Ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης προβλέπει η Κομισιόν για την Ελλάδα, με επιβράδυνση της οικονομίας και επίμονο πληθωρισμό.

Σταδιακή απώλεια της αναπτυξιακής δυναμικής της ελληνικής οικονομίας, με παράλληλη αποκλιμάκωση της ανεργίας και του δημόσιου χρέους, προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις που δημοσιοποίησε την Τρίτη (17/11).

Η ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,8% το 2026 και να επιβραδυνθεί στο 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και ολοκληρώνεται σταδιακά η υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Παρά την επιβράδυνση, η Ελλάδα διατηρεί υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από την ευρωζώνη, για την οποία προβλέπεται αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,2% το 2026 και το 2027 και 1,3% το 2028. Για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αντίστοιχες εκτιμήσεις διαμορφώνονται στο 1,4% για τα δύο πρώτα έτη και στο 1,5% για το 2028.

Ταμείο Ανάκαμψης και ενεργειακό κόστος καθορίζουν την ανάπτυξη

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ετήσιο ρυθμό 1,9%, με βασικό μοχλό την εγχώρια ζήτηση, η οποία ενισχύθηκε σε ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων.

Η επενδυτική δραστηριότητα εκτιμάται ότι θα διατηρήσει ισχυρή δυναμική και στο δεύτερο εξάμηνο, χάρη στις εισροές ευρωπαϊκών πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), οι οποίες βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Ωστόσο, η αύξηση των τιμών της ενέργειας περιορίζει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και επιβαρύνει την ιδιωτική κατανάλωση. Οι επιπτώσεις μετριάζονται από τα μέτρα στήριξης για τους λογαριασμούς ενέργειας και από τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας, μέσω παρεμβάσεων που εφαρμόζονται ήδη από το 2026 και πρόσθετων μειώσεων που προβλέπονται για το 2027.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η υψηλή εξάρτηση της Ελλάδας από τις εισαγωγές ενέργειας αντισταθμίζεται εν μέρει από τις εξαγωγές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων. Η διεύρυνση της διαφοράς μεταξύ των τιμών των διυλισμένων προϊόντων και του αργού πετρελαίου, γνωστή ως crack spread, βελτιώνει τους όρους εμπορίου και συμβάλλει στην αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ.

Για τα επόμενα δύο χρόνια, πάντως, η Κομισιόν αναμένει περιορισμό των επενδύσεων, εξαιτίας των αυστηρότερων συνθηκών χρηματοδότησης, του υψηλού ενεργειακού κόστους και της ολοκλήρωσης των εκταμιεύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Πληθωρισμός 4,1% στην Ελλάδα λόγω της ενεργειακής κρίσης

Ιδιαίτερα έντονες παραμένουν οι πληθωριστικές πιέσεις, με την Επιτροπή να προβλέπει ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα φτάσει το 4,1% το 2026, έναντι 1,9% το 2025.

Η άνοδος αποδίδεται κυρίως στην εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, η οποία οδήγησε τον μέσο πληθωρισμό στο 3,8% το τρίτο τρίμηνο του 2026.

Σε συνθήκες ισχυρής ζήτησης και περιορισμένης διαθεσιμότητας εργατικού δυναμικού, το αυξημένο ενεργειακό κόστος αναμένεται να μετακυλιστεί στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας τον πληθωρισμό σε σχετικά υψηλά επίπεδα.

Η αποκλιμάκωση προβλέπεται να είναι σταδιακή, με τον σχετικό δείκτη να υποχωρεί στο 3,2% το 2027 και στο 2,4% το 2028, καθώς θα εξασθενούν οι επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ και θα μετριάζεται η εγχώρια ζήτηση.

Στην ευρωζώνη, ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,2% το 2026, στο 3,1% το 2027 και στο 2,1% το 2028. Για την ΕΕ, οι αντίστοιχες προβλέψεις είναι 3,3%, 3,2% και 2,3%, γεγονός που δείχνει ότι οι ανατιμήσεις στην Ελλάδα θα παραμείνουν εντονότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε όλη την εξεταζόμενη περίοδο.

Ανεργία στο 7,7% έως το 2028 - Οι ελλείψεις προσωπικού

Η ανεργία αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική της πορεία, αν και με βραδύτερο ρυθμό σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το ποσοστό της θα διαμορφωθεί στο 8,4% το 2026, στο 8% το 2027 και στο 7,7% το 2028. Ήδη κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 είχε υποχωρήσει στο 8,3%, ενώ η μακροχρόνια ανεργία περιορίστηκε στο 4,3%, παραμένοντας ωστόσο η υψηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, οι κενές θέσεις εργασίας διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στον τουρισμό, καταδεικνύοντας τις ελλείψεις διαθέσιμου προσωπικού.

