Όσοι μοιραζόμαστε τη ζωή μας με έναν σκύλο ξέρουμε πόση παρηγοριά μπορεί να χωρέσει σε μια μουσούδα που ακουμπά στο χέρι μας γιατί ο μικρός μας φίλος είναι οικογένεια.
Γι’ αυτό νοιαζόμαστε για όσα αισθάνεται και αναγνωρίζουμε εκείνες τις στιγμές που η συντροφιά του μας βοηθά να πάρουμε μια ανάσα και να νιώσουμε κάπως καλύτερα. Μια τέτοια ανάσα αποκτά ιδιαίτερη σημασία μέσα σε ένα νοσοκομείο, όταν η καθημερινότητα περιλαμβάνει εξετάσεις, αναμονή και θεραπείες.
Στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά «Μεταξά», αυτή η συντροφιά έχει όνομα: «Παρέα με Ουρά». Το εθελοντικό πρόγραμμα, που συνδέει το νοσοκομείο με τους οργανισμούς Dog Therapy και Win Cancer,φέρνει σκύλους θεραπείας κοντά σε ογκολογικούς ασθενείς. Σκοπός του είναι να προσφέρει ψυχοσυναισθηματική υποστήριξη και μια πιο ζεστή εμπειρία φροντίδας, μέσα από οργανωμένες συναντήσεις με ειδικά προετοιμασμένα ζώα.
Ένας ξεχωριστός επισκέπτης στη μονάδα
Η πρώτη επίσκεψη του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στις 14 Απριλίου 2025 στη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας, όπου οι ασθενείς λαμβάνουν τις θεραπείες τους. Πρωταγωνιστής ήταν ο Όλυμπος, ο οποίος έφτασε μαζί με τον χειριστή του και ιδρυτή του Dog Therapy, Κωνσταντίνο Κοίλια, και την ψυχολόγο Νεφέλη Φασουλή. Ασθενείς και εργαζόμενοι τον υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό, ενώ η επίσκεψη έδωσε χώρο για χάδια, φωτογραφίες και στιγμές ξεγνοιασιάς.
Για έναν άνθρωπο που περνά ώρες σε μια καρέκλα θεραπείας, μια τέτοια συνάντηση μπορεί να αλλάξει το συναίσθημα της ημέρας. Η κουβέντα βρίσκει ένα άλλο θέμα. Κάποιος θυμάται τον σκυλάκο που τον περιμένει στο σπίτι, κάποιος μοιράζεται μια αστεία ιστορία και κάποιος απλώνει απλώς το χέρι του. Δεν χρειάζεται να συμβεί κάτι θεαματικό για να αποκτήσει αξία αυτή η επαφή.
Αυτό καταλαβαίνουμε εύκολα ως κηδεμόνες. Υπάρχουν ημέρες που δεν έχουμε διάθεση να εξηγήσουμε τι μας συμβαίνει, αλλά θέλουμε τον σκύλο μας κοντά. Η ήρεμη παρουσία του αφήνει χώρο να αισθανθούμε όπως είμαστε. Μέσα στο νοσοκομείο, η δυνατότητα μιας αντίστοιχης συνάντησης, με την κατάλληλη οργάνωση, προσθέτει μια οικεία εμπειρία σε ένα απαιτητικό περιβάλλον.
Από τον Βαγγέλη στον Όλυμπο
Λίγο νωρίτερα, τον Φεβρουάριο του 2025, ο Βαγγέλης είχε επισκεφθεί την Εύη Ορφανού στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας. Η ίδια περιέγραψε πόσο σημαντική ήταν αυτή η συνάντηση έπειτα από επτά εβδομάδες νοσηλείας: «Η χαρά που μας έδωσε ο Βαγγέλης δεν περιγράφεται». Η μαρτυρία της αποτυπώνει κάτι πολύ ανθρώπινο: μέσα στη δυσκολία, εξακολουθούμε να έχουμε ανάγκη από τρυφερότητα, επικοινωνία και μικρές αφορμές χαράς.
Οι δύο ιστορίες αξίζει να διατηρούν τη δική τους θέση. Η επίσκεψη στη Νίκαια προηγήθηκε, ενώ το «Παρέα με Ουρά» παρουσιάστηκε ως η πρώτη συστηματική δράση με σκύλους θεραπείας σε νοσοκομείο του ΕΣΥ. Η συνεργασία Μεταξά, Dog Therapy και Win Cancer απέσπασε επίσης χρυσή διάκριση στα Healthcare Business Awards 2025 για την καμπάνια ευαισθητοποίησης γύρω από το πρόγραμμα.
