O δρόμος προς τις επόμενες βουλευτικές εκλογές θα είναι δύσκολος, πολύ δύσκολος, και θα χαρακτηρίζεται από ένταση, πόλωση, σκληρά διλήμματα.
Πολύ ωραία. Αρκεί να μην ακούμε ανοησίες και μεγάλες κουβέντες από όσους θέλουν να μας σώσουν, αρκεί να βάζουν όλοι πάνω απ' όλα τη χώρα, την προοπτική της σ' αυτήν την τόσο δύσκολη και παγκόσμια περίπλοκη περίοδο, την πρόοδο.
Αρκεί να μην κυριαρχεί ο μηδενισμός, η εχθροπάθεια, οι χαρακτηρισμοί. Η ελληνική κοινωνία έχει βιώσει πολύ προβληματικές καταστάσεις για να αντέχει ανούσιες αντιπαραθέσεις, εύκολες κριτικές και υποσχέσεις, υποκρισία. Θα δούμε. Τα κόμματα έχει το καθένα την ευθύνη του και όταν ανοίξουν οι κάλπες πολλοί θα πάρουν τα μηνύματά τους κι ας δίνουν ορισμένοι την αίσθηση ότι προετοιμάζονται από τώρα να μην αμφισβητηθούν ή να μην έχουν προβλήματα, ότι αποτέλεσμα και αν προκύψει.
Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα είναι η αντιμετώπιση των δημοσκοπήσεων από κόμματα. Δεν έχουμε μέχρι στιγμής κάτι το πολύ έντονο, αν και δεν λείπουν περιστατικά που μολύνουν εντέχνως την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και καλλιεργούν υπονοούμενα. Να το εκφράσω διαφορετικά; Πολλά ψιθυρίζονται στους διαδρόμους. Δεν λείπουν δε και στελέχη κομμάτων, ακόμα και δημοσιογράφοι που δείχνουν αδυναμία σε εταιρεία/ ες που δίνουν καλά αποτελέσματα για το κόμμα τους, που συμφωνούν με τα πιστεύω τους ενώ όλες οι άλλες είναι σχεδόν ύποπτες. Δεν βαριέσαι. Δεν έχουν κατανοήσει ότι οι δημοσκοπικές εταιρείες θα δίνουν αυτά που βρίσκουν, ανεξάρτητα αν αυτά είναι αξιοποιήσιμα για να στηρίξουν κόμματα τα αφηγήματά τους ή για να καταρρεύσουν.
Ας σταθούμε σε κάποια θέματα:
Υπάρχει η περίφημη μάχη για τη δεύτερη θέση, για την οποία ακόμα και κάποιοι δημοσιογράφοι υιοθετούν ευρήματα κατά το δοκούν. Ας βοηθήσουμε λοιπόν. Από τις 13/10 έως τις 29/10 έχουν πραγματοποιηθεί και δημοσιευτεί επτά έρευνες. Σύμφωνα μ' αυτές η ΕΛΑΣ βρίσκεται κατά μ.ο στο 15,8% και το ΠΑΣΟΚ στο 13%. Επομένως, η διαφορά βρίσκεται στο 2,8%. Η μεγαλύτερη διαφορά την οποία βρίσκουν τρεις εταιρείες (OPINION POLL , MARC, PULSE) κινείται στο 3,4%-3,6% και η μικρότερη διαφορά βρίσκεται στην έρευνα της INTERVIEW και είναι 1,1%.
Στην τελευταία, η ουσιαστική διαφορά δεν έγκειται ότι βρίσκει πολύ πιο χαμηλά την επίδοση της ΕΛΑΣ σε σχέση με τις άλλες έρευνες, αλλά ότι βρίσκει υψηλότερη την επίδοση του ΠΑΣΟΚ κάπου εκεί στο 14,3%. Αυτό δεν προκαλεί εντύπωση, αφού σταθερά στην χρονοσειρά της βρίσκει υψηλότερα κατά 1%-1,5% το ΠΑΣΟΚ. Αυτή είναι η εικόνα της στιγμής και καμία άλλη. Ο μέσος όρος πάντως της διαφοράς ΕΛΑΣ – ΠΑΣΟΚ είναι 2,8%.
