Στα 3,2 δισ. ευρώ έφτασε στο τέλος του 2025 το ενεργητικό των συνταξιοδοτικών ταμείων που λειτουργούν με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης του ΟΟΣΑ η αύξηση σε σχέση με το 2024 ήταν 20%. Παρά τον υψηλό ρυθμό ανόδου, το ενεργητικό των ταμείων αντιστοιχούσε στο 1,3% του ελληνικού ΑΕΠ.
Στην αύξηση συνέβαλαν η έναρξη λειτουργίας του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) το 2022 και η ίδρυση νέων Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) την τελευταία επταετία. Η Ελλάδα ξεκίνησε από χαμηλή βάση και το ενεργητικό της παραμένει μικρό σε σχέση με εκείνο χωρών που εφαρμόζουν εδώ και δεκαετίες το κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Στο σύνολο του ΟΟΣΑ, το ενεργητικό αυξήθηκε το 2025 κατά σχεδόν 12% και έφτασε τα 70,4 τρισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 95,7% του συνολικού ΑΕΠ των χωρών του. Περίπου τα δύο τρίτα του ενεργητικού αναλογούσαν στις ΗΠΑ.
Η προαιρετική επαγγελματική ασφάλιση θεσπίστηκε στην Ελλάδα με τον νόμο 3029/2002 ως συμπλήρωμα της δημόσιας κύριας σύνταξης. Το 2007, τα ΤΕΑ είχαν ενεργητικό μόλις 25 εκατ. ευρώ και κάλυπταν μερικές χιλιάδες εργαζομένους.
Το 2013, τέσσερα δημόσια ταμεία επικουρικής ασφάλισης άρχισαν να λειτουργούν ως ταμεία υποχρεωτικής επαγγελματικής ασφάλισης:
- Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Επικούρησης Ασφαλιστών και Προσωπικού Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων.
- Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών.
- Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Εμπορίου Τροφίμων.
- Το Επαγγελματικό Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Εταιρειών Πετρελαιοειδών.
Με αυτή τη μετατροπή, το ενεργητικό των επαγγελματικών ταμείων πλησίασε το 1 δισ. ευρώ το 2013. Αργότερα, τράπεζες, άλλες επιχειρήσεις και επαγγελματικοί κλάδοι ίδρυσαν νέα ταμεία προαιρετικής ασφάλισης. Ο αριθμός τους έφτασε τα 28, με περίπου δύο στα τρία να έχουν συσταθεί από το 2019 και μετά. Η κάλυψη της επαγγελματικής ασφάλισης έφτασε στο 6% του εργατικού δυναμικού.
Το ΤΕΚΑ ξεπέρασε τους 780.000 ασφαλισμένους
Το ΤΕΚΑ άρχισε να λειτουργεί το 2022 για να χορηγεί δημόσια επικουρική σύνταξη στους νέους ασφαλισμένους με βάση το κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Για τους παλαιότερους ασφαλισμένους, η επικουρική σύνταξη εξακολουθεί να υπολογίζεται με το αναδιανεμητικό σύστημα, στο οποίο στηρίζεται και η δημόσια κύρια σύνταξη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΤΕΚΑ που παραθέτει το δημοσίευμα, τον Ιούνιο του 2026 το αποθεματικό του έφτασε τα 630 εκατ. ευρώ και οι ασφαλισμένοι του ξεπέρασαν τους 780.000.
Στο 4,9% η ονομαστική απόδοση των επενδύσεων
Τα κεφαλαιοποιητικά ταμεία επενδύουν τις εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών. Για το ίδιο ύψος εισφορών, η πορεία αυτών των επενδύσεων επηρεάζει τόσο το ενεργητικό των ταμείων όσο και το ύψος των μελλοντικών συντάξεων. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι οι αποδόσεις υπήρξαν κατά κανόνα θετικές, με εξαιρέσεις σε χρονιές διεθνών κρίσεων. Αναφέρει επίσης ότι η επένδυση μέρους των κεφαλαίων σε μετοχές μπορεί να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη απόδοση και, κατ’ επέκταση, τις συνταξιοδοτικές παροχές.
Στην Ελλάδα, η ονομαστική απόδοση των επενδύσεων διαμορφώθηκε στο 4,9% το 2025. Αφού συνυπολογίστηκε ο πληθωρισμός, η πραγματική απόδοση ήταν 2,3%. Στα ομόλογα και τα έντοκα γραμμάτια αντιστοιχούσε το 36,2% του ενεργητικού, στα ρευστά διαθέσιμα και τις καταθέσεις το 17,4% και στις μετοχές το 15,3%. Οι δύο πρώτες κατηγορίες συγκέντρωναν μαζί πάνω από το μισό ενεργητικό.
