Στην αναζήτηση «ορφανών» κληρονομιών ακινήτων προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με ηλεκτρονικούς ελέγχους σε κρατικά μητρώα, περιουσιακά στοιχεία και τραπεζικούς λογαριασμούς.
Στόχος είναι να καταγραφούν περιουσίες αποβιωσάντων για τις οποίες παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της κληρονομικής διαδοχής και να εντοπιστούν τυχόν νόμιμοι κληρονόμοι.
Η διασύνδεση των διαθέσιμων βάσεων δεδομένων θα δίνει στις αρμόδιες υπηρεσίες τη δυνατότητα να αναζητούν ακίνητα και να εξετάζουν τους συγγενικούς δεσμούς των προσώπων που έχουν φύγει από τη ζωή. Κατά συνέπεια από αυτή τη διαδικασία θα προκύπτει εάν υπάρχουν ιδιώτες με κληρονομικά δικαιώματα ή εάν πληρούνται οι όροι για να περιέλθει η περιουσία στο Δημόσιο.
Οι έλεγχοι αφορούν κυρίως τις σχολάζουσες κληρονομιές, δηλαδή υποθέσεις στις οποίες δεν έχει εξακριβωθεί ο κληρονόμος ή παραμένει αδιευκρίνιστο ποιος δικαιούται την περιουσία. Η εν λόγω καταγραφή τους επιδιώκει να καλύψει τα κενά στην εικόνα των υπηρεσιών και να διευκολύνει την εξέταση εκκρεμών κληρονομικών υποθέσεων.
Για να διαπιστωθεί εάν μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία υπέρ του Δημοσίου, θα προηγείται η διερεύνηση της κληρονομικής διαδοχής. Θα εξετάζεται, επομένως, εάν υπάρχουν συγγενείς που προηγούνται και μπορούν να προβάλουν νόμιμο δικαίωμα στην κληρονομιά.
Το πλαίσιο προβλέπεται σε απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, η οποία συνδέει το πληροφοριακό σύστημα κοινωφελών περιουσιών του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με έξι ηλεκτρονικές υπηρεσίες, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας. Έτσι, πληροφορίες που τηρούνται σε διαφορετικά μητρώα θα μπορούν να αξιοποιούνται συνδυαστικά για την καταγραφή των περιουσιακών δικαιωμάτων και τη διερεύνηση κάθε φακέλου.
Αναζήτηση κληρονόμων και συγγενικών δεσμών στις «ορφανές» κληρονομιές
Βασική πηγή πληροφοριών θα αποτελέσει το Μητρώο Πολιτών, από το οποίο θα αντλούνται πιστοποιητικά γέννησης, οικογενειακής κατάστασης και εγγυτέρων συγγενών. Με αυτά τα στοιχεία θα συντίθεται το οικογενειακό δέντρο του αποβιώσαντος, ώστε να αποτυπώνεται η σειρά της κληρονομικής διαδοχής.
Οι υπηρεσίες θα μπορούν να προσδιορίζουν τα πρόσωπα που συνδέονται συγγενικά με τον θανόντα και να ερευνούν εάν υπάρχει δικαίωμα διεκδίκησης από ιδιώτες. Η εξακρίβωση αυτή θα είναι καθοριστική για την περαιτέρω διαχείριση της σχολάζουσας κληρονομιάς και την ενδεχόμενη ενεργοποίηση της διαδικασίας υπέρ του Δημοσίου.
Ταυτόχρονα, μέσω της σύνδεσης με τα ληξιαρχεία, θα αναζητούνται ληξιαρχικές πράξεις θανάτου. Η αναζήτηση θα γίνεται με στοιχεία όπως ο ΑΦΜ, το ονοματεπώνυμο, το έτος γέννησης ή θανάτου και άλλα προσωπικά δεδομένα που επιτρέπουν την ταυτοποίηση.
Η έρευνα θα καλύπτει και συγγενείς του αρχικού αποβιώσαντος οι οποίοι έχουν επίσης φύγει από τη ζωή. Με αυτόν τον τρόπο θα εξετάζονται διαδοχικά οι κρίκοι της κληρονομικής αλυσίδας, ώστε να αποσαφηνίζεται ποιος δικαιούται τελικά την περιουσία.
Ξεχωριστό μέρος των διασταυρώσεων αφορά τον εντοπισμό ακίνητης περιουσίας. Οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Εθνικού Κτηματολογίου θα χρησιμοποιούνται για την αναζήτηση ακινήτων που σχετίζονται με κληρονομιές και κοινωφελείς περιουσίες.
Με βάση τον ΑΦΜ, θα αναζητούνται οι Κωδικοί Αριθμοί Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), οι διευθύνσεις, τα κτίρια και τα ποσοστά ιδιοκτησίας. Τα δεδομένα που θα προκύπτουν θα περνούν στα αντίστοιχα ηλεκτρονικά μητρώα, προκειμένου να διευκολύνονται η παρακολούθηση και η διαχείριση των ακινήτων.
Πρόσβαση σε πληροφορίες θα υπάρχει και μέσω του Περιουσιολογίου, για ακίνητα φορολογουμένων που έχουν αποβιώσει. Τα συγκεκριμένα στοιχεία θα αξιοποιούνται από εκτελεστές διαθηκών, εκκαθαριστές και κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών, ώστε η απογραφή των περιουσιών που διαχειρίζονται να είναι πληρέστερη.
Έλεγχοι και στους τραπεζικούς λογαριασμούς
Η διαδικασία περιλαμβάνει και διασταυρώσεις τραπεζικών στοιχείων, με σκοπό να επιβεβαιώνονται οι λογαριασμοί που δηλώνονται για τις υπό διαχείριση περιουσίες.
Ειδικότερα, η αντιστοίχιση IBAN και ΑΦΜ θα χρησιμοποιείται για τον έλεγχο των τραπεζικών λογαριασμών των υποτρόφων κληροδοτημάτων που διαχειρίζεται απευθείας το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ανάλογη επαλήθευση προβλέπεται κατά την καταχώριση λογαριασμών κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών στα σχετικά μητρώα. Η συγκεκριμένη υπηρεσία διασταυρώνει εάν ο δηλωμένος IBAN αντιστοιχεί στον συγκεκριμένο ΑΦΜ.
Με την ηλεκτρονική επιβεβαίωση επιδιώκεται να περιοριστούν τα λάθη και οι ασυμφωνίες στις καταχωρίσεις. Παράλληλα, οι αρμόδιες αρχές θα αποκτούν πιο αξιόπιστη εικόνα για τους λογαριασμούς που συνδέονται με τις περιουσίες τις οποίες εποπτεύουν.
