Ανάπτυξη 2,3% το 2027 και επενδυτικά σχέδια 29,3 δισ. ευρώ προβλέπει ο Κυριάκος Πιερρακάκης, παρουσιάζοντας τη νέα αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας.

Στη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας σε ένα παραγωγικό μοντέλο με μεγαλύτερη εξωστρέφεια, ισχυρότερες επιχειρήσεις και περισσότερες επενδύσεις επικεντρώθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας την Τετάρτη (18/11) στο 5ο Οικονομικό Συνέδριο της «Ναυτεμπορικής», με θέμα «Ελληνική Οικονομία: Η Νέα Αρχιτεκτονική».

Ο υπουργός παρουσίασε τις κυβερνητικές προβλέψεις για την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, τα χρηματοδοτικά εργαλεία που σχεδιάζονται για την περίοδο μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και τις παρεμβάσεις για τη διοχέτευση της εγχώριας αποταμίευσης στην παραγωγική οικονομία. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον νέο επενδυτικό λογαριασμό για τα παιδιά, στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στην ανάγκη επιστροφής εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού από το εξωτερικό.

Ανάπτυξη πάνω από την ευρωζώνη και υποχώρηση του χρέους

Σύμφωνα με τα μεγέθη που παρουσίασε, η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 2% το 2026 και 2,3% το 2027, έναντι προβλεπόμενου ρυθμού 1,2% στην ευρωζώνη για το επόμενο έτος.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι το 2027 θα αποτελέσει την έβδομη διαδοχική χρονιά κατά την οποία η Ελλάδα καταγράφει ταχύτερη ανάπτυξη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

«Επτά χρόνια δεν συνιστούν στατιστική σύμπτωση. Συνιστούν κυρίαρχη τάση», τόνισε, συνδέοντας αυτή την πορεία με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία και τη δυνατότητα χάραξης μακροπρόθεσμης πολιτικής.

Σημαντική θέση στην ομιλία του κατείχε η δημοσιονομική σταθερότητα, την οποία χαρακτήρισε προϋπόθεση οικονομικής ανεξαρτησίας.

Όπως ανέφερε, το δημόσιο χρέος, που είχε φτάσει στο 209,4% του ΑΕΠ το 2020, προβλέπεται να μειωθεί στο 128,8% το 2027, εξέλιξη την οποία περιέγραψε ως τη μεγαλύτερη μείωση διεθνώς.

Κατά τον ίδιο, η τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων περιορίζει το κόστος δανεισμού και επιτρέπει στην κυβέρνηση να διαθέτει πόρους για χαμηλότερους φόρους, κοινωνικές παροχές και στρατηγικές επενδύσεις.

«Η πειθαρχία δεν είναι λιτότητα. Η πειθαρχία είναι ελευθερία η οποία κερδίζεται», δήλωσε, υπενθυμίζοντας ότι κατά την περίοδο της κρίσης οι δημοσιονομικοί περιορισμοί είχαν επιβληθεί στην Ελλάδα υπό την πίεση έκτακτων συνθηκών.

Επενδύσεις 7,9% και σχέδια 29,3 δισ. ευρώ

Το επενδυτικό σκέλος αποτέλεσε βασικό άξονα της παρουσίασης, καθώς η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση των επενδύσεων κατά 7,9% το 2027, έναντι 1,7% στην ευρωζώνη.

Ο Πιερρακάκης αναγνώρισε, πάντως, ότι η χώρα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου ως προς το ύψος των επενδύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ.

Το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν στο 11% το 2019, έχει πλέον προσεγγίσει το 18%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται περίπου στο 21%.

Η σταδιακή κάλυψη αυτής της απόστασης συνδέεται, σύμφωνα με τον υπουργό, με την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και την ενίσχυση των εξαγωγών, οι οποίες, όπως υποστήριξε, έχουν διπλασιαστεί σε σύγκριση με τα επίπεδα της περιόδου 2009-2010.

Επικαλέστηκε επίσης πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times, το οποίο, κατά την αναφορά του, παρουσιάζει την Ελλάδα ως ελκυστικό προορισμό ξένων επενδύσεων και παράγοντα σταθερότητας σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Αναφερόμενος στη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, υπογράμμισε ότι η επενδυτική δραστηριότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη συνέχιση των ευρωπαϊκών εκταμιεύσεων.

Σήμερα βρίσκονται σε υλοποίηση συμβασιοποιημένα επενδυτικά σχέδια ύψους 29,3 δισ. ευρώ, τα οποία χρηματοδοτούνται από δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, τραπεζικά κεφάλαια και ίδιους πόρους των επιχειρήσεων.

Μάλιστα, σύμφωνα με την κυβερνητική εκτίμηση, 3,2 δισ. ευρώ αναμένεται να εκταμιευθούν το 2027 στο πλαίσιο των δανείων που έχουν ήδη κινητοποιηθεί από το Ταμείο.

Ο υπουργός αναγνώρισε ότι οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύουν την ανάγκη διατήρησης της επενδυτικής δυναμικής μετά την ολοκλήρωση του μηχανισμού, υποστηρίζοντας ότι τα συμβασιοποιημένα έργα και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μπορούν να συμβάλουν στη συνέχειά της.

Αύξηση δημόσιων επενδύσεων και νέο πρόγραμμα 1,5 δισ. ευρώ

Ο Πιερρακάκης προσδιόρισε τρεις βασικές πηγές χρηματοδότησης για την επόμενη φάση ανάπτυξης: τις ξένες επενδύσεις, τους δημόσιους πόρους και την εγχώρια αποταμίευση.

Ως προς την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, χαρακτήρισε την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας θεμελιώδη εξέλιξη για τη βελτίωση της διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας.

Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων προβλέπεται να αυξηθεί από 9,8 δισ. ευρώ το 2026 σε 11 δισ. ευρώ το 2027, με στόχο τη χρηματοδότηση έργων και υποδομών που θα υποστηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η δημιουργία νέου δανειοδοτικού και εγγυοδοτικού προγράμματος ύψους 1,5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ώστε να διευρυνθεί η πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση.

«Το κράτος φτιάχνει το γήπεδο, αλλά τα γκολ τα βάζουν οι επιχειρήσεις», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η δημόσια πολιτική οφείλει να δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για ιδιωτικές επενδύσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο μέγεθος των ελληνικών επιχειρήσεων, σημειώνοντας ότι η οικονομία χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό μικρών μονάδων και συγκριτικά περιορισμένη παρουσία μεσαίων και μεγάλων εταιρειών.

Όπως εξήγησε, οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις εμφανίζουν συνήθως αυξημένες εξαγωγικές δυνατότητες, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις κρίσεις, υψηλότερη καινοτομία και καλύτερες δυνατότητες αμοιβής των εργαζομένων.

Η κυβερνητική επιδίωξη, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η δημιουργία ελληνικών επιχειρήσεων με ευρωπαϊκή και διεθνή παρουσία, μέσα από ένα πιο προβλέψιμο φορολογικό και διοικητικό περιβάλλον που δεν θα αποθαρρύνει την ανάπτυξή τους.

Αποταμίευση, Euronext και ο «κουμπαράς» για τα παιδιά

Στην τρίτη πηγή χρηματοδότησης, την εγχώρια αποταμίευση, ο υπουργός απέδωσε ιδιαίτερη σημασία, επισημαίνοντας ότι οι Έλληνες εξακολουθούν να κατευθύνουν το μεγαλύτερο μέρος των αποταμιεύσεών τους σε τραπεζικές καταθέσεις και ακίνητα.

Η κυβερνητική στρατηγική επιδιώκει να διευρύνει τις επενδυτικές επιλογές των νοικοκυριών, ώστε περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια να διοχετεύονται στην παραγωγική οικονομία.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο πανευρωπαϊκό δίκτυο της Euronext, την οποία παρουσίασε ως εξέλιξη που ενισχύει τη διεθνή διασύνδεση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς.

