Νέο περιστατικό παραβίασης του εναέριου χώρου της Πολωνίας από ρωσικά εναέρια μέσα σημειώθηκε την Παρασκευή, κατά τη διάρκεια μεγάλης αεροπορικής επίθεσης της Ρωσίας στην Ουκρανία, προκαλώντας συναγερμό στις δυνάμεις του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, η Συμμαχία έδωσε άδεια σε πιλότο σουηδικού μαχητικού JAS 39 Gripen να καταρρίψει ιπτάμενο αντικείμενο, το οποίο εκτιμήθηκε ότι ήταν πύραυλος κρουζ Kh-101. Ωστόσο, ο πιλότος δεν προχώρησε στην εκτόξευση όπλου, καθώς οι εξαιρετικά δύσκολες καιρικές συνθήκες δεν του επέτρεψαν να αναγνωρίσει με βεβαιότητα τον στόχο.
Ο επιχειρησιακός διοικητής των πολωνικών Ενόπλων Δυνάμεων, αντιστράτηγος Ιρενέους Νόβακ, ανέφερε ότι το μαχητικό κινήθηκε για την αναχαίτιση του αντικειμένου, χωρίς όμως να καταστεί δυνατή η ταυτοποίησή του, τόσο οπτικά όσο και μέσω των ηλεκτρονικών συστημάτων σκόπευσης του αεροσκάφους.
Παρά το γεγονός ότι είχε δοθεί η σχετική άδεια χρήσης των όπλων, ο πιλότος επέλεξε να μην πυροδοτήσει κανένα από αυτά. Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί ποια ήταν τελικά η τύχη του συγκεκριμένου πυραύλου.
Η επιχείρηση αναχαίτισης από F-16 και Gripen
Στην επιχείρηση συμμετείχαν δύο πολωνικά F-16 και δύο σουηδικά Gripen, τα οποία απογειώθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, υπό τις εντολές του Κέντρου Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στο Ίντεμ της Γερμανίας.
Σύμφωνα με την πολωνική εφημερίδα Rzeczpospolita, το ΝΑΤΟ είχε εκδώσει άδεια αναχαίτισης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με βασική προϋπόθεση την αναγνώριση και επιβεβαίωση της ταυτότητας του στόχου.
Κατά τη διάρκεια της μεγάλης ρωσικής αεροπορικής επίθεσης στη δυτική Ουκρανία, τα πολωνικά στρατιωτικά ραντάρ εντόπισαν συνολικά 11 πιθανές εναέριες απειλές που πλησίαζαν τα σύνορα, όπως δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της Πολωνίας, Βουαντίσουαφ Κοσινιάκ-Καμίς.
Τρία αντικείμενα πέρασαν τελικά στον πολωνικό εναέριο χώρο από την πλευρά της Ουκρανίας και κατέπεσαν σε διαφορετικά σημεία στις περιφέρειες των Κάτω Καρπαθίων και του Λούμπλιν.
Δύο πύραυλοι και ένα drone κατέπεσαν σε τρία σημεία
Ένας πύραυλος Kh-101 συνετρίβη κοντά στο χωριό Νόβι Λιπόβιετς, περίπου 62 χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα. Ένα δεύτερο αντικείμενο, που εκτιμάται ότι ήταν επίσης πύραυλος κρουζ, κατέπεσε στο Ρούντνικ ναντ Σάνεμ, ενώ ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος με κινητήρα τζετ συνετρίβη στο Μουοντόχουφ.
Από τα περιστατικά δεν αναφέρθηκαν θύματα ή ζημιές σε κατοικημένες περιοχές.
Και τα τρία σημεία βρίσκονται στη νοτιοανατολική Πολωνία, κοντά στο πεδίο στρατιωτικών ασκήσεων Νόβα Ντέμπα, όπου συμμετέχουν δυνάμεις από 11 χώρες στο πλαίσιο της πολυεθνικής άσκησης Koalicja 26.2.
Καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας, πολωνικά F-16 και σουηδικά Gripen πραγματοποιούσαν περιπολίες στον πολωνικό εναέριο χώρο. Στην επιχείρηση υποστήριξης συμμετείχαν επίσης αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού της ολλανδικής Πολεμικής Αεροπορίας και πολωνικό αεροσκάφος Saab έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου.
Ο πύραυλος Kh-101 είχε κατασκευαστεί το τελευταίο τρίμηνο του 2026
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα από την έρευνα των πολωνικών εισαγγελικών Αρχών σχετικά με τον πύραυλο που κατέπεσε κοντά στο Νόβι Λιπόβιετς.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία, ο Kh-101 κατασκευάστηκε στη Ρωσία κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2026, δηλαδή μέσα στους τελευταίους μήνες. Παράλληλα, οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η πολεμική κεφαλή εξερράγη στον αέρα, με αποτέλεσμα τα θραύσματα να διασκορπιστούν σε μεγάλη έκταση.
Η Εισαγγελία του Λούμπλιν ανακοίνωσε ότι οι ερευνητές εξέτασαν την περιοχή, χαρτογράφησαν την πορεία του πυραύλου και συνέλεξαν μεγάλο αριθμό θραυσμάτων, τα οποία θα υποβληθούν σε εργαστηριακή ανάλυση.
Όπως ανέφερε εκπρόσωπος της Εισαγγελίας, έχει επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για πύραυλο κρουζ ρωσικής κατασκευής, ενώ η ακριβής ημερομηνία παραγωγής του τοποθετείται στο τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Η εκτίμηση ότι ο πύραυλος χρησιμοποιήθηκε λίγες εβδομάδες μετά την κατασκευή του επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες για τη δυνατότητα της Ρωσίας να διατηρεί υψηλούς ρυθμούς παραγωγής οπλικών συστημάτων, παρά τους δυτικούς περιορισμούς στις εξαγωγές εξαρτημάτων.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει τους συμμάχους του ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί πυραύλους σχεδόν αμέσως μετά την παραγωγή τους. Παράλληλα, έχει ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση την υιοθέτηση ενός ισχυρότερου, 22ου πακέτου κυρώσεων, με στόχο επιχειρήσεις της αμυντικής βιομηχανίας, προμηθευτές εξαρτημάτων και δίκτυα παράνομης διακίνησης μικροηλεκτρονικών.
Η Πολωνία εξετάζει το ενδεχόμενο «σκόπιμης πρόκλησης»
Οι πολωνικές Αρχές έχουν ξεκινήσει έρευνα για τα περιστατικά, ενώ στρατιωτικές μονάδες και συνεργεία έκτακτης ανάγκης αναπτύχθηκαν στα τρία σημεία όπου εντοπίστηκαν συντρίμμια.
Τόσο ο υπουργός Άμυνας Βουαντίσουαφ Κοσινιάκ-Καμίς όσο και ο πρωθυπουργός της χώρας, Ντόναλντ Τουσκ, δήλωσαν ότι η Βαρσοβία και οι σύμμαχοί της στο ΝΑΤΟ εξετάζουν το ενδεχόμενο η παραβίαση του εναέριου χώρου να αποτελεί «σκόπιμη πρόκληση».
Το περιστατικό σημειώθηκε λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, σε συνέντευξή του στο Fox News την Πέμπτη, υποστήριξε ότι προηγούμενες εισβολές ρωσικών drones και πυραύλων στον πολωνικό εναέριο χώρο είχαν γίνει «κατά λάθος».
Είχε προηγηθεί, επίσης, η αντίδραση του Ντόναλντ Τουσκ στον χαρακτηρισμό «φίλος μου» που χρησιμοποίησε ο Τραμπ για τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά την τριμερή σύνοδο με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στη Σεντζέν.
«Ο Θεός να μας προστατεύει από τέτοιους φίλους», είχε γράψει ο Πολωνός πρωθυπουργός σε ανάρτησή του στο X.
God, protect us from such friends.
— Donald Tusk (@donaldtusk) November 19, 2026
Ρούτε: «Θα υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή πολωνικού εδάφους»
Η παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ Ευρωπαίων ηγετών και του Ηνωμένου Βασιλείου, στη σύνοδο που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή στις Βρυξέλλες.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δεσμεύτηκε για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της Συμμαχίας. Κατά την έκτακτη επίσκεψή του στη Βαρσοβία, το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, διαμήνυσε ότι το ΝΑΤΟ «θα υπερασπιστεί κάθε σπιθαμή πολωνικού εδάφους».
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι ο ανώτατος συμμαχικός διοικητής στην Ευρώπη, στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, εξετάζει πιθανά κενά στην αποτρεπτική διάταξη της Συμμαχίας. Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει τη συνεδρίαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες, όπου την Πολωνία θα εκπροσωπήσει ο υφυπουργός Άμυνας Πάβεου Ζαλέφσκι.
Υπενθυμίζεται ότι τον Σεπτέμβριο του 2025, πολλαπλά ρωσικά drones είχαν εισέλθει στον πολωνικό εναέριο χώρο κατά τη διάρκεια επίθεσης στην Ουκρανία. Τότε, αεροσκάφη του ΝΑΤΟ είχαν αναχαιτίσει αρκετούς στόχους, ενώ οι σύμμαχοι είχαν προχωρήσει σε ενίσχυση της αεράμυνας στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.