Υπέρ του διαλόγου τάχθηκε ο πρόεδρος της Πορτογαλίας, Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, μετά τη βίαιη διάλυση καταυλισμών διαδηλωτών στη Λισαβόνα και το Πόρτο.
Την ανάγκη πολιτικής συνεννόησης για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στην Πορτογαλία υπογράμμισε ο πρόεδρος της χώρας, Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, παρεμβαίνοντας για πρώτη φορά μετά τις αστυνομικές επιχειρήσεις εναντίον ακτιβιστών που διεκδικούν το δικαίωμα στην κατοικία.
«Η πορτογαλική κουλτούρα είναι μια κουλτούρα διαλόγου, όχι κουλτούρα βίας ή αντιπαράθεσης», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο πρώην γενικός γραμματέας του Σοσιαλιστικού Κόμματος, στο περιθώριο επίσκεψής του στη Λισαβόνα.
«Δεν μου άρεσαν αυτά που είδα στις πρόσφατες εικόνες, ιδίως στη Λισαβόνα το περασμένο Σάββατο», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις σκηνές έντασης κατά την εκκένωση καταυλισμού που είχαν δημιουργήσει διαδηλωτές σε κεντρική πλατεία της πρωτεύουσας.
Ο Σεγκούρο διευκρίνισε ότι αναμένει τα αποτελέσματα των ερευνών για τη δράση της αστυνομίας, προτού διατυπώσει συμπεράσματα σχετικά με το εάν υπήρξε υπέρβαση των νόμιμων ορίων.
Συλλήψεις και αντικρουόμενοι απολογισμοί για τους τραυματίες
Οι αστυνομικές επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν τα ξημερώματα της Κυριακής 25 Οκτωβρίου, με τις αρχές να απομακρύνουν τις σκηνές που είχαν εγκατασταθεί στην πλατεία Ροσίου της Λισαβόνας και σε κεντρικό σημείο του Πόρτο.
Σύμφωνα με την αστυνομία, συνελήφθησαν 25 άνθρωποι στην πρωτεύουσα και έξι στο Πόρτο, ενώ αρχικός απολογισμός έκανε λόγο για επτά τραυματίες, μεταξύ των οποίων τρεις αστυνομικοί.
Οι διοργανωτές των κινητοποιήσεων αμφισβήτησαν τα επίσημα στοιχεία, υποστηρίζοντας ότι οι τραυματίες έφτασαν συνολικά τους 60 και καταγγέλλοντας υπέρμετρη χρήση βίας από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Οι διαδηλώσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κίνημα που αντλεί έμπνευση από τις κινητοποιήσεις για τη στέγαση στην Ισπανία, οι οποίες εντάθηκαν μετά την έξωση της 87χρονης Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, γνωστής ως Μαρίκαρμεν, από το διαμέρισμά της στη Μαδρίτη.
Η γυναίκα απομακρύνθηκε από την κατοικία της στις 23 Σεπτεμβρίου και πέθανε δύο εβδομάδες αργότερα, στις 7 Οκτωβρίου, χωρίς να προλάβει να επιστρέψει στο σπίτι όπου είχε ζήσει επί δεκαετίες. Η υπόθεσή της αναδείχθηκε σε σύμβολο της κρίσης στην ισπανική αγορά κατοικίας.
Ο Μοντενέγκρο υπερασπίζεται την αστυνομία
Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Λουίς Μοντενέγκρο, υπερασπίστηκε τις ενέργειες των αστυνομικών αρχών, κατά τη συζήτηση για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 στο Κοινοβούλιο.
Ο επικεφαλής της κεντροδεξιάς κυβέρνησης χαρακτήρισε «συνετή» την αστυνομική επέμβαση και κατηγόρησε την αριστερή αντιπολίτευση ότι επιδιώκει «να εισαγάγει στην Πορτογαλία κλίμα αστάθειας και αμφισβήτησης, που δεν έχει έρεισμα στην κοινωνία».
Αναγνωρίζοντας ότι η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρή στεγαστική κρίση, με τις τιμές των κατοικιών να έχουν περίπου διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, απέδωσε την κατάσταση στις πολιτικές των προηγούμενων σοσιαλιστικών κυβερνήσεων.
Κατά τον Μοντενέγκρο, η ανεπαρκής κατασκευή νέων κατοικιών και η μεταναστευτική πολιτική των προκατόχων του συνέβαλαν στη διόγκωση του προβλήματος.
Η αντιπαράθεση έχει ενταθεί και εξαιτίας της κυβερνητικής μεταρρύθμισης στην αγορά ενοικιαζόμενων κατοικιών, η οποία προβλέπει την επιτάχυνση των διαδικασιών έξωσης ενοικιαστών με ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Το σχετικό νομοσχέδιο εξασφάλισε στα τέλη Σεπτεμβρίου την απαραίτητη κοινοβουλευτική υποστήριξη για να προχωρήσει σε πρώτη ανάγνωση, με τη συμβολή του ακροδεξιού κόμματος Chega.
Νέα διαδήλωση έξω από το Κοινοβούλιο
Η αντιπαράθεση συνεχίζεται και στους δρόμους, καθώς συλλογικότητες που υπερασπίζονται το δικαίωμα στη στέγαση έχουν προγραμματίσει νέα συγκέντρωση για το απόγευμα της Τρίτης 27 Οκτωβρίου, έξω από το πορτογαλικό Κοινοβούλιο.
Οι διοργανωτές ζητούν την απόσυρση των αλλαγών στο καθεστώς των μισθώσεων και διαμαρτύρονται για την αστυνομική αντιμετώπιση των καταυλισμών.
Ο επικεφαλής της σοσιαλιστικής αντιπολίτευσης, Ζοζέ Λουίς Καρνέιρο, καταλόγισε στην κυβέρνηση την ευθύνη για την κλιμάκωση της έντασης, επισημαίνοντας ότι «αυτές οι διαδηλώσεις είναι αποτέλεσμα της έλλειψης διαλόγου και κοινής λογικής αυτής της κυβέρνησης».
Ο Καρνέιρο υποστήριξε ότι η πολιτική ηγεσία οφείλει να αναζητήσει λύσεις μέσα από τη συνεννόηση, αντί να αντιμετωπίζει τις κινητοποιήσεις για την κατοικία ως ζήτημα δημόσιας τάξης.