Αυτό στατιστικά σημαίνει ότι η μάχη αυτή δεν έχει κριθεί, αν και μια διαφορά 3% είναι αυτή την στιγμή διακριτή. Δεν προσφέρεται δε ούτε για προαναγγελίες πότε το τρίτο θα περάσει δεύτερο, ούτε για σιγουριά από κανέναν από τους δύο πρωταγωνιστές. Η ΕΛΑΣ δείχνει να αναζητεί δεξαμενές, γιατί αυτή την στιγμή έχει χάσει περίπου 1%-1,5% από την επίδοση που εμφάνιζε τον Ιούλιο και αυτό κυρίως οφείλεται στη μείωση της διείσδυσης που έδειχνε κυρίως στο ΠΑΣΟΚ και στο ΚΚΕ.
Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται δυνάμεις από των χώρο του Κέντρου, ενώ ακόμα υστερεί στην αποσαφήνιση του αφηγήματός του που το πλήρωσε στη ΔΕΘ και στη δημιουργία « στρατού» που θα δώσει μάχη. Το ΠΑΣΟΚ έδειξε αντανακλαστικά μετά το Καλοκαίρι, πρόβαλε περισσότερο το πρόγραμμά του και έδειξε ότι διαθέτει έτοιμο στράτευμα με στελέχη και μέλη σε μια πανελλαδική δικτύωση. Η μάχη του Κέντρου και των μεγάλων αστικών κέντρων θα κρίνει πολλά. Κινείται στο 13% και δεν πρέπει να ξεχνιέται ότι επί δύο χρόνια κινούταν στο 12,5%-13,5%. Πρέπει να δείξει εν ολίγοις ότι διαθέτει τα καύσιμα για υψηλότερες πτήσεις και δεν αναμένει μόνο μια πτώση της ΕΛΑΣ.
Θα δούμε τι θα γίνει. Μέχρι τότε όμως ας μη διαχωρίζουν κάποιοι τις δημοσκοπικές εταιρείες σε αυτές που είναι οκ όταν βέβαια βολεύουν τα ευρήματά τους και άλλες που δεν είναι και τόσο αξιόπιστες γιατί δεν δίνουν αξιοποιήσιμα ποσοστά για εσωτερική κατανάλωση. Ας μη ξεχνάει κανείς ότι οι δημοσκόποι έχουν ζήσει πολύ άγριες στιγμές πριν λίγα χρόνια για να ασχολούνται με κουτσομπολιά και ψιθυρισμούς.
Εσχάτως οι δημοσκόποι δέχονται και μία απρόσμενη και άνευ ουσίας κριτική. Βουλευτής της αντιπολίτευσης δήλωσε ότι «είναι ντροπή εταιρείες δημοσκοπήσεων να μετρούν το κόμμα Κασιδιάρη που κρύβει εγκληματική οργάνωση». Ζήτησε δε και σχετική απόφαση της διάσκεψης προέδρων της Βουλής, προφανώς για να απαγορευτεί η μέτρηση του κόμματος που ανέφερε.
Προφανώς δεν ήταν καλά ενημερωμένος. Οι δημοσκοπικές εταιρείες δεν μετράνε «κόμμα Κασιδιάρη». Τέτοιο κόμμα δεν έχει δηλωθεί. Τι έχει δηλωθεί από τον ίδιο; Ότι στηρίζει τη «ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ» . Η «ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ» λοιπόν έστειλε επιστολή πριν δύο περίπου μήνες προς τον ΣΕΔΕΑ και ζήτησε να συμπεριληφθεί ως κόμμα που έχει ιδρυθεί από πέρυσι, καταθέτοντας Καταστατικό στον Άρειο Πάγο. Το θέμα απασχόλησε την Επιτροπή Δημοσκοπήσεων του ΣΕΔΕΑ που ομόφωνα κατέληξε στο αυτονόητο, ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί και έτσι άρχισαν στις έρευνές τους να μετράνε αυτό το κόμμα. Ισχύει δε ότι για όλα τα κόμματα: Αν συγκεντρώνουν πάνω από 1% να εμφανίζονται στην πρόθεση και την εκτίμηση ψήφου.