Η Επιτροπή εντοπίζει διαρθρωτικά εμπόδια στην περαιτέρω αύξηση της απασχόλησης, όπως η αναντιστοιχία μεταξύ δεξιοτήτων και αναγκών των επιχειρήσεων και η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων. Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται επίσης να συγκρατήσει τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ενώ η αύξηση των μισθών θα μετριαστεί καθώς θα εξασθενούν οι πληθωριστικές πιέσεις.

Στην ευρωζώνη, η ανεργία προβλέπεται στο 6,4% το 2026 και στο 6,6% το 2028, ενώ στην ΕΕ εκτιμάται ότι θα παραμείνει σταθερή στο 6,1% κατά την ίδια περίοδο.

Πρωτογενή πλεονάσματα με αυξημένες δημοσιονομικές δαπάνες

Στο πεδίο των δημόσιων οικονομικών, η Κομισιόν προβλέπει ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία ωστόσο θα περιορίζονται σταδιακά εξαιτίας των επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων.

Το συνολικό πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί από 2% του ΑΕΠ το 2025 σε 0,9% το 2026, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα θα περιοριστεί από 5,1% σε 4,1% του ΑΕΠ. Η επίπτωση των πρόσθετων δαπανών και φορολογικών ελαφρύνσεων αντισταθμίζεται εν μέρει από την ισχυρή αύξηση των δημόσιων εσόδων.

Για το 2026, τα δημοσιονομικά μέτρα, εξαιρουμένων των ενεργειακών παρεμβάσεων, εκτιμάται ότι συνεπάγονται πρόσθετο κόστος 0,8% του ΑΕΠ. Περιλαμβάνουν κυρίως μειώσεις στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, αυξήσεις αποδοχών στο Δημόσιο και ενισχυμένη στήριξη σε συνταξιούχους και άτομα με αναπηρία.

Ξεχωριστά, τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής ακρίβειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις ανέρχονται σε 0,3% του ΑΕΠ, με την παραδοχή ότι τα περισσότερα θα καταργηθούν το 2027.

Οι παρεμβάσεις του 2027 και η χριστουγεννιάτικη ενίσχυση των 500 ευρώ

Για το 2027, το συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα προβλέπεται στο 0,7% του ΑΕΠ και το πρωτογενές στο 3,7%, καθώς τα νέα μέτρα αναμένεται να επιφέρουν πρόσθετο καθαρό κόστος περίπου 0,6% του ΑΕΠ.

Μεταξύ των παρεμβάσεων που περιλαμβάνει η έκθεση βρίσκονται περαιτέρω αυξήσεις μισθών στον δημόσιο τομέα, η χριστουγεννιάτικη ενίσχυση των 500 ευρώ για τους δημοσίους υπαλλήλους και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Προβλέπονται επίσης φορολογικές ελαφρύνσεις για πολύτεκνες οικογένειες, αγρότες και αυτοαπασχολούμενους, καθώς και μείωση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.

Στις δημοσιονομικές προβλέψεις έχει ενσωματωθεί επιπλέον επιδότηση 95 εκατ. ευρώ προς τη μεταποιητική βιομηχανία, με στόχο την αντιστάθμιση του αυξημένου κόστους ηλεκτρικής ενέργειας του 2026.

Μέρος των επιβαρύνσεων αναμένεται να καλυφθεί από την ευνοϊκή πορεία των φορολογικών εσόδων, συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων εισπράξεων που συνδέονται με την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους κλάδους, καθώς και με μικρότερα μέτρα αύξησης των εσόδων.

Το 2028, η Επιτροπή αναμένει περαιτέρω περιορισμό του συνολικού πλεονάσματος στο 0,2% του ΑΕΠ και του πρωτογενούς στο 3,4%. Τα μέτρα θα έχουν πρόσθετο καθαρό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ, κυρίως λόγω της πλήρους ετήσιας επίδρασης ήδη εγκεκριμένων παρεμβάσεων, ενώ οι δαπάνες για τόκους εξυπηρέτησης του χρέους προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,2% του ΑΕΠ.

Δημόσιο χρέος: Στο 126,6% του ΑΕΠ το 2028

Παρά τη μείωση των δημοσιονομικών πλεονασμάτων, η πορεία του δημόσιου χρέους παραμένει πτωτική.

Τον Ιούνιο του 2026, το χρέος της γενικής κυβέρνησης είχε υποχωρήσει στο 140,8% του ΑΕΠ, σχεδόν 50 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από το υψηλότερο επίπεδο που είχε καταγραφεί πριν από την πανδημία, το 2018.

Η Κομισιόν εκτιμά ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα διαμορφωθεί στο 135,7% στο τέλος του 2026, θα μειωθεί στο 130,7% το 2027 και θα φτάσει στο 126,6% το 2028.

Η αποκλιμάκωση αναμένεται να στηριχθεί στην ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ, στη διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων και στην αξιοποίηση ταμειακών διαθεσίμων για την αποπληρωμή υφιστάμενων υποχρεώσεων.