Έξι μέτρα για την κλιματική αλλαγή προτείνει ο ΠΟΥ, με δυνατότητα να σώζουν 1,6 εκατ. ζωές ετησίως και να αποφέρουν τρισ. δολάρια σε οφέλη.

Η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της στη δημόσια υγεία βρίσκονται στο επίκεντρο νέας έκθεσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η οποία παρουσιάζει έξι συγκεκριμένα μέτρα που μπορούν να σώζουν 1,6 εκατομμύρια ζωές ετησίως. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η εφαρμογή πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την προστασία από την ακραία ζέστη, την πρόσβαση σε καθαρό νερό και την αξιοποίηση καθαρότερων μορφών ενέργειας μπορεί να αποφέρει 3,9 τρισ. δολάρια σε ετήσια οικονομικά οφέλη και επιπλέον 5,4 τρισ. δολάρια σε δημοσιονομικά οφέλη, συνδέοντας την προστασία της ανθρώπινης ζωής με τη μείωση των εκπομπών και την ενίσχυση της παγκόσμιας οικονομίας.

Έξι μέτρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προστασία της υγείας θα μπορούσαν να σώζουν 1,6 εκατομμύρια ζωές ετησίως, αποφέροντας παράλληλα τρισεκατομμύρια δολάρια σε οικονομικά και δημοσιονομικά οφέλη, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Τα προβλήματα της κλιματικής αλλαγής

Η εφαρμογή των μέτρων σε παγκόσμια κλίμακα –από τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τους κινδύνους από τον καύσωνα και τις ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή υποδομές ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής έως την καθαρή ενέργεια για τα νοικοκυριά και τις αποτελεσματικές πολιτικές τιμολόγησης των ορυκτών καυσίμων– θα μπορούσε να αποφέρει ετησίως οικονομικά οφέλη ύψους 3,9 τρισ. δολαρίων, συμβάλλοντας παράλληλα στη μείωση των εκπομπών άνθρακα. Επιπλέον, θα μπορούσε να αποφέρει δημοσιονομικά οφέλη ύψους 5,4 τρισ. δολαρίων ετησίως.

Η έκθεση με τίτλο «Παγκόσμια οφέλη και κόστη από δράσεις προτεραιότητας για την κλιματική αλλαγή και την υγεία» αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη ανάλυση των οικονομικών και δημοσιονομικών αποδόσεων από την εφαρμογή έξι μέτρων που συνιστά ο ΠΟΥ. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα τριπλό όφελος από τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις: καλύτερη υγεία για τους ανθρώπους, λιγότερες εκπομπές και ισχυρότερες οικονομίες.

«Η κλιματική κρίση είναι κρίση υγείας, ωστόσο μεγάλο μέρος των επιπτώσεών της μπορεί να αποτραπεί με εργαλεία που ήδη διαθέτουμε», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους.

«Η έκθεση δείχνει ότι η επέκταση της εφαρμογής δοκιμασμένων και οικονομικά προσιτών μέτρων θα μπορούσε να σώσει εκατομμύρια ζωές, με τα μεγαλύτερα οφέλη να καταγράφονται στις χώρες που τα έχουν περισσότερο ανάγκη. Καθώς οι κυβερνήσεις προετοιμάζονται για τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων για το κλίμα, η προστασία της υγείας πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο της κλιματικής δράσης».

Η έκθεση

Η έκθεση δημοσιεύθηκε ενόψει της COP31, όπου αναμένεται οι κυβερνήσεις να παρουσιάσουν τις δεσμεύσεις τους για το κλίμα. Υπογραμμίζει ότι πολλές από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία μπορούν να αποτραπούν με λύσεις που είναι ήδη διαθέσιμες. Για να περιοριστούν, ωστόσο, οι σχετικοί κίνδυνοι, απαιτείται η εφαρμογή τους τόσο στον τομέα της υγείας όσο και σε άλλους τομείς που επηρεάζουν καθοριστικά την υγεία των πολιτών. Στόχος είναι η έγκαιρη πρόβλεψη, η πρόληψη, η προετοιμασία και ο περιορισμός των επιπτώσεων.

Τα έξι μέτρα περιλαμβάνουν:

- Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τους κινδύνους από την ακραία ζέστη.
- Υπηρεσίες πόσιμου νερού ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή.
- Βασικές υπηρεσίες αποχέτευσης.
- Πρόσβαση σε εγκαταστάσεις υγιεινής και εγκαταστάσεις υγιεινής.
- Καθαρότερα καύσιμα και τεχνολογίες για το μαγείρεμα και τη θέρμανση στα νοικοκυριά.
- Αποτελεσματικές πολιτικές τιμολόγησης των ορυκτών καυσίμων
.

Οι παρεμβάσεις

Οι παρεμβάσεις αυτές θα μπορούσαν επιπλέον να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών κατά 16,7 δισ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), ποσότητα που αντιστοιχεί στο 31% των συνολικών ετήσιων παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, εξαιρουμένων των εκπομπών που σχετίζονται με τη χρήση γης, την αλλαγή χρήσης γης και τη δασοκομία.

Στις πέντε από τις έξι παρεμβάσεις, η απόδοση εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 24 δολάρια για κάθε δολάριο που επενδύεται. Τα οφέλη αναμένεται να είναι ακόμη μεγαλύτερα στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, συμβάλλοντας στον περιορισμό των ανισοτήτων τόσο στον τομέα της υγείας όσο και στην οικονομία.

Μεταξύ των μέτρων που αξιολογήθηκαν, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τους κινδύνους από την ακραία ζέστη συγκαταλέγονται σε εκείνα με την υψηλότερη σχέση κόστους-οφέλους. Για κάθε δολάριο που επενδύεται, η εκτιμώμενη απόδοση ανέρχεται σε 835 δολάρια, καθώς τα συστήματα αυτά μπορούν να αξιοποιήσουν ήδη υπάρχουσες υποδομές και να αποτρέψουν ασθένειες που σχετίζονται με τον καύσωνα με σχετικά χαμηλό κόστος.

Τα οφέλη

Τα μεγαλύτερα οφέλη, ωστόσο, εκτιμάται ότι θα προκύψουν από αποτελεσματικές πολιτικές τιμολόγησης των ορυκτών καυσίμων, στις οποίες περιλαμβάνονται η κατάργηση των αναποτελεσματικών επιδοτήσεων και η επιβολή κατάλληλης φορολόγησης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι πολιτικές αυτές θα μπορούσαν να αποτρέψουν 1,2 εκατομμύρια θανάτους και να αποφέρουν ετησίως οικονομικά οφέλη ύψους 3 τρισ. δολαρίων, καθώς και δημοσιονομικά οφέλη 5,4 τρισ. δολαρίων.

Το 2026, πολλές χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο βρίσκονται αντιμέτωπες με κλιματικά φαινόμενα πρωτοφανούς έντασης. Η προστασία των ανθρώπων και του πλανήτη από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εποχής μας. Ο ΠΟΥ καλεί τις κυβερνήσεις, τους αναπτυξιακούς εταίρους και τους χρηματοδοτικούς οργανισμούς να αξιοποιήσουν τα οικονομικά δεδομένα της έκθεσης και να επενδύσουν σε δοκιμασμένα μέτρα που μπορούν να ωφελήσουν την υγεία, το κλίμα και την οικονομία.