Πού ακριβώς είναι το μεμπτό, πού είναι ακριβώς το λάθος για το οποίο μάλιστα θα έπρεπε να πάρει απόφαση η Βουλή περί του αντιθέτου; Πουθενά και για αυτό πολύ σωστά ο πρόεδρος της Βουλής φέρεται να απάντησε πολύ δεικτικά: «Οι δημοσκόποι ας κάνουν ότι θέλουν. Για τη Βουλή δεν υπάρχει καμία τέτοια Κοινοβουλευτική Ομάδα».
Οι δημοσκόποι γνωρίζουν πολύ καλά τις πολιτικές διεργασίες, γνωρίζουν τι συμβαίνει. Δεν ζουν σε άλλη χώρα. Δεν μπορούν όμως να αποκλείουν κόμμα, ακόμα και αν γνωρίζουν τη στήριξη του καταδικασμένου για εγκληματική οργάνωση προς αυτό. Φαντάζομαι πως αν μέχρι τις εκλογές φανεί φυσική ηγεσία του σε κόμμα, αυτό θα αποκλειστεί από τις αρμόδιες Δικαστικές Αρχές. Μέχρι τότε και αν αποδειχθεί, οι δημοσκοπικές εταιρείες έκαναν και θα κάνουν το αυτονόητο. Αν δε κάποιοι θεωρούν ότι εμφανίζονται ως αντιφασίστες είτε με παρόμοιες δηλώσεις είτε με αντισυγκεντρώσεις , μάλλον δεν έχουν σκεφτεί ότι μπορεί έτσι να βοηθάνε τις στοχεύσεις του Η. Κασιδιάρη.
Διάβασα πρόσφατα έκπληκτος σε site ότι «καθώς θα πλησιάζουμε στις εκλογές του 2027, οι περισσότεροι από τους δημοσκόπους, οι οποίοι έχουν σοβαρές ενστάσεις για την αμφισβητούμενη μεθοδολογία της εκτίμησης πρόθεσης ψήφου, όπως διενεργείται στη χώρα μας, θυμίζοντας… ευχολόγιο και όχι επιστημονική τεκμηρίωση, σχεδιάζουν να… καλύψουν τα νώτα τους. Μια καλή γραμμή άμυνας, που έχει ακολουθηθεί και στο παρελθόν, είναι στις μετρήσεις που θα δημοσιεύονται, να υπάρχει "εύρος εκτίμησης ψήφου", με την απόσταση της ανώτερης από την κατώτερη τιμή να κινείται στα όρια του στατιστικού λάθους,3%-5%. Έτσι, θα μπορούν με μεγαλύτερη ευκολία να δικαιολογήσουν τυχόν μεγάλες αποκλείσεις από τα ευρήματα που παρουσιάζουν όλο το προηγούμενο διάστημα».
Πρώτο, δεν γνωρίζω κανένα δημοσκόπο που να έχει επιφύλαξη για την εκτίμηση ψήφου, ούτε κανέναν που με ευχή ή προσευχή να καταλήγει με τη μεθοδολογία που επιλέγει σε εκτίμηση ψήφου. Αντίθετα γνωρίζω ότι όλες οι εταιρείες δίνουν και πρόθεση και εκτίμηση ψήφου. Μόνο μία γνωρίζω που δεν θεωρεί σκόπιμο να δώσει ακόμα εκτίμηση ψήφου και σέβομαι την επιλογή της, αν και στην τελική των εκλογών υποθέτω ότι θα δώσει.
