«Η Μεσόγειος δεν είναι λίμνη του πατέρα κανενός…Πρέπει να δώσουμε τον αγώνα στα δικά μας χωρικά ύδατα (σ.σ των Κατεχομένων) μέχρι τέλους»….Η δήλωση του τούρκου υπουργού Οικονομικών και γαμπρού του Ταγίπ Ερντογάν Μπεράτ Αλμπαϊράκ που συνοδεύτηκε από την επίμονη επισήμανση ότι η Τουρκία έχει δικαιώματα στην ανατολική Μεσόγειο, ήταν απλώς το κερασάκι στην τούρτα, προκειμένου να προαναγγελθεί με κάθε επισημότητα ότι θα ακολουθήσει και η αποστολή δεύτερου γεωτρυπάνου στην ανατολική Μεσόγειο.
Ειδικός συνεργάτης
Την ίδια ώρα, στο πλαίσιο της άσκησης «Θαλασσόλυκος» στο κομμάτι της ανατολικής Μεσογείου ξεκίνησαν φρεγάτες, καταδρομικά, υποβρύχια, βοηθητικά πλοία από το λιμάνι Ακσάζ. Η άσκηση πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια, αλλά είναι προφανές ότι αυτή τη φορά οι Τούρκοι επιδιώκουν να τη διαφημίσουν εμμέσως και ως απειλή, αφού τουρκικά μέσα ενημέρωσης γράφουν ότι πολύ λίγα κράτη στον κόσμο «μπορούν μέσα σε δύο μήνες να κάνουν τόσο μεγάλη δεύτερη ναυτική άσκηση» και υποστηρίζουν ότι με αυτό τον τρόπο οι τουρκικές ναυτικές δυνάμεις παγιώνουν την ισχύ και κυριαρχία τους στη θάλασσα και «θα δώσουν την μεγαλύτερη απάντηση στις πολιτικές περιορισμού της Τουρκίας κυρίως στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο».
Το ζήτημα είναι ότι καθημερινά η Άγκυρα ανακαλύπτει μια όλο και μεγαλύτερη «απάντηση» εδραίωσης των διεκδικήσεών της. Τραβάει συνέχεια το σχοινί. Και αρμόδιες πηγές στην Αθήνα εκτιμούν ότι οι αμφισβητήσεις – λεκτικές και έμπρακτες – θα κλιμακώνονται στο δρόμο προς τις νέες εκλογές στην Κωνσταντινούπολη στις 23 Ιουνίου. Οι ίδιες πηγές αποδίδουν την αυξανόμενη προκλητικότητα στο εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι και στους εθνικιστικούς πόντους που θέλει να σκοράρει το κυβερνών AKP ενόψει των επαναληπτικών εκλογών.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας αποδίδεται στο εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι στην Τουρκία. Από το πραξικόπημα στην Τουρκία κι έπειτα, όμως, η θεωρία αυτή «μπάζει νερά», καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν γίνεται όλο και πιο απρόβλεπτος και στο παιχνίδι φαίνεται ότι μπαίνουν κι άλλοι «παίκτες» και μεταβλητές που καθιστούν την όποια πρόβλεψη για τη γειτονική χώρα επισφαλή. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ακόμη και το παραδοσιακά «προβλέψιμο» τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως τέτοιο, καθώς πρόσωπα αναφοράς που χειρίζονταν τα ελληνοτουρκικά και όχι μόνο δεν είναι πλέον σταθερά (όπως ήταν ο κανόνας στο παρελθόν). Για παράδειγμα, ο επί χρόνια χειριστής και επικεφαλής των διερευνητικών επαφών για το Αιγαίο Φεριντούν Σινιρλίογλου, ο οποίος είναι πλέον ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ.
Η πάγια τουρκική πολιτική δεν είναι, βέβαια, θέμα προσώπων. Αλλά η πρωτόγνωρη αυτή κλιμάκωση υποδεικνύει σε έναν βαθμό ότι στην παρούσα συγκυρία κανένας δίαυλος δεν φαίνεται επαρκής για αποκλιμάκωση (αν πράγματι η Άγκυρα την επιδιώκει μετά τις εκλογές στην Κωνσταντινούπολη).
Αν όχι, δεν αποκλείεται η Τουρκία να μεθοδεύει τη διαμόρφωση συνθηκών για «πακετοποίηση» των θεμάτων, δηλαδή συνολικού διαλόγου που θα περιλαμβάνει το Κυπριακό (μαζί με τα ενεργειακά) και το Αιγαίο. Να αναγκάσει δηλαδή Αθήνα και Λευκωσία να καθήσουν από μειονεκτική θέση στο τραπέζι του διαλόγου, τον οποίο, ωστόσο, η Άγκυρα αρνείται όλο το τελευταίο διάστημα (και αυτό αφορά και το Αιγαίο). Η Αθήνα δεν προτίθεται προφανώς να μπει σε έναν τέτοιο διάλογο. Αν, όμως, η Τουρκία προχωρήσει σε τετελεσμένα τόσο στην κυπριακή ΑΟΖ, όσο και στην περιοχή του Καστελόριζου, όπως απειλεί ότι θα κάνει μέχρι τον Αύγουστο, τότε θα είναι δύσκολο να απορρίψει μια έκκληση τρίτων να συζητήσει με την Τουρκία.
