Την ενίσχυση της Frontex με συνολικά 30.000 στελέχη προτείνει η Κομισιόν, προβλέποντας ταχύτερες παρεμβάσεις στα σύνορα και αποτελεσματικότερες επιστροφές μεταναστών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Τρίτη 27 Οκτωβρίου ένα νέο σχέδιο για τη διεύρυνση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Frontex, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αποτελεσματικότερη διαχείριση μεταναστευτικών κρίσεων.
Η πρόταση προβλέπει σημαντική αύξηση του προσωπικού, συγκέντρωση επιχειρησιακών πόρων, αναβαθμισμένο ρόλο στις διαδικασίες επιστροφής και δημιουργία μηχανισμών άμεσης κινητοποίησης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Μόνιμο Σώμα 30.000 στελεχών και νέα ευρωπαϊκή εφεδρεία
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η σταδιακή ενίσχυση του Μόνιμου Σώματος της Frontex, με στόχο η συνολική δύναμή του να φτάσει τα 30.000 στελέχη.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Ευρωπαϊκής Εφεδρείας Συνοριοφυλακής και Επιστροφών, η οποία θα αριθμεί 17.000 στελέχη και θα μπορεί να κινητοποιείται ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.
Η νέα εφεδρεία θα συμπληρώνει το προσωπικό του οργανισμού και τις δυνάμεις που διαθέτουν τα κράτη-μέλη, επιτρέποντας την ταχύτερη ενίσχυση περιοχών όπου καταγράφεται αυξημένη πίεση.
Η Κομισιόν εισηγείται επίσης τη διευκόλυνση της πρόσβασης της Frontex σε σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό, καθώς και τη δυνατότητα συμμετοχής σε κοινές διαδικασίες προμηθειών με τα κράτη-μέλη.
Ο ευρωπαϊκός οργανισμός θα μπορεί επιπλέον να λειτουργεί ως κεντρικός φορέας προμηθειών για ψηφιακές εφαρμογές και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, περιορίζοντας τον κατακερματισμό των σχετικών δαπανών.
Ενισχυμένος συντονισμός των επιστροφών μεταναστών
Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στον τρόπο οργάνωσης των επιστροφών υπηκόων τρίτων χωρών που δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Frontex θα αποκτήσει ενεργότερο ρόλο στον σχεδιασμό και τον επιχειρησιακό συντονισμό των επιστροφών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών και τη μείωση του κόστους για τα κράτη-μέλη.
Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η ίδρυση ειδικού Κέντρου Συντονισμού Επιστροφών, το οποίο θα παρέχει υποστήριξη σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, από την οικειοθελή επιστροφή μέχρι την επανένταξη των επιστρεφόντων.
Η πρόταση διευρύνει επίσης τις δυνατότητες συνεργασίας με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, η Frontex θα μπορεί να προσφέρει τεχνική και επιχειρησιακή υποστήριξη σε επιστροφές μεταξύ τρίτων χωρών, εφόσον υπάρχει συμφωνία των ενδιαφερόμενων κρατών.
Η σχετική συνεργασία θα πρέπει να πραγματοποιείται με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και στα ισχύοντα διεθνή πρότυπα.
Δύναμη ταχείας αντίδρασης και παρακολούθηση διαδικτυακών απειλών
Για την αντιμετώπιση αιφνίδιων κρίσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγείται τη συγκρότηση ειδικής Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης, με δυνατότητα ανάπτυξης σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Η νέα δομή θα ενεργοποιείται όταν προκύπτουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που απαιτούν άμεση ενίσχυση των εθνικών αρχών.
Ταυτόχρονα, προβλέπεται η δημιουργία Διαδικτυακού Κέντρου Παρακολούθησης και Αντίδρασης, το οποίο θα αξιοποιεί δημόσια προσβάσιμες πληροφορίες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον έγκαιρο εντοπισμό εξελίξεων και πιθανών απειλών στα σύνορα.
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ανταλλαγής πληροφοριών, τα κράτη-μέλη θα υποχρεούνται να γνωστοποιούν εντός 24 ωρών, μέσω του δικτύου EUROSUR, περιστατικά με σημαντικές επιπτώσεις στην ασφάλεια ή στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων.
Ψηφιοποίηση επιστροφών και επανεισδοχής
Η Κομισιόν προτείνει παράλληλα νέο κανονισμό για την ψηφιοποίηση των διαδικασιών επιστροφής, επανεισδοχής και επανένταξης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, στην επιτάχυνση της διεκπεραίωσης των υποθέσεων και στη μείωση του γραφειοκρατικού φόρτου για τις αρμόδιες εθνικές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βελτίωση της συλλογής και ανταλλαγής δεδομένων, ώστε οι αρχές των κρατών-μελών και οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικότερα.
Οι νομοθετικές προτάσεις θα εξεταστούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία θα πρέπει να συμφωνήσουν στο τελικό περιεχόμενο των νέων κανόνων πριν από την εφαρμογή τους.