Τι προσφέρει η επαφή με έναν σκύλο
Η επιστημονική έρευνα εξετάζει πώς οι οργανωμένες παρεμβάσεις με ζώα μπορούν να υποστηρίξουν την ευεξία. Η Nancy Gee, καθηγήτρια Ψυχιατρικής και διευθύντρια του Κέντρου Αλληλεπίδρασης Ανθρώπου και Ζώων στο Virginia Commonwealth University, στο Ρίτσμοντ των ΗΠΑ, εξηγεί ότι η επαφή με σκύλους θεραπείας μπορεί να συνδέεται με μείωση του στρες και βελτίωση της διάθεσης. Περιγράφει επίσης πώς η παρουσία τους διευκολύνει την κουβέντα και την επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων.
Χρειάζεται, βέβαια, να κρατάμε τις προσδοκίες μας ανθρώπινες και ρεαλιστικές. Ένας σκύλος θεραπείας προσφέρει συμπληρωματική υποστήριξη στη φροντίδα του ασθενούς. Η παρουσία του δεν αντικαθιστά την ογκολογική αγωγή ή την ψυχολογική βοήθεια και δεν σημαίνει ότι όλοι θα αισθανθούν το ίδιο. Η αξία της συνάντησης μπορεί να βρίσκεται σε λίγα λεπτά χαλάρωσης ή στην επιθυμία κάποιου να μιλήσει ξανά.
Η ασφάλεια είναι μέρος της φροντίδας
Επειδή οι επισκέψεις γίνονται σε χώρους υγείας, η καλή πρόθεση χρειάζεται συγκεκριμένους κανόνες. Η Deborah Linder, κτηνίατρος, ειδικός στην κτηνιατρική διατροφή και κλινική αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Σχολή Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου Tufts, στη Μασαχουσέτη των ΗΠΑ, έχει επισημάνει την ανάγκη εκπαίδευσης και σαφών πρωτοκόλλων. Η συμβουλή της προς τις δομές που φιλοξενούν τέτοιες επισκέψεις είναι να ελέγχουν προσεκτικά τις προϋποθέσεις υγείας, ασφάλειας και προετοιμασίας ανθρώπων και ζώων.
Στην πράξη, αυτό περιλαμβάνει κτηνιατρική παρακολούθηση, κατάλληλη περιποίηση και σχολαστική υγιεινή των χεριών πριν και μετά την επαφή. Ο οργανισμός Pet Partners τονίζει ιδιαίτερα αυτό το τελευταίο μέτρο. Για κάθε ασθενή, η συμμετοχή χρειάζεται να ακολουθεί τις οδηγίες της θεραπευτικής ομάδας και τους κανόνες του νοσοκομείου, ειδικά όταν υπάρχει αυξημένη ευαισθησία σε λοιμώξεις. Η αγάπη για τα ζώα συνοδεύεται έτσι από φροντίδα για όλους.
Εξίσου σημαντική είναι η επιθυμία του ίδιου του ανθρώπου. Κάποιος μπορεί να φοβάται τους σκύλους, να έχει αλλεργία ή να μη θέλει παρέα εκείνη τη στιγμή. Το δικαίωμά του να αρνηθεί αξίζει τον ίδιο σεβασμό με τη χαρά εκείνου που περιμένει την επίσκεψη. Η ζεστασιά μιας τέτοιας πρωτοβουλίας βρίσκεται και στην ελευθερία της επιλογής.
Και ο σκύλος χρειάζεται να περνά καλά
Για εμάς τους φιλόζωους, η ευημερία του σκύλου είναι αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας. Η Nancy Gee δίνει μια ουσιαστική κατεύθυνση μέσα από το πρόγραμμα Dogs on Call που διευθύνει: οι σκύλοι πρέπει να επιλέγουν αν θα αλληλεπιδράσουν, ενώ οι χειριστές παρακολουθούν τη συμπεριφορά τους και παρεμβαίνουν αμέσως όταν εμφανίζεται δυσφορία. Ένα διάλειμμα μπορεί να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζονται.
Ένας κοινωνικός σκύλος δεν είναι υποχρεωμένος να δέχεται ασταμάτητα χάδια. Χρειάζεται ξεκούραση, προσωπικό χώρο και έναν άνθρωπο που αναγνωρίζει πότε κουράζεται. Ο Pet Partners υπογραμμίζει ότι τα ζώα θεραπείας είναι συνεργάτες και πως οι συναντήσεις οφείλουν να είναι ευχάριστες και για εκείνα. Κάθε κηδεμόνας που ενδιαφέρεται για τον εθελοντισμό χρειάζεται επομένως καθοδήγηση από κατάλληλο φορέα, πριν εξετάσει τη συμμετοχή του σκύλου του.
Ο Όλυμπος και ο Βαγγέλης μάς θυμίζουν πόσο σημαντική μπορεί να γίνει μια απλή συνάντηση. Ένα χάδι, μια κουβέντα για τον αγαπημένο μας σκύλο, ένα χαμόγελο που έρχεται αυθόρμητα για κάποιους αποτελούν αξία ανεκτίμητη.
