Στόχος δεν είναι να είναι όλα καλά, δεν θα είναι ποτέ. Στόχος δεν είναι να παρατηρήσεις μόνο τα καλά, δεν είσαι ανόητος, όλα τα βλέπεις.
Έχεις χρόνο να παίξουμε ένα παιχνίδι; Ποιο τραγούδι άκουσες πρώτο όταν μπήκες στο αυτοκίνητο; Τελευταίο πριν βγεις; Τι χρώμα ήταν το πουλόβερ του γείτονα που καλημέρισες το πρωί; Πόσα πρόσωπα από τους άγνωστους που συνάντησες σήμερα θα μπορούσες να θυμηθείς αν σ' τα έδειχναν;
Οι περισσότεροι από μας μπορεί να μη θυμόμαστε τίποτε από τα παραπάνω και αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Δεν δείχνει κάποια δυσκολία στην παρατηρητικότητα ή στη μνήμη. Η ζωή μας είναι περίπλοκη και έχουμε πολλές υποχρεώσεις.
Το πρωί νυστάζουμε και το βράδυ παραείμαστε κουρασμένοι. Δεν είμαστε περίεργοι να κοιτάμε τα ρούχα των ανθρώπων, πόσο μάλλον τα πρόσωπα και σιγά μη θυμόμαστε και τα τραγούδια. Αυτές είναι συνήθως οι εξηγήσεις που δίνουμε και είναι όλες σωστές.
Ζούμε λοιπόν τη ζωή μας τρέχοντας να προλάβουμε. Μα ο χρόνος κυλά κάπως περίεργα. Καθημερινά μοιάζει να σέρνεται, δεν τελειώνει το οκτάωρο, η εβδομάδα και η σχολική χρονιά. Και μετά κάποια στιγμή είναι σαν να έτρεξε πολύ.
Και αναρωτιέσαι πότε ήταν πάλι Χριστούγεννα ή πόσο γρήγορα πέρασαν, πότε ήταν τα παιδιά μικρά και τώρα οδηγούν, πότε ήσουν εσύ που ζήταγες χαρτζιλίκι και τώρα δίνεις. Θυμάσαι κάποια στιγμή στο παρελθόν, παρατηρείς στον καθρέφτη το σήμερα και ψάχνεις να βρεις πού πήγε το ενδιάμεσο, πότε πέρασε και κυρίως εσύ πού ήσουν.
Εκεί ήσουν προφανώς! Συνάντησες τους ανθρώπους που δεν θυμάσαι και άκουσες τα τραγούδια που δεν άκουγες, έφαγες φαγητά χωρίς να τα κοιτάς και ήπιες καφέ που το πολύ να χάρηκες την πρώτη γουλιά του. Ήσουν εκεί, αλλά όχι παρών.
Έτρωγες ενώ δούλευες, άκουγες τον σύντροφό σου ενώ διάβαζες κάτι στο κινητό σου, αγκαλιαζόσουν ενώ σκεφτόσουν τι έχεις να κάνεις μετά. Και με τη σκέψη συνέχεια στο μετά ή στα πρέπει, νιώθεις σαν να έχασες ευκαιρίες, εμπειρίες και αναμνήσεις. Θυμάσαι κυρίως το τρέξιμο και τον κόπο.
Μέσα σε αυτό το τρέξιμο και τον κόπο, οι άνθρωποι ξεχνάμε να κάνουμε παύσεις, μικρές παύσεις ζωής. Ξεχνάμε να στρογγυλοκάτσουμε για λίγο στο παρόν, ενσυνείδητα, και να φτιάξουμε όμορφα χνάρια που θα βρίσκουμε στο μέλλον, όταν θα αναπολούμε την πορεία μας. Στερούμε έτσι κάτι από τον μελλοντικό εαυτό μας. Αδικούμε όμως και τον εαυτό μας στο σήμερα.
Γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι αν ζούμε περισσότερο ενσυνείδητα, έχουμε δηλαδή την ικανότητα να επικεντρωνόμαστε στη στιγμή, προάγουμε την ευεξία μας καθώς και την ψυχική και σωματική μας υγεία.
Μπορούμε να διαχειριστούμε καλύτερα τα αρνητικά μας συναισθήματα και ανταποκρινόμαστε με επίγνωση σε όσα συμβαίνουν γύρω μας, αντί να αντιδρούμε απλά. Η προσοχή και η μνήμη μας βελτιώνονται ενώ μειώνονται τα επίπεδα άγχους και θλίψης και ενισχύεται η άμυνα του οργανισμού.
Ποιος να το φανταζόταν ότι θα είχε τέτοια αξία να κοιτάς τη ζακέτα του γείτονα!
Φαντάσου λοιπόν ένα πρωί να αποφάσιζες να δώσεις λίγο χρόνο στο «παρόν». Έχεις πέντε εργαλεία που θα βοηθήσουν, τις αισθήσεις σου. Με αυτά αγκιστρώνεσαι στο παρόν και βιώνεις την εμπειρία.
Μπορείς να το δοκιμάσεις ενώ πίνεις τον καφέ σου. Να δώσεις λίγα λεπτά να τον μυρίσεις, να κοιτάζεις το χρώμα του, να νιώθεις τη ζέστη της κούπας στο χέρι σου και να αφήσεις τη γεύση να κατακλύσει τον ουρανίσκο σου. Χωρίς κινητό ή μουσική. Απερίσπαστος. Να είσαι για λίγο μόνο εσύ και η κούπα του καφέ σου.
Μπορείς να το συνεχίσεις στη διαδρομή για τη δουλειά σου. Να κοιτάξεις πραγματικά γύρω σου, να μυρίσεις τις μυρωδιές του δρόμου, να ακούσεις τους ήχους της μέρας που ξεκινά και να περπατήσεις με όλη σου την προσοχή στο πάτημά σου στη γη.
Οι πλάκες του δρόμου βέβαια είναι συχνά στραβές, το περπάτημα δύσκολο, οι μυρωδιές όχι πάντα ευχάριστες και η φασαρία του δρόμου μπορεί να έχει κορναρίσματα και χαιρετούρες στα «γαλλικά».
Δεν πειράζει αν δεν γκρινιάξεις γι’ αυτά, αν δεν τα κρίνεις.
Στόχος δεν είναι να είναι όλα καλά, δεν θα είναι ποτέ. Στόχος δεν είναι να παρατηρήσεις μόνο τα καλά, δεν είσαι ανόητος, όλα τα βλέπεις. Ο στόχος σου είναι να γίνεις για λίγο, έστω, ένας απλός παρατηρητής της εμπειρίας σου, ένας συλλέκτης των πληροφοριών που σου δίνει το σώμα σου, χωρίς να τις αξιολογήσεις.
Αν δεν τα καταφέρεις καλά, πάλι δεν πειράζει. Ούτε αυτό να το κρίνεις. Δεν θα συμβεί εύκολα ή με την πρώτη φορά. Δεν είναι απλό να χαμηλώσεις την ένταση των σκέψεων, να σωπάσεις για λίγο τον εαυτό σου που χαρακτηρίζει και αξιολογεί.
Παρατήρησε ακόμη και τη δυσκολία σου, την απόσπαση της προσοχής σου. Και αν συμβαίνει, βρες την άγκυρα που θα σε βοηθά να γυρίζεις ξανά στην στιγμή και το βίωμα. Άγκυρα η αναπνοή, αν επικεντρωθείς σε αυτήν και οι αισθήσεις.
Αν επιθυμείς να έρθει μια μέρα που κάθε στιγμή θα μετρά, μάθε να είσαι παρών.
Άνοιξε την καρδιά σου σε όσα η εμπειρία σου προσφέρει και το σώμα σου επιτρέπει. Το μαγικό μας σώμα που μας δίνει τόσες ευκαιρίες να νιώσουμε, να ζήσουμε στιγμές, να φτιάξουμε μνήμες, να κρατήσουμε τον χρόνο και να είμαστε μέρος αυτού που συμβαίνει γύρω μας.
Έχεις χρόνο να κάνεις μια δοκιμή;
Ξεκίνησε με κάτι μικρό. Κάτι που ήδη υπάρχει εκεί μα τώρα θα το κάνεις αλλιώς.
Πιες έναν καφέ ενσυνείδητα.
Δεν προλαβαίνεις;
Βρες κάτι ακόμη πιο εύκολο. Περπάτα και νιώσε το βήμα σου στη γη. Πόσο σπουδαίο το απαρατήρητο ως τώρα βάδισμά σου, η δύναμη των ποδιών σου, η φτέρνα που πρώτη ακουμπά, το πέλμα που λυγίζει, το πόδι που σηκώνεται για να σε φέρει στο επόμενο λεπτό ένα βήμα παρακάτω. Άκου τον ήχο του πατήματός σου, δες τον χώρο που πατάς και νιώσε πόσο δρόμο βάδισες, πόσο μακριά μπορείς να πας...περπατώντας ουσιαστικά τη ζωή σου, χωρίς να τρέχεις να προλάβεις, χωρίς να κυνηγάς.
Έχεις λίγο χρόνο;
Βρες!
*Η Πασχαλιά Μυτσκίδου είναι διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας, πιστοποιημένη θεραπεύτρια Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Ψυχοθεραπείας, συγγραφέας του «Εγώ και οι άλλοι».
