Δεκάδες χιλιάδες Πολωνοί πλημμύρισαν τη Βαρσοβία για την Πορεία της Ανεξαρτησίας, υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας μετά την πολύνεκρη επίθεση στην Κρακοβία.
Σε μια τεράστια συγκέντρωση με έντονο εθνικιστικό χαρακτήρα μετατράπηκε η φετινή Πορεία της Ανεξαρτησίας στην Πολωνία, με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να κατακλύζουν την Τετάρτη (11/11) το κέντρο της Βαρσοβίας, κρατώντας πολωνικές σημαίες και συμμετέχοντας σε μία από τις μεγαλύτερες ετήσιες κινητοποιήσεις της ευρωπαϊκής Δεξιάς.
Η πορεία πραγματοποιήθηκε υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, μόλις τέσσερις ημέρες μετά την πολύνεκρη ένοπλη επίθεση στην Κρακοβία, που στοίχισε τη ζωή σε εννέα ανθρώπους, προκαλώντας σοκ στην πολωνική κοινωνία και αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για την ακροδεξιά ριζοσπαστικοποίηση.
Οι διοργανωτές είχαν προβλέψει συμμετοχή μεγαλύτερη από 500.000 ανθρώπους, εκτιμώντας ότι η φετινή προσέλευση θα ξεπερνούσε κάθε προηγούμενο. Σύμφωνα με το Reuters, οι ίδιοι υποστήριξαν στη συνέχεια ότι οι συμμετέχοντες έφτασαν τις 500.000, ενώ οι δημοτικές αρχές της Βαρσοβίας υπολόγισαν το πλήθος σε περίπου 250.000.
Στην κινητοποίηση συμμετείχε και ο πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, ενώ στο πλήθος βρέθηκαν εκπρόσωποι εθνικιστικών οργανώσεων και ακροδεξιών κινημάτων από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.Οι Πολωνοί, κύριοι στον τόπο τους»
Η φετινή πορεία διοργανώθηκε με κεντρικό σύνθημα «Οι Πολωνοί, κύριοι στον τόπο τους», μια διατύπωση που συμπυκνώνει τις θέσεις των διοργανωτών για την εθνική κυριαρχία, τη μετανάστευση και την πολιτιστική ταυτότητα της χώρας.
«Είμαι Πολωνός από πάππου προς πάππου», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ο 52χρονος Μάριους, ο οποίος ταξίδεψε από το Πρζέμισλ, στη νοτιοανατολική Πολωνία, προκειμένου να συμμετάσχει στη συγκέντρωση.
Όπως εξήγησε, θεωρούσε υποχρέωσή του να βρίσκεται στην πορεία, ώστε να εκφράσει τον πατριωτισμό του.
Πριν από την έναρξη της κινητοποίησης, οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να επισκεφθούν τη λεγόμενη «Πόλη της Ανεξαρτησίας», έναν προσωρινό χώρο με περίπτερα και πάγκους μπροστά από το επιβλητικό Μέγαρο Πολιτισμού και Επιστημών της Βαρσοβίας, ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της κομμουνιστικής περιόδου.
Στον χώρο είχαν εγκατασταθεί δεξιές και εθνικιστικές οργανώσεις, ενώσεις κυνηγών και ακροδεξιά κινήματα, διαθέτοντας βιβλία, θρησκευτικά αντικείμενα, αναμνηστικά και υλικό πολιτικού περιεχομένου.
Πλάι στις πολωνικές σημαίες και στα αναμνηστικά της εθνικής επετείου, πωλούνταν ευρωσκεπτικιστικά, αντιουκρανικά και αντισημιτικά έντυπα, ενώ σε ορισμένους πάγκους εμφανίζονταν κέλτικοι σταυροί και σύμβολα που χρησιμοποιούνται από ακροδεξιές οργανώσεις.
Με τη θερμοκρασία να κυμαίνεται κοντά στους 3 βαθμούς Κελσίου, πολλοί από τους συγκεντρωμένους αναζητούσαν λίγη ζεστασιά πίνοντας τσάι ή δοκιμάζοντας παραδοσιακά πολωνικά εδέσματα, ανάμεσά τους πιάτα με ξινολάχανο.
Μια εθνική επέτειος με έντονο πολιτικό φορτίο
Η 11η Νοεμβρίου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εθνικές επετείους της Πολωνίας, καθώς σηματοδοτεί την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της το 1918, ύστερα από 123 χρόνια διαμελισμού μεταξύ της Ρωσίας, της Πρωσίας και της Αυστρίας.
Η ημέρα τιμάται από το σύνολο των κρατικών θεσμών, με επίσημες τελετές, θρησκευτικές λειτουργίες, στρατιωτικές παρελάσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Η Πορεία της Ανεξαρτησίας, ωστόσο, έχει αποκτήσει ιδιαίτερο πολιτικό χαρακτήρα, προσελκύοντας συντηρητικούς, εθνικιστές και οργανώσεις της άκρας δεξιάς, από τις πιο μετριοπαθείς έως τις πλέον ριζοσπαστικές.
Κατά το παρελθόν, στις συγκεντρώσεις έχουν εμφανιστεί ξενοφοβικά και ρατσιστικά συνθήματα, όπως «Κρατήστε την Πολωνία λευκή» και «Καθαρή Πολωνία», ενώ ορισμένες διοργανώσεις σημαδεύτηκαν από βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία ή αντιδιαδηλωτές.
Τα τελευταία χρόνια, πάντως, η πορεία πραγματοποιείται συνήθως χωρίς σοβαρά επεισόδια. Και φέτος, παρά τη μεγάλη συμμετοχή και τη χρήση πυροτεχνημάτων από ορισμένους διαδηλωτές, δεν αναφέρθηκαν εκτεταμένες συγκρούσεις.
Η αστυνομία είχε αναπτύξει πρόσθετες δυνάμεις, τοποθετώντας προστατευτικά εμπόδια και ενισχύοντας τους ελέγχους κατά μήκος της διαδρομής, εξαιτίας της αυξημένης ανησυχίας για την ασφάλεια των συγκεντρωμένων.
Η σφαγή στην Κρακοβία και οι έρευνες για ακροδεξιά επιρροή
Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε υπό τη βαριά σκιά της επίθεσης της 7ης Νοεμβρίου στην Κρακοβία, η οποία χαρακτηρίστηκε από την πολωνική κυβέρνηση ως τρομοκρατική ενέργεια.
Σύμφωνα με τις αρχές, ο 24χρονος Μίχαλ Οκσίνσκι σκότωσε αρχικά τους γονείς και την 21χρονη αδελφή του στην οικογενειακή κατοικία τους, στην πόλη Οστρόβιετς Σφιεντοκσίσκι.
Στη συνέχεια μετέβη οδικώς στην Κρακοβία, όπου, φορώντας στρατιωτική ενδυμασία και χρησιμοποιώντας ημιαυτόματο τουφέκι, άνοιξε πυρ εναντίον περαστικών στην ιστορική κεντρική πλατεία και σε γειτονικούς δρόμους.
Από τους πυροβολισμούς σκοτώθηκαν έξι άνθρωποι και τραυματίστηκαν άλλοι 15, ανάμεσά τους δύο αστυνομικοί που συμμετείχαν στην επιχείρηση εξουδετέρωσης του δράστη. Ο συνολικός απολογισμός των δολοφονιών ανήλθε σε εννέα νεκρούς, μαζί με τα τρία μέλη της οικογένειάς του.
Ο 24χρονος τραυματίστηκε σοβαρά από αστυνομικά πυρά και πέθανε τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου στο νοσοκομείο.
Την Τρίτη, ο υπουργός Δικαιοσύνης της Πολωνίας, Βαλντεμάρ Ζούρεκ, δήλωσε ότι η εξέταση του ηλεκτρονικού υπολογιστή του δράστη αποκάλυψε ενδιαφέρον για τον Νορβηγό ακροδεξιό τρομοκράτη Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ, ο οποίος δολοφόνησε 77 ανθρώπους στη Νορβηγία το 2011.
Κατά τον Πολωνό υπουργό, τα ευρήματα ενισχύουν την υπόθεση ότι ο δράστης ενδεχομένως είχε επηρεαστεί από ακροδεξιές εξτρεμιστικές αντιλήψεις.
Ωστόσο, η πολωνική εισαγγελία έχει επισημάνει ότι τα ακριβή κίνητρα της επίθεσης δεν έχουν ακόμη εξακριβωθεί, ενώ συνεχίζεται η εξέταση του ψηφιακού υλικού και των υπόλοιπων στοιχείων που έχουν συλλεχθεί.
Τα μηνύματα Τουσκ και Ναβρότσκι για την εθνική ενότητα
Μπροστά στην πολιτική και κοινωνική ένταση που προκάλεσε η τραγωδία, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ επέλεξε να απευθύνει μήνυμα εθνικής ενότητας από το Στσέτσιν, στη βορειοδυτική Πολωνία.
«Μόλις περάσαμε δύσκολες ημέρες. Ολόκληρη η ιστορία μας αποτελείται τόσο από ευτυχισμένες στιγμές όσο και από δοκιμασίες. Όμως, στις 11 Νοεμβρίου, η καρδιά όλων μας είναι λευκή και κόκκινη», δήλωσε, αναφερόμενος στα χρώματα της πολωνικής σημαίας.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι υπογράμμισε ότι οι Πολωνοί χρειάζονται ένα «ισχυρό και αποτελεσματικό κράτος», προκειμένου να διατηρήσουν την ελευθερία και την εθνική τους κυριαρχία.
Παράλληλα, άφησε αιχμές κατά της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι το κράτος δεν υπάρχει για να επιτρέπει στις πολιτικές ελίτ να διαχειρίζονται τους πολίτες αντίθετα προς τη βούληση του έθνους.
Η διαφορετική πολιτική προσέγγιση των δύο ηγετών αποτυπώνει τον βαθύ διχασμό που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την πολωνική πολιτική σκηνή, με την εθνική επέτειο να εξελίσσεται και φέτος σε πεδίο αντιπαράθεσης για την ταυτότητα, την κυριαρχία και τον προσανατολισμό της χώρας.
