Ουκρανοί στρατιώτες διέσχισαν υπόγειες στοές μήκους άνω των 15 χιλιομέτρων στο Κουπιάνσκ, αιφνιδιάζοντας τις ρωσικές δυνάμεις, σύμφωνα με την ουκρανική Εθνοφρουρά.
Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Veles», πραγματοποιήθηκε στην περιφέρεια του Χαρκόβου, στη βορειοανατολική Ουκρανία, υπό τη διοίκηση του 2ου Σώματος «Χαρτίγια». Αξιοποιώντας ένα δίκτυο υπόγειων υποδομών, οι ουκρανικές μονάδες παρέκαμψαν τις ρωσικές αμυντικές θέσεις και εμφανίστηκαν αιφνιδιαστικά στα μετόπισθέν τους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ουκρανικού σχηματισμού, περισσότεροι από 30 Ρώσοι στρατιώτες αιχμαλωτίστηκαν, ενώ οι ρωσικές απώλειες ξεπέρασαν τις 100. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί προέρχονται από την ουκρανική πλευρά και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Η ονομασία της επιχείρησης παραπέμπει στον Βέλες, θεότητα της σλαβικής μυθολογίας που συνδέεται με τον Κάτω Κόσμο, σε μια συμβολική αναφορά στην υπόγεια διαδρομή των στρατιωτών.
Χωρίς GPS και φυσικό φως κάτω από τις ρωσικές θέσεις
Η αποστολή πραγματοποιήθηκε υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες. Οι στρατιώτες κινήθηκαν μέσα από στενούς υπόγειους διαδρόμους, χωρίς πρόσβαση σε φυσικό φως, δορυφορική πλοήγηση GPS ή αξιόπιστες συμβατικές ασύρματες επικοινωνίες, ενώ σε αρκετά σημεία οι ρωσικές θέσεις βρίσκονταν ακριβώς πάνω από τη διαδρομή τους.
Για την προετοιμασία της επιχείρησης κινητοποιήθηκαν μηχανικοί, μονάδες μηχανικού μάχης και προσωπικό υποστήριξης, που ανέλαβαν τη διαμόρφωση και τον έλεγχο της υπόγειας διαδρομής.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εξειδικευμένη σωματική και ψυχολογική προετοιμασία για την παρατεταμένη παραμονή σε κλειστούς χώρους και την άμεση εμπλοκή σε μάχη μετά την έξοδό τους στην επιφάνεια.
Το Σώμα «Χαρτίγια» χρησιμοποίησε δικά του συστήματα πλοήγησης, επικοινωνιών και υποστήριξης προσωπικού, προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες συνθήκες των υπόγειων επιχειρήσεων.
Παράλληλα, άλλες ουκρανικές δυνάμεις προωθούνταν στην επιφάνεια, ώστε η αιφνιδιαστική εμφάνιση της υπόγειας ομάδας να συμπέσει με τις υπόλοιπες στρατιωτικές κινήσεις.
Συντονισμένη επίθεση με drones και χερσαίες δυνάμεις
Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός περιλάμβανε τη συνεργασία μονάδων πεζικού και μη επανδρωμένων συστημάτων, υπό τον συντονισμό κοινού κέντρου επιχειρήσεων.
Στην αεροπορική υποστήριξη συμμετείχε, μεταξύ άλλων, η 429η Ταξιαρχία Μη Επανδρωμένων Συστημάτων «Achilles», η οποία πραγματοποίησε πλήγματα εναντίον ρωσικών στόχων.
Βασική επιδίωξη ήταν να βρεθούν οι ρωσικές δυνάμεις αντιμέτωπες με ταυτόχρονες επιθέσεις από διαφορετικές κατευθύνσεις, καθώς ουκρανικά τμήματα θα προωθούνταν κατά μέτωπο, ενώ η δεύτερη δύναμη θα εμφανιζόταν στα νώτα τους.
Ο διοικητής του 2ου Σώματος «Χαρτίγια», ταξίαρχος Ιχόρ Ομπολιένσκι, υποστήριξε ότι η επιχείρηση αξιοποίησε τακτικές που προηγουμένως είχαν χρησιμοποιήσει οι ρωσικές δυνάμεις.
«Οι Ρώσοι πίστευαν ότι οι υπόγειες υποδομές ήταν αποκλειστικά δικό τους εργαλείο για την παράκαμψη της άμυνάς μας», δήλωσε.
«Μελετήσαμε την εμπειρία τους, τους ξεπεράσαμε στο ίδιο τους το πεδίο και μετατρέψαμε αυτή την απειλή σε πλεονέκτημα για την αντεπίθεσή μας», πρόσθεσε.
Οι ουκρανικές μονάδες που συμμετείχαν
Η δύναμη που συγκροτήθηκε για την επιχείρηση περιλάμβανε σχηματισμούς της ουκρανικής Εθνοφρουράς, καθώς και μονάδες εφόδου, αναγνώρισης και μη επανδρωμένων συστημάτων.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, συμμετείχαν η 13η Ταξιαρχία «Χαρτίγια», το 23ο Σύνταγμα Εφόδου R.U.G., το 21ο Σύνταγμα Μη Επανδρωμένων Συστημάτων «Lava» και η Ταξιαρχία «Achilles».
Στην αποστολή έλαβαν επίσης μέρος μονάδες της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (HUR), μεταξύ των οποίων η Λεγεώνα «Ελευθερία της Ρωσίας» και το Ρωσικό Εθελοντικό Σώμα.
Στόχος η ανακατάληψη εδαφών στο Χάρκοβο
Κατά την ουκρανική Εθνοφρουρά, η επιχείρηση συνέβαλε στην αναχαίτιση ρωσικής προσπάθειας διείσδυσης στα μετόπισθεν των ουκρανικών αμυντικών θέσεων γύρω από το Κουπιάνσκ και εντάσσεται στην ευρύτερη εκστρατεία ανακατάληψης κατεχόμενων περιοχών της περιφέρειας του Χαρκόβου.
Διευκρινίζεται ότι η απόσταση των 15 και πλέον χιλιομέτρων αφορά αποκλειστικά την υπόγεια μετακίνηση των στρατιωτών και δεν αποτελεί επιβεβαιωμένη μετατόπιση της γραμμής του μετώπου κατά την ίδια απόσταση.
«Η επιχείρηση Veles αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει αδιέξοδο σε έναν πόλεμο θέσεων για όσους διαθέτουν πρωτοβουλία και τεχνολογία», δήλωσε ο Ομπολιένσκι.
«Οι στρατιώτες μας διένυσαν 15 χιλιόμετρα κάτω από τη γη, μια απόσταση που κανένας στρατός στον κόσμο δεν έχει μέχρι σήμερα καλύψει σε αντίστοιχη επιχείρηση. Και θα συνεχίσουμε να εκδιώκουμε τον εχθρό από τη γη μας», πρόσθεσε.
Το 2ο Σώμα «Χαρτίγια» χαρακτήρισε τη «Veles» την πρώτη πλήρους κλίμακας υπόγεια επιχείρηση αντεπίθεσης παγκοσμίως, σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση.
Ο σχηματισμός ξεκίνησε το 2022 ως εθελοντική μονάδα εδαφικής άμυνας, μετατράπηκε το 2023 σε ταξιαρχία της Εθνοφρουράς και αποτέλεσε τη βάση για τη συγκρότηση του 2ου Σώματος «Χαρτίγια», που ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 2025.