Επίσης γνωρίζω ότι στο 90% των πολιτικών ερευνών στην Ευρώπη δημοσιεύεται και η πρόθεση και η εκτίμηση ψήφου, ενώ σε πολλές χώρες, π.χ στη Γερμανία και αλλού, δημοσιεύεται μόνο η εκτίμηση ψήφου. Γνωρίζω δε ότι η κατανομή αναποφάσιστων γίνεται πια όχι αναλογικά , αλλά πολυπαραγοντικά.
Αυτό γνωρίζω τουλάχιστον για την OPINION POLL. Για παράδειγμα, κοντά στο 50% των αναποφάσιστων απαντά πια στις ερωτήσεις που τους γίνονται και ιδιαίτερα στην κρίσιμη ερώτηση «σε ποιο κόμμα είσαι πιο κοντά». Αυτοί κατανέμονται με βάση την δική τους απάντηση.
Οι υπόλοιποι κατανέμονται με ειδικά λογισμικά που λαμβάνουν υπόψη όλες τις απαντήσεις των υπόλοιπων αναποφάσιστων σε όλα τα ερωτήματα της έρευνας, άρα στη βάση ενός προφίλ που διαμορφώνεται για τον καθένα. Επομένως, ας αφήσουν ορισμένοι τα περί εκτίμησης ψήφου με ευχές και άλλα τέτοια. Όπως και όσοι χρησιμοποιούν την απλή πρόθεση ψήφου ως εκτίμηση ψήφου, «ξεχνώντας» ότι στην άκρη υπάρχει και ένα 15%-16% που δεν έχουν μιλήσει, παραποιώντας ουσιαστικά τους συσχετισμούς.
Δεύτερο, το εύρος τιμών δεν είναι υπεκφυγή όπως γράφεται. Είναι σατιστική. Ίσως να έχουν ξεχάσει ότι την βραδιά των εκλογών όταν ανακοινώνεται το πρώτο και το δεύτερο κύμα του exit poll, ανακοινώνεται εύρος τιμών με την επισήμανση ότι κάθε ενδιάμεση τιμή έχει τις ίδιες πιθανότητες να ισχύει.
Μάλιστα μιλάμε για exit poll που γίνεται σε ένα δείγμα δεκάδων χιλιάδων πολιτών που έχουν ήδη ψηφίσει. Πολύ περισσότερο είναι επιτακτικό να δίνεται πια εύρος τιμών στις έρευνες από εδώ και πέρα. Γιατί οι έρευνες δεν αποτελούν μέθοδο μαντεψιάς, αλλά μελέτης των τάσεων. Καμία υπεκφυγή λοιπόν. Προσέγγιση με τον πιο επιστημονικό τρόπο λέγεται.
Αυτά και άλλα πολλά αντιμετωπίζουν οι δημοσκόποι μέσα στο νοσηρό κλίμα που κυριαρχεί, στην καχυποψία που καλλιεργείται. Είναι και άλλα που θα μπορούσαν να αναφερθούν. Είναι αδιανόητο για παράδειγμα αν μια εταιρεία κάνει έρευνα για την Υγεία στην χώρα ή την Εξωτερική/Αμυντική Πολιτική της κυβέρνησης και προκύπτουν θετικά μηνύματα για την κυβέρνηση να είναι «ύποπτη» η έρευνα, ενώ αν η ίδια εταιρεία κάνει έρευνα για την ακρίβεια και τα αποτελέσματα βγαίνουν κόλαφος για την Κυβέρνηση, τότε μετατρέπεται σε αξιόπιστη.
Οι δημοσκόποι δεν κάνουν την επιστημονική δουλειά τους ούτε για να γίνουν αρεστοί ούτε για να κάνουν δημόσιες σχέσεις. Καμία γκρίνια, κανένα υπονοούμενο, καμία επίθεση, συμπάθεια ή αντιπάθεια δεν τους αποσπά από το βασικό: Την οικοδόμηση της αξιοπιστίας τους.
* Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Liberal.gr
