Σουηδία, Βρετανία και Ουκρανία υπέγραψαν συμφωνία για τον εξοπλισμό των μαχητικών Gripen, ενώ η Στοκχόλμη δεσμεύεται για νέα στρατιωτική βοήθεια.
Νέα συμφωνία για την ενίσχυση της ουκρανικής αεροπορίας υπέγραψαν την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026 η Σουηδία, η Βρετανία και η Ουκρανία, με αντικείμενο την προμήθεια πυρομαχικών, οπλικών συστημάτων και στρατιωτικού υλικού για τα μαχητικά αεροσκάφη JAS 39 Gripen.
Την εξέλιξη ανακοίνωσε ο Σουηδός υπουργός Άμυνας Παλ Γιόνσον, στο περιθώριο της συνεδρίασης της Ομάδας Επαφής για την Άμυνα της Ουκρανίας, στις Βρυξέλλες.
Τη σχετική επιστολή προθέσεων υπέγραψαν ο Γιόνσον, ο Βρετανός υπουργός Άμυνας Γουές Στρίτινγκ και ο Ουκρανός ομόλογός τους Γεβγένι Χμάρα.
Η συμφωνία αποσκοπεί στην εξασφάλιση των απαραίτητων πυρομαχικών, ανταλλακτικών και εξοπλισμού, ώστε τα σουηδικά μαχητικά που πρόκειται να ενταχθούν στην ουκρανική αεροπορία να μπορούν να αναλάβουν επιχειρησιακή δράση και να διατηρήσουν τη μαχητική τους ικανότητα σε βάθος χρόνου.
Τα μαχητικά Gripen και οι πύραυλοι Meteor
Σύμφωνα με τη σουηδική κυβέρνηση, η συνεργασία περιλαμβάνει την προμήθεια και παράδοση οπλικών συστημάτων, την εκπαίδευση προσωπικού και την ενσωμάτωση των πυρομαχικών στα αεροσκάφη.
Η Σουηδία έχει ήδη συμφωνήσει να παραχωρήσει στην Ουκρανία 16 μαχητικά Gripen C/D, μαζί με οπλισμό, ενώ προβλέπεται η αγορά επιπλέον 16 Gripen E/F.
Η νέα τριμερής συμφωνία καλύπτει τόσο τα αεροσκάφη που θα παραχωρηθούν δωρεάν όσο και εκείνα που θα αποκτηθούν μέσω αγοράς, καθώς και ενδεχόμενες μελλοντικές παραγγελίες.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει το Κίεβο στους πυραύλους αέρος-αέρος Meteor, οι οποίοι μπορούν να ενισχύσουν την αντιμετώπιση ρωσικών αεροσκαφών που εξαπολύουν κατευθυνόμενες βόμβες.
«Είναι σημαντικό να παραλάβουμε όλο το απαραίτητο οπλικό υλικό μαζί με τα αεροσκάφη, ώστε να μπορέσουμε να τα χρησιμοποιήσουμε επιχειρησιακά το συντομότερο δυνατόν», δήλωσε ο Ουκρανός υπουργός Άμυνας, χαρακτηρίζοντας τους Meteor βασική προτεραιότητα.
Από την πλευρά του, ο Παλ Γιόνσον υπογράμμισε ότι η συνεργασία δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για την προστασία του ουκρανικού εναέριου χώρου και τη μακροχρόνια αξιοποίηση των Gripen.
Σουηδική στρατιωτική βοήθεια 4 δισ. ευρώ το 2027
Ο Σουηδός υπουργός Άμυνας ανακοίνωσε επίσης ότι η χώρα του σκοπεύει να διαθέσει 4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2027 για τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας.
Η χρηματοδότηση εντάσσεται στη συνεχιζόμενη προσπάθεια της Στοκχόλμης να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες του Κιέβου απέναντι στη ρωσική εισβολή.
Η σουηδική συνδρομή επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, σε αεροσκάφη, συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, πυρομαχικά και στρατιωτικό εξοπλισμό.
Καμία σαφής απάντηση των ΗΠΑ για τα στρατεύματα στην Ευρώπη
Στο περιθώριο των συζητήσεων στις Βρυξέλλες, ο Παλ Γιόνσον αναφέρθηκε και στην επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Όπως δήλωσε, ο αρμόδιος για θέματα αμυντικής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι, δεν παρουσίασε συγκεκριμένες πληροφορίες για πιθανές αλλαγές στον αριθμό των Αμερικανών στρατιωτικών που σταθμεύουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Το ζήτημα συζητήθηκε κατά τη διάρκεια γεύματος εργασίας του Αμερικανού αξιωματούχου με τους υπουργούς Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η προοπτική αναδιάταξης των αμερικανικών δυνάμεων έχει προκαλέσει ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς η παρουσία τους θεωρείται σημαντικός παράγοντας της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ.
Παρά τις σχετικές συζητήσεις, δεν έχει παρουσιαστεί ακόμη συγκεκριμένο σχέδιο από την Ουάσιγκτον για το εύρος και το χρονοδιάγραμμα ενδεχόμενων αλλαγών.