Από το 2018 γίνονταν έρανοι για άρρωστα παιδιά.
Πολίτες έβαζαν το χέρι στην τσέπη και γονείς περίμεναν τη βοήθεια ως μάννα εξ ουρανού, την ώρα που μέλη της «Παιδικής Χαράς» φέρονται να ξόδευαν μέρος των δωρεών για τη δική τους ευμάρεια. Πολυτελείς αγορές, ταξίδια, εστιατόρια και στοιχήματα περιλαμβάνονται στην έρευνα για τη ΜΚΟ, καθώς η ασθένεια ενός παιδιού γινόταν το «διαβατήριο» για την εμπιστοσύνη των δωρητών.
Η υπόθεση προκαλεί αποτροπιασμό, αλλά η συζήτηση δεν εξαντλείται στον τρόπο ζωής των εμπλεκομένων, ενώ υπάρχει και η ευθύνη του κράτους. Πού ήταν οι υπηρεσίες που όφειλαν να παρακολουθούν τη συγκέντρωση και τη διαχείριση αυτών των χρημάτων; Πώς συνεχιζόταν επί χρόνια μια τόσο προβεβλημένη δραστηριότητα χωρίς να εντοπιστούν νωρίτερα οι καταγγελλόμενες πρακτικές; Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και οι συναρμόδιοι φορείς χρωστούν απαντήσεις. Τι γνώριζαν, ποια αρμοδιότητα είχαν και τι έκαναν; Πρέπει να αποσαφηνιστεί σε ποια μητρώα ήταν εγγεγραμμένη η «Παιδική Χαρά», ποιες εγκρίσεις διέθετε και αν κατέθετε απολογισμούς για τους εράνους.
Υπαρκτά ζητήματα
Είναι γνωστό πως η εγγραφή σε μητρώο δεν πιστοποιεί τη σωστή διαχείριση μιας δωρεάς. Επίσης, ούτε η απουσία αιτήματος αδειοδότησης δικαιολογεί τη δράση χωρίς έλεγχο, όταν μια οργάνωση ζητά συστηματικά χρήματα από επώνυμους που παίζουν τον ρόλο του κράχτη.
Δεν αρκεί να πληροφορηθούμε ότι κάποια υπηρεσία δεν ήταν αρμόδια. Πρέπει να μάθουμε ποια ήταν και αν ειδοποιήθηκε. Αν υπήρχαν κενά στην εποπτεία, ποιος τα είχε επισημάνει και τι ακολούθησε. Η κατανομή των αρμοδιοτήτων υπάρχει για να λειτουργεί ο έλεγχος όταν οι δωρεές έχουν κάνει φτερά. Συνεπώς χρειάζεται να διευκρινιστεί αν υπήρξαν καταγγελίες, πότε υποβλήθηκαν και ποια ήταν η υπηρεσιακή τους τύχη.
Η μυρωδιά σαπίλας που αναδίδουν οι καταγγελίες δεν αντιμετωπίζεται ρίχνοντας την ευθύνη από υπηρεσία σε υπηρεσία και ο χαρακτηρισμός «αήθης» είναι λίγος για όποιον χρησιμοποιεί την αρρώστια ενός παιδιού με στόχο τη δική του ευζωία. Γι’ αυτό πρέπει να μάθουμε με κάθε λεπτομέρεια αν οι εμπλεκόμενοι βρήκαν απέναντί τους ελεγκτικό μηχανισμό ή ελεύθερο πεδίο δράσης.
Με γεμάτες τσέπες
Καταγράφηκαν 92 ερανικές δράσεις για 74 ωφελούμενα πρόσωπα. Στις περιπτώσεις 34 παιδιών που εξετάστηκαν, οι δωρεές ανέρχονταν περίπου σε 3,94 εκατομμύρια ευρώ. Στις οικογένειες είχαν αποδοθεί περίπου 1,11 εκατομμύρια, ενώ το φερόμενο παράνομο περιουσιακό όφελος υπολογίζεται σε 2,83 εκατομμύρια ευρώ.
Σύμφωνα με την έρευνα, παρουσιάζονταν διογκωμένες ανάγκες και εμφανίζονταν ως ακάλυπτα νοσήλια που είχαν ήδη πληρωθεί από ασφαλιστικούς φορείς. Υποθέσεις παιδιών φέρονται να επανέρχονταν με τροποποιημένα στοιχεία για νέες δωρεές. Χρήματα μεταφέρονταν, κατά την έρευνα, σε προσωπικούς λογαριασμούς και δαπανώνταν για επώνυμα είδη, ταξίδια, εστιατόρια και στοιχηματισμό. Ο δωρητής πίστευε ότι βοηθά στη θεραπεία ενός παιδιού, όμως το μεγαλύτερο μέρος της προσφοράς του χρηματοδοτούσε την καλοπέραση των εμπλεκομένων.
Δεν είναι οι μόνοι
Στην κοινωνική κουζίνα «Ο άλλος άνθρωπος», που προσέφερε δωρεάν γεύματα με τη στήριξη δωρητών και εθελοντών, η διαχείριση των χρημάτων βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο έρευνας. Το παραπεμπτικό βούλευμα για τον ιδρυτή της περιγράφει διοχέτευση δωρεών σε τυχερά παιχνίδια μέσω προσωπικών λογαριασμών συγγενικών του προσώπων. Βέβαια, όπως συμβαίνει πάντα, ο ίδιος αρνείται ότι χρησιμοποίησε δωρεές για τζόγο και έχει παραπεμφθεί σε δίκη.
Στις κρατικές χρηματοδοτήσεις είχε προηγηθεί η «Αλληλεγγύη», η ΜΚΟ της Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Χρήματα του υπουργείου Εξωτερικών για επισιτιστική βοήθεια σε πληθυσμούς τρίτων χωρών χρησιμοποιήθηκαν για άλλες δαπάνες, μεταξύ των οποίων λειτουργικά έξοδα της οργάνωσης. Ο πρώην επικεφαλής της καταδικάστηκε το 2023 σε δεύτερο βαθμό για υπεξαίρεση άνω των πέντε εκατομμυρίων ευρώ, αλλά ποιος θυμάται;
Οι έλεγχοι της Υπηρεσίας Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας στις χρηματοδοτήσεις της περιόδου 2000-2010 είχαν εντοπίσει και προγράμματα που δεν πραγματοποιήθηκαν. Το Ελληνικό Ινστιτούτο Επικοινωνίας Leadership είχε χρηματοδοτηθεί για δύο προγράμματα ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας στην Αίγυπτο και τη Σερβία, τα οποία δεν υλοποιήθηκαν. Το 2016, το υπουργείο εισέπραξε συνολικά 202.000 ευρώ από τις τραπεζικές εγγυήσεις για την εκτέλεσή τους.
Οι προαναφερθείσες υποθέσεις διαφέρουν και δεν στοιχειοθετούν όλες προσωπικό πλουτισμό. Είχαν, όμως, αναδείξει την ανάγκη να ελέγχεται πού καταλήγουν τα χρήματα. Στην «Παιδική Χαρά», η Δικαιοσύνη θα κρίνει τις ποινικές ευθύνες, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες πρέπει να εξηγήσουν τη δική τους στάση, χωρίς να κρύβονται πίσω από την έρευνα.
Η αποκάλυψη όσων εκμεταλλεύονται το αίσθημα της αλληλεγγύης και της ανιδιοτελούς προσφοράς οφείλει να ενισχύει την απαίτηση για διαφάνεια, χωρίς να κλονίζει την πίστη στον άνθρωπο, καθώς η δράση των επιτήδειων δεν πρέπει να στερεί τη βοήθεια από εκείνους που την έχουν πραγματικά ανάγκη. Ας καθίσει επιτέλους ο κάθε κατεργάρης στον πάγκο του!