«Θέλουμε ο Έλληνας πολίτης να είναι συνιδιοκτήτης και όχι απλά θεατής της ανάπτυξης», σημείωσε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Επενδυτικό Λογαριασμό Νέας Γενιάς, τον λεγόμενο «κουμπαρά», ο οποίος προβλέπει κρατική συμμετοχή στην αποταμίευση των οικογενειών για τα παιδιά τους.

Όπως εξήγησε, για κάθε ευρώ που καταθέτουν οι γονείς ή άλλα μέλη της οικογένειας, το κράτος θα προσθέτει ένα ακόμη, με ανώτατο όριο κρατικής συνεισφοράς τα 1.200 ευρώ ετησίως.

Ο λογαριασμός θα έχει επενδυτικό χαρακτήρα, με στόχο τη σταδιακή δημιουργία ενός κεφαλαίου που θα μπορεί να αξιοποιηθεί όταν το παιδί ενηλικιωθεί.

Ο υπουργός επισήμανε ότι τα παιδιά που γεννιούνται το 2026 θα συμπληρώσουν τα 18 τους χρόνια το 2044, αποκτώντας, μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού, οικονομικούς πόρους για σπουδές, επιχειρηματική δραστηριότητα ή απόκτηση κατοικίας.

Η πρωτοβουλία, σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση, αποσκοπεί στην ενίσχυση της αποταμιευτικής κουλτούρας και στην παροχή περισσότερων δυνατοτήτων οικονομικής αυτονομίας στη νέα γενιά.

Τουρισμός, ναυτιλία και βιομηχανία στο νέο παραγωγικό μοντέλο

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε τις αλλαγές που θεωρεί αναγκαίες στους βασικούς παραγωγικούς κλάδους, επισημαίνοντας ότι κάθε δραστηριότητα πρέπει να αυξήσει την προστιθέμενη αξία της.

Για τον τουρισμό, έθεσε ως προτεραιότητα την επέκταση της δραστηριότητας σε ολόκληρο το έτος, με ποιοτικότερες υπηρεσίες και μεγαλύτερα έσοδα ανά επισκέπτη.

Αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική ανάπτυξης της λεγόμενης ασημένιας οικονομίας (silver economy), με την προσέλκυση Ευρωπαίων συνταξιούχων που επιθυμούν να εγκατασταθούν στην Ελλάδα ή να αποκτήσουν δεύτερη κατοικία.

Στον αγροτικό τομέα, έδωσε έμφαση στην ισχυρότερη μεταποίηση, στην πιστοποίηση ποιότητας και στη δημιουργία επώνυμων ελληνικών προϊόντων με πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.

Στη ναυτιλία, υπογράμμισε ότι ο ελληνόκτητος στόλος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο και πως η επόμενη επιδίωξη πρέπει να είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ναυτιλιακού κέντρου στην Ελλάδα. Σε αυτό θα συγκεντρώνονται υπηρεσίες χρηματοδότησης, ασφάλισης και νομικής υποστήριξης, ώστε η χώρα να αποκομίζει μεγαλύτερη οικονομική αξία από τη διεθνή παρουσία της ναυτιλίας της.

Για τη φαρμακοβιομηχανία και την υγεία, αναφέρθηκε στη δυναμική των ελληνικών επιχειρήσεων που αξιοποιούν προηγμένη τεχνολογία, με στόχο να αποκτήσουν ισχυρότερη θέση στην ευρωπαϊκή αγορά.

Στην άμυνα και στην τεχνολογία, υποστήριξε ότι οι αυξανόμενες ανάγκες ασφάλειας μπορούν να λειτουργήσουν ως κινητήρας καινοτομίας για την ελληνική επιχειρηματικότητα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα όλων των κλάδων έθεσε τη διαθεσιμότητα σταθερής και οικονομικότερης ενέργειας.

Στο σημείο αυτό επανέλαβε την κυβερνητική δέσμευση για μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία, διευκρινίζοντας ότι ο στόχος επιδιώκεται μέσω επενδύσεων και όχι επιδοτήσεων, ώστε η αποκλιμάκωση να έχει μόνιμο χαρακτήρα.

