Εκπροσώπους της Ρωσίας και της Ουκρανίας θα υποδεχθεί η Μελάνια Τραμπ στον Λευκό Οίκο, μετά την ανθρωπιστική εκεχειρία στην Ολέσκι.
Η πρώτη κυρία των ΗΠΑ θα συναντηθεί την Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου, με εκπροσώπους των δύο εμπόλεμων χωρών, έπειτα από την ολοκλήρωση της επιχείρησης απομάκρυνσης σχεδόν 800 αμάχων από την κατεχόμενη ουκρανική πόλη Ολέσκι, στην περιφέρεια της Χερσώνας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, την οποία επικαλείται το Reuters, η Μελάνια Τραμπ αναμένεται να προβεί σε δηλώσεις σχετικά με την τοπική κατάπαυση του πυρός και την ανθρωπιστική επιχείρηση που επέτρεψε τη μεταφορά κατοίκων σε ασφαλέστερες περιοχές. Η αμερικανική ανακοίνωση δεν διευκρινίζει την ταυτότητα των εκπροσώπων που θα συμμετάσχουν στη συνάντηση ούτε την αναλυτική ημερήσια διάταξή της.
Η εκεχειρία στην Ολέσκι και η απομάκρυνση 800 αμάχων
Η συνάντηση πραγματοποιείται μετά την ολοκλήρωση μιας σπάνιας εξαήμερης ανθρωπιστικής εκεχειρίας, η οποία επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση της Μελάνια Τραμπ και τη συμβολή του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄.
Η συμφωνία επέτρεψε σε ρωσικές και ουκρανικές ομάδες να συνεργαστούν για τη μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας και την απομάκρυνση αμάχων από την Ολέσκι, η οποία παραμένει υπό ρωσικό έλεγχο από τον Φεβρουάριο του 2022.
Σύμφωνα με τον απολογισμό που δημοσιοποίησε η πρώτη κυρία των ΗΠΑ, από την πόλη απομακρύνθηκαν σχεδόν 800 άνθρωποι, με τη χρήση λεωφορείων και ασθενοφόρων. Για την ασφαλή διέλευση των οχημάτων χρειάστηκε να προηγηθούν εργασίες αποναρκοθέτησης στους δρόμους πρόσβασης.
Οι κάτοικοι είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν τον προορισμό τους, είτε προς περιοχές της Ρωσίας είτε προς εδάφη που ελέγχονται από την Ουκρανία.
Για όσους επέλεξαν να επιστρέψουν σε ουκρανικό έδαφος, η διαδρομή ήταν ιδιαίτερα περίπλοκη. Αρχικά μεταφέρθηκαν μέσω της Κριμαίας, την οποία έχει προσαρτήσει η Ρωσία, και στη συνέχεια στην Ανάπα, στη νότια Ρωσία. Από εκεί ταξίδεψαν αεροπορικώς στη Λευκορωσία, προτού περάσουν τελικά στην Ουκρανία.
Παράλληλα, οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι την Κυριακή απομάκρυναν επιπλέον 167 πολίτες από επικίνδυνες περιοχές της περιφέρειας Χερσώνας, μεταξύ των οποίων 22 παιδιά και 21 άτομα με περιορισμένη κινητικότητα, που χρειάζονταν ειδική υποστήριξη.
Η κατάπαυση του πυρός ολοκληρώθηκε τα μεσάνυχτα της Κυριακής, χωρίς να καταγραφεί αμέσως επανέναρξη των εχθροπραξιών στην περιοχή. Ο Ουκρανός επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Ντμίτρο Λουμπίνετς, ανέφερε ότι οι δύο πλευρές τήρησαν τις δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει για την ανθρωπιστική επιχείρηση.
Ρωσία και Ουκρανία ζητούν νέες ανθρωπιστικές αποστολές
Η επιχείρηση στην Ολέσκι δημιούργησε προοπτικές συνέχισης της ανθρωπιστικής συνεργασίας και σε άλλες περιοχές που πλήττονται από τον πόλεμο.
Ο Ντμίτρο Λουμπίνετς γνωστοποίησε ότι η Ρωσίδα ομόλογός του, Γιάνα Λαντράτοβα, απευθύνθηκε επισήμως στη Μελάνια Τραμπ, ζητώντας τη διοργάνωση αντίστοιχων αποστολών σε άλλους οικισμούς όπου οι άμαχοι αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις και κινδύνους.
Ο Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι σκοπεύει να υποβάλει ανάλογο αίτημα, εξηγώντας ότι η πρωτοβουλία έχει διαμορφωθεί από κοινού με τη ρωσική πλευρά.
Η πρόταση προβλέπει αρχικά την επέκταση των ανθρωπιστικών επιχειρήσεων σε άλλες περιοχές της Χερσώνας και, σε επόμενο στάδιο, σε περισσότερες ουκρανικές περιφέρειες.
Ωστόσο, η συνέχεια της συνεργασίας παραμένει αβέβαιη. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στις 2 Νοεμβρίου ότι η Μόσχα δεν σχεδιάζει επί του παρόντος ανάλογες επιχειρήσεις, επισημαίνοντας πως κάθε περίπτωση έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Αντιθέτως, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε την υποστήριξή του στη συνέχιση της συμμετοχής της Μελάνια Τραμπ σε ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες, ευχαριστώντας την για τη συμβολή της στην απομάκρυνση των κατοίκων της Ολέσκι.
Καταγγελίες του Κιέβου για ρωσική στρατιωτική ενίσχυση
Παρά τη συνεργασία για την εκκένωση των αμάχων, η ανθρωπιστική εκεχειρία συνοδεύτηκε από ουκρανικές καταγγελίες για αξιοποίησή της από τις ρωσικές δυνάμεις με στρατιωτικούς σκοπούς.
Το Γενικό Επιτελείο της Ουκρανίας υποστήριξε ότι, κατά τη διάρκεια της προσωρινής παύσης των επιχειρήσεων, ο ρωσικός στρατός προχώρησε σε αναδιάταξη μονάδων, ενίσχυση αμυντικών θέσεων και επέκταση των μέτρων προστασίας από μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά μήκος των οδικών αξόνων.
Σύμφωνα με το Κίεβο, παρατηρήθηκε επίσης αυξημένη δραστηριότητα ανεφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς πυρομαχικών, με τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις να επιμένουν ότι οι δικές τους ενέργειες περιορίστηκαν αυστηρά στους όρους της συμφωνίας.
Απαντώντας, ο Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι δεν διαθέτει συγκεκριμένες πληροφορίες για τις επίμαχες μετακινήσεις. Υποστήριξε, πάντως, ότι η αναδιάταξη στρατιωτικών θέσεων κατά τη διάρκεια μιας εκεχειρίας αποτελεί συνηθισμένη πρακτική, εκτιμώντας ότι αντίστοιχες κινήσεις ενδέχεται να πραγματοποίησαν και οι ουκρανικές δυνάμεις.
Οι καταγγελίες του ουκρανικού στρατού δεν συνοδεύονται από ανεξάρτητη επιβεβαίωση για το σύνολο των κινήσεων που περιγράφονται.
Η ανθρωπιστική κρίση στην Ολέσκι
Η Ολέσκι βρίσκεται στην αριστερή όχθη του ποταμού Δνείπερου, απέναντι από την πόλη της Χερσώνας, και παραμένει υπό ρωσική κατοχή από τις πρώτες ημέρες της εισβολής στην Ουκρανία.
Πριν από τον πόλεμο αριθμούσε περίπου 24.000 κατοίκους, ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία που είχε δημοσιοποιήσει ο Λευκός Οίκος, πριν από την πρόσφατη ανθρωπιστική επιχείρηση ο πληθυσμός της είχε περιοριστεί σε περίπου 1.700 έως 2.000 ανθρώπους, κυρίως ηλικιωμένους, καθώς και περίπου 50 παιδιά.
Οι συνθήκες διαβίωσης είχαν επιδεινωθεί δραματικά εξαιτίας των ελλείψεων σε τρόφιμα, φάρμακα και πόσιμο νερό, της περιορισμένης ηλεκτροδότησης και των κινδύνων που προκαλούσαν οι νάρκες και οι συνεχιζόμενες επιθέσεις.
Επιπλέον, η καταστροφή του φράγματος της Καχόβκα το 2023 είχε προκαλέσει εκτεταμένες πλημμύρες, καλύπτοντας, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, περίπου το 90% της έκτασης της πόλης.
Η Μελάνια Τραμπ είχε ανακοινώσει στις 23 Οκτωβρίου ότι η ίδια και οι συνεργάτες της διαπραγματεύτηκαν απευθείας με τη ρωσική και την ουκρανική ηγεσία τους όρους της τοπικής κατάπαυσης του πυρός.
Όπως είχε εξηγήσει, οι επαφές αξιοποίησαν τον δίαυλο επικοινωνίας που είχε δημιουργηθεί προηγουμένως με τις δύο χώρες για την επανένωση παιδιών με τις οικογένειές τους, έπειτα από τον αποχωρισμό τους λόγω του πολέμου.
Η επικείμενη συνάντηση στον Λευκό Οίκο αναμένεται να αναδείξει τα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας, καθώς και τις δυνατότητες επανάληψης αντίστοιχων ανθρωπιστικών πρωτοβουλιών, ενώ οι στρατιωτικές αντιπαραθέσεις και οι διαφωνίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου εξακολουθούν να δυσχεραίνουν την προοπτική ευρύτερης αποκλιμάκωσης.
