Μετέωρος παραμένει ο σχηματισμός κυβέρνησης στο Ισραήλ, καθώς η νέα Κνεσέτ ορκίστηκε χωρίς κανένα πολιτικό στρατόπεδο να διαθέτει αυτοδύναμη πλειοψηφία.
Σε περίοδο έντονης πολιτικής αβεβαιότητας εισέρχεται το Ισραήλ, καθώς οι 120 βουλευτές της 26ης Κνεσέτ ορκίστηκαν την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, χωρίς να έχει σχηματιστεί νέα κυβέρνηση μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει χάσει την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία, ενώ ο βασικός αντίπαλός του, Γκάντι Άιζενκοτ, αναζητεί τις συμμαχίες που θα του επιτρέψουν να αναλάβει την πρωθυπουργία.
Την εναρκτήρια συνεδρίαση του νέου κοινοβουλίου κήρυξε ο πρόεδρος της χώρας, Ισαάκ Χέρτζογκ, χτυπώντας τρεις φορές το σφυρί και απευθύνοντας έκκληση για πολιτικούς συμβιβασμούς, προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα προσφυγή στις κάλπες.
«Τείνετε χείρα συμβιβασμού, ακόμη και προς τους αντιπάλους σας. Αντικρίστε ο ένας τον άλλον με γενναιοψυχία», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισραήλ απαιτούν τη συμβολή και την εμπειρία όλων των κοινοβουλευτικών παρατάξεων.
Απευθυνόμενος στους βουλευτές, ο Χέρτζογκ τους κάλεσε να κάνουν «ό,τι είναι δυνατόν για να αποφύγουν την επανάληψη των εκλογών», προειδοποιώντας ουσιαστικά για τις συνέπειες της παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας.
Οι 53 έδρες του Νετανιάχου και η εντολή στον Άιζενκοτ
Το μετεκλογικό αδιέξοδο αποτυπώνεται στους συσχετισμούς της νέας Βουλής. Ο παραδοσιακός συνασπισμός του Μπενιαμίν Νετανιάχου, με κορμό το Λικούντ και τη συμμετοχή ακροδεξιών και υπερορθόδοξων κομμάτων, διαθέτει συνολικά 53 από τις 120 έδρες, υπολειπόμενος της απαιτούμενης πλειοψηφίας των 61 βουλευτών.
Η θέση του απερχόμενου πρωθυπουργού επιβαρύνεται από τη στάση των επτά βουλευτών του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά (UTJ), οι οποίοι αποστασιοποιήθηκαν από τον συνασπισμό του και δεν εισηγήθηκαν την ανάθεση της εντολής σχηματισμού κυβέρνησης στον ίδιο.
Αντίθετα, ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού και επικεφαλής του κεντροδεξιού κόμματος Yashar, εξασφάλισε την υποστήριξη 67 βουλευτών κατά τις διερευνητικές διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, έναντι 46 που υποστήριξαν τον Νετανιάχου.
Με βάση αυτόν τον συσχετισμό, ο Ισαάκ Χέρτζογκ ανέθεσε στις 8 Νοεμβρίου στον Άιζενκοτ την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Ο τελευταίος διαθέτει αρχικά προθεσμία έως τις 6 Δεκεμβρίου, με δυνατότητα παράτασης μέχρι τις 20 Δεκεμβρίου, προκειμένου να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό.
Το πολιτικό στρατόπεδο του Άιζενκοτ διαθέτει 48 έδρες, ενώ οι αραβικές πολιτικές παρατάξεις κατέχουν συνολικά 19. Η κοινοβουλευτική στήριξή τους θα μπορούσε να εξασφαλίσει την πλειοψηφία για μια κυβέρνηση υπό τον πρώην στρατηγό, χωρίς ωστόσο να έχουν ξεπεραστεί οι πολιτικές διαφωνίες που δυσχεραίνουν μια τέτοια συνεργασία.
Εναλλακτικά, ο Άιζενκοτ θα μπορούσε να αναζητήσει συμφωνία με υπερορθόδοξα κόμματα ή να εξετάσει το ενδεχόμενο κυβέρνησης εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή του Λικούντ. Και τα δύο σενάρια αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια.
Άιζενκοτ: «Κυβέρνηση εθνικής ανάγκης το συντομότερο»
Λίγο πριν από την έναρξη της ορκωμοσίας, ο Γκάντι Άιζενκοτ δεσμεύθηκε να επιταχύνει τις διαβουλεύσεις για την ανάδειξη νέας κυβέρνησης.
«Δεσμεύομαι να σχηματίσω κυβέρνηση εθνικής ανάγκης το συντομότερο δυνατόν», δήλωσε κατά την άφιξή του στην Κνεσέτ.
Η αντιπολίτευση επιδιώκει παράλληλα να αξιοποιήσει τους νέους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς για την προώθηση πρωτοβουλιών που μέχρι σήμερα συναντούσαν την αντίσταση της κυβέρνησης Νετανιάχου.
Κεντρική θέση στην ατζέντα της κατέχει η συγκρότηση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, με αντικείμενο τη διερεύνηση των αποτυχιών των μηχανισμών ασφαλείας και ενδεχόμενων ευθυνών ή παραλείψεων της τότε πολιτικής ηγεσίας.
Στις προτεραιότητες των συμμάχων του Άιζενκοτ περιλαμβάνονται ακόμη η επανεξέταση των αλλαγών στη Δικαιοσύνη που προώθησε η κυβέρνηση Νετανιάχου, καθώς και η θέσπιση περιορισμών στη διάρκεια της πρωθυπουργικής θητείας.
Ένταση στην ορκωμοσία με πρωταγωνιστή τον Μπεν Γκβιρ
Η τελετή σημαδεύτηκε από ένταση όταν ο ακροδεξιός απερχόμενος υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, επιτέθηκε φραστικά στον Γιούσεφ Τζαμπαρίν, επικεφαλής της αραβικής Ενιαίας Λίστας.
Τη στιγμή που ο Τζαμπαρίν εκφωνούσε την προβλεπόμενη δήλωση δέσμευσης κατά την ορκωμοσία, ο Μπεν Γκβιρ παρενέβη φωνάζοντας: «Σε ποιον δεσμεύεται; Στη Χαμάς;».
Η παρέμβαση προκάλεσε αναστάτωση στην αίθουσα, με τον πρόεδρο της Κνεσέτ, Αμίρ Οχάνα, να καλεί τον Μπεν Γκβιρ στην τάξη και να προειδοποιεί ότι οποιοσδήποτε διακόψει εκ νέου τη διαδικασία θα απομακρυνθεί από την ολομέλεια.
Το περιστατικό ανέδειξε το τεταμένο πολιτικό κλίμα που επικρατεί στο Ισραήλ, καθώς η συμμετοχή των αραβικών κομμάτων στους νέους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα ζητήματα των διαβουλεύσεων.
Ο Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός μέχρι τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Εάν ο Άιζενκοτ δεν καταφέρει να συγκροτήσει πλειοψηφία, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μπορεί να αναθέσει την εντολή σε άλλο πολιτικό αρχηγό, με πιθανότερο επόμενο αποδέκτη τον απερχόμενο πρωθυπουργό.
Η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε νέες βουλευτικές εκλογές, ενδεχόμενο το οποίο ο Χέρτζογκ επιδιώκει να αποτρέψει, καλώντας τις πολιτικές δυνάμεις σε συνεννόηση.
