και απειλεί με αντίποινα σε νέες επιθέσεις.
Νέα ένταση προκαλεί στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν η απόφαση της Ουάσινγκτον να προσφέρει αμοιβή έως 20 εκατ. δολαρίων για πληροφορίες σχετικά με τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «απεχθή», ζητώντας την παρέμβαση των Ηνωμένων Εθνών, ενώ διαμήνυσε ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την απομάκρυνση εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού από την επικράτειά της.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, με επιστολή του προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, το Συμβούλιο Ασφαλείας και τον γενικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), ζήτησε την απερίφραστη καταδίκη της αμερικανικής πρωτοβουλίας, την οποία κατήγγειλε ως προσπάθεια ενθάρρυνσης κατασκοπευτικών δραστηριοτήτων.
Αμοιβή 20 εκατ. δολαρίων για πληροφορίες από το Ιράν
Η αμερικανική προσφορά ανακοινώθηκε στις 6 Νοεμβρίου, μέσω του προγράμματος Rewards for Justice του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, και δημοσιοποιήθηκε επίσης από την Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM).
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, προβλέπεται χρηματική αμοιβή έως 20 εκατ. δολαρίων, καθώς και δυνατότητα μετεγκατάστασης σε ασφαλή περιοχή, για πρόσωπα που μπορούν να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, τους επιστήμονες και το προσωπικό που συνδέονται με το ιρανικό πρόγραμμα.
Ο Αραγτσί υποστήριξε ότι η δημόσια αναζήτηση τέτοιων πληροφοριών θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και των εργαζομένων, καθώς ενδέχεται να διευκολύνει επιχειρήσεις δολιοφθοράς ή στοχευμένες επιθέσεις.
«Το Ιράν ζητεί από τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, το Συμβούλιο Ασφαλείας και τον γενικό διευθυντή της ΙΑΕΑ να καταδικάσουν ξεκάθαρα και απερίφραστα αυτή την απεχθή ανακοίνωση», ανέφερε στην επιστολή του.
Παράλληλα, κάλεσε τον ΔΟΑΕ να διασφαλίσει την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών που συγκεντρώνει κατά τις επιθεωρήσεις του, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική πρωτοβουλία εγείρει ζητήματα προστασίας των πυρηνικών επιστημόνων και των τεχνικών δεδομένων.
Η Τεχεράνη επανέλαβε ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, επικαλούμενη το δικαίωμα ανάπτυξης πυρηνικής ενέργειας που αναγνωρίζεται από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
Ρεζαΐ: «Θα στοχοποιήσουμε απομακρυσμένες αμερικανικές βάσεις»
Αυστηρή προειδοποίηση προς την Ουάσινγκτον απηύθυνε και ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, αποκλείοντας οποιοδήποτε ενδεχόμενο μεταφοράς εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού εκτός της χώρας.
Μιλώντας στο φιλοϊρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Al Mayadeen του Λιβάνου, υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να επιτρέψει την εξαγωγή ούτε ελάχιστης ποσότητας εμπλουτισμένου υλικού, ανεξάρτητα από τις απαιτήσεις της αμερικανικής πλευράς.
Προειδοποίησε επίσης ότι ενδεχόμενη επανάληψη των αμερικανικών επιθέσεων θα προκαλέσει στρατιωτικά αντίποινα.
«Οποιαδήποτε νέα επίθεση θα αντιμετωπιστεί με τη στοχοθέτηση μακρινών αμερικανικών βάσεων», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η τοποθέτησή του ακολουθεί πληροφορίες που είχαν δημοσιοποιηθεί τον Μάιο, σύμφωνα με τις οποίες ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοζτάμπα Χαμενεΐ, είχε δώσει εντολή να παραμείνουν εντός της χώρας τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Το ζήτημα αποτελεί βασικό σημείο τριβής με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, που ζητούν την απομάκρυνση των συγκεκριμένων αποθεμάτων στο πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες εκτιμήσεις του ΔΟΑΕ πριν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα του Ιουνίου 2025, το Ιράν διέθετε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από εκείνο που απαιτείται για τη συνήθη παραγωγή πυρηνικής ενέργειας.
Παραμένει, ωστόσο, αδιευκρίνιστο πόση από αυτή την ποσότητα εξακολουθεί να υπάρχει μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των ιρανικών εγκαταστάσεων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι τα πλήγματα του 2025 εξουδετέρωσαν ουσιαστικά τις πυρηνικές δυνατότητες της Τεχεράνης. Το ιρανικό πρόγραμμα αποτέλεσε εκ νέου στόχο κατά τις επιχειρήσεις που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου 2026, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν νέα επίθεση εναντίον της χώρας.
Έκτοτε, η πρόσβαση των διεθνών επιθεωρητών στις πληγείσες εγκαταστάσεις παραμένει περιορισμένη, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πλήρης ανεξάρτητη εικόνα για την κατάσταση των πυρηνικών αποθεμάτων.
Το Στενό του Ορμούζ και οι επτά όροι της Τεχεράνης
Παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες του Κατάρ και του Πακιστάν για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ο Μοχσέν Ρεζαΐ υποστήριξε ότι αυτή την περίοδο δεν διεξάγονται απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, το Ιράν έχει ήδη διαβιβάσει μέσω του Κατάρ πρόταση για το πυρηνικό του πρόγραμμα, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι οποιαδήποτε συζήτηση προϋποθέτει την εκπλήρωση επτά ιρανικών όρων από την αμερικανική πλευρά.
Στις βασικές απαιτήσεις περιλαμβάνονται η άρση των οικονομικών κυρώσεων, η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και η παροχή εγγυήσεων για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Η Τεχεράνη συνδέει την ικανοποίηση αυτών των αιτημάτων με την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως, την οποία εξακολουθεί να περιορίζει.
Η ιρανική πλευρά επιμένει ότι οι συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να ακολουθήσουν την επίλυση των ζητημάτων αυτών. Αντίθετα, η Ουάσινγκτον θεωρεί αναγκαίο να περιληφθεί το πυρηνικό ζήτημα ήδη από την αρχική φάση των διαπραγματεύσεων.
Οι αντικρουόμενες απαιτήσεις διατηρούν το διπλωματικό αδιέξοδο, παρά τις προσπάθειες μεσολάβησης και τις πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, με τις οποίες υποβάθμισε την ανάγκη νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