Επιστροφή εξειδικευμένων Ελλήνων και στεγαστική πολιτική

Πέρα από τις επενδύσεις και τις επιχειρηματικές υποδομές, ο υπουργός χαρακτήρισε τις δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού καθοριστικό παράγοντα για την επόμενη φάση ανάπτυξης.

Συνέδεσε τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης με την ανάγκη επιστροφής Ελλήνων επιστημόνων και επαγγελματιών που σταδιοδρομούν στο εξωτερικό.

Όπως ανέφερε, η χώρα οφείλει να δημιουργήσει επαγγελματικές ευκαιρίες ικανές να ανταγωνιστούν εκείνες που ήδη διαθέτουν οι εργαζόμενοι στις προηγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η επιλογή τόπου κατοικίας εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες από το ύψος των αποδοχών. Η ποιότητα ζωής, η πρόσβαση σε υπηρεσίες και το κόστος στέγασης επηρεάζουν ουσιαστικά την απόφαση επιστροφής.

Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε το στεγαστικό πρόβλημα κεντρικό οικονομικό ζήτημα, τονίζοντας ότι η αντιμετώπισή του απαιτεί δημόσιες πολιτικές και δεν μπορεί να αφεθεί αποκλειστικά στους μηχανισμούς της αγοράς.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στην αποκέντρωση, επισημαίνοντας ότι πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, το Ηράκλειο και τα Ιωάννινα μπορούν να εξελιχθούν σε ισχυρότερους πόλους οικονομικής δραστηριότητας και εγκατάστασης ανθρώπινου δυναμικού.

Στο ίδιο πλαίσιο, τάχθηκε υπέρ ενός κράτους που περιορίζει τη γραφειοκρατία, αίρει επενδυτικά εμπόδια και διασφαλίζει χαμηλότερους και προβλέψιμους φόρους.

Κατά τον ίδιο, οι επιχειρήσεις μπορούν να προσαρμοστούν σε μια γνωστή φορολογική επιβάρυνση, δυσκολεύονται όμως να σχεδιάσουν τις επενδύσεις τους όταν επικρατεί αβεβαιότητα.

Οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και ο στόχος για διεθνή κόμβο

Ο υπουργός συνέδεσε το ελληνικό οικονομικό σχέδιο με τις ευρύτερες προκλήσεις ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επικαλούμενος τις εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα για τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα, έχοντας ανακτήσει τη δημοσιονομική της αξιοπιστία, μπορεί πλέον να συμμετέχει ενεργότερα στη διαμόρφωση ευρωπαϊκών οικονομικών πολιτικών.

Στις προτεραιότητες που ανέφερε περιλαμβάνονται η τραπεζική ενοποίηση, η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ και η αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της τεχνητής νοημοσύνης.

Η επιδίωξη, σύμφωνα με τον Πιερρακάκη, είναι να εξελιχθεί η Ελλάδα σε περιφερειακό κόμβο για κεφάλαια, ανθρώπινο δυναμικό, ενέργεια και δεδομένα, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και τις διεθνείς διασυνδέσεις της.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε, όπως εκτίμησε, να προσφέρει τριπλό όφελος: αυξημένη οικονομική δραστηριότητα, ισχυρότερη ασφάλεια μέσω της αλληλεξάρτησης με γειτονικές χώρες και μεγαλύτερη διεθνή επιρροή.

Στην ίδια στρατηγική ενέταξε τη διεθνοποίηση της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων, με στόχο την προσέλκυση ξένων φοιτητών και τη μετατροπή της Ελλάδας σε εκπαιδευτικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής.

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο υπουργός επανέφερε τον κεντρικό στόχο της οικονομικής πολιτικής: την επίτευξη περισσότερης και ποιοτικότερης ανάπτυξης, με μικρότερη εξάρτηση από την κατανάλωση και μεγαλύτερη συμμετοχή της παραγωγής και των εξαγωγών.

«Για χρόνια η Ελλάδα δεν είχε την πολυτέλεια να κοιτάξει μακριά. Ζούσαμε από αξιολόγηση σε αξιολόγηση, από δόση σε δόση», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή δημοσιονομική θέση επιτρέπει πλέον στη χώρα να σχεδιάζει την οικονομική της πορεία με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.