Για μια «εποχή σκότους» στην Ευρώπη προειδοποίησε ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, επικαλούμενος τους πολέμους και τον ανταγωνισμό ΗΠΑ - Κίνας.
Μιλώντας τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου στο Κολέγιο της Ευρώπης, στην Μπριζ του Βελγίου, ο Φινλανδός πρόεδρος περιέγραψε έναν κόσμο στον οποίο η μεταψυχροπολεμική τάξη έχει καταρρεύσει και οι μεγάλες δυνάμεις αμφισβητούν ολοένα συχνότερα τους διεθνείς κανόνες.
Σύμφωνα με το Politico, ο Στουμπ εκτίμησε ότι η διεθνής κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή, αντίστοιχη με εκείνες του 1945, μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και του 1989, όταν ξεκίνησε η κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη.
Απευθυνόμενος στους φοιτητές του ιδρύματος, στο οποίο είχε σπουδάσει και ο ίδιος τη δεκαετία του 1990, αναγνώρισε ότι, παρά την προσωπική του αισιοδοξία, οι σημερινές διεθνείς συνθήκες προσφέρουν «δυστυχώς, πολλούς λόγους για απαισιοδοξία».
«Κατά μία έννοια, εγώ ξεκίνησα τις σπουδές μου σε μια εποχή φωτός, ενώ εσείς αρχίζετε τις δικές σας σε μια εποχή σκότους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
«Ένας κόσμος όπου επικρατεί ο νόμος του ισχυρότερου»
Ο Αλεξάντερ Στουμπ υποστήριξε ότι η περίοδος αισιοδοξίας που ακολούθησε τον Ψυχρό Πόλεμο έχει δώσει τη θέση της σε μια πραγματικότητα διαρκών συγκρούσεων, στην οποία η ισχύς αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα από τους διεθνείς θεσμούς.
«Κάποτε μπορούσαμε να λέμε ότι οι τρεις μεγαλύτερες αιτίες θανάτου της ανθρωπότητας, οι ασθένειες, η πείνα και οι πόλεμοι, είχαν αντιμετωπιστεί. Αυτό δεν ισχύει πλέον. Το φως έχει δώσει τη θέση του στο σκοτάδι», επισήμανε.
Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι οι σημερινοί φοιτητές θα κληθούν να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά και πολιτικά σε «έναν κόσμο όπου επικρατεί ο νόμος του ισχυρότερου».
Επικαλούμενος σχετικές εκτιμήσεις, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη περίπου 65 πολεμικές συγκρούσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη, αριθμός που, όπως υποστήριξε, υπερβαίνει τα επίπεδα οποιασδήποτε άλλης περιόδου μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Φινλανδός πρόεδρος συνέδεσε τη διεθνή αστάθεια με την αποδυνάμωση της πολυμερούς συνεργασίας και τη χρησιμοποίηση του εμπορίου, της ενέργειας και της τεχνολογίας ως μέσων άσκησης γεωπολιτικής πίεσης.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ανταγωνισμό μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας, εκτιμώντας ότι οι επιλογές των δύο μεγαλύτερων δυνάμεων θα επηρεάσουν καθοριστικά τη μελλοντική παγκόσμια ασφάλεια.
«Θα εξαρτηθεί από το τι θα αποφασίσουν τελικά να κάνουν οι μεγάλες δυνάμεις, δηλαδή οι ΗΠΑ και η Κίνα. Θα επιλέξουν τη συνεργασία ή την αντιπαράθεση;», διερωτήθηκε.
Νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας απέναντι στη Ρωσία
Αναφερόμενος στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, ο Στουμπ έθεσε ως βασική προτεραιότητα τη διαμόρφωση ενός νέου συστήματος ασφάλειας, το οποίο θα αποτρέπει μελλοντικές επιθετικές ενέργειες της Ρωσίας εναντίον γειτονικών κρατών.
«Το βασικό ερώτημα για όλους μας είναι πώς θα δημιουργήσουμε μια ευρωπαϊκή δομή ασφαλείας που θα διασφαλίζει ότι η Ρωσία δεν θα επιτεθεί ξανά στους γείτονές της», υπογράμμισε.
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, ο οποίος έχει διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις ευρωπαϊκές προσπάθειες διαχείρισης των σχέσεων με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, τόνισε ότι το ΝΑΤΟ θα εξακολουθήσει να αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της συλλογικής ασφάλειας.
Παράλληλα, υποστήριξε την ανάγκη ανάπτυξης νέων διαδικασιών και μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης, προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι νέων στρατιωτικών συγκρούσεων.
Το όραμα για μια Ευρωπαϊκή Ένωση 40 κρατών
Παρά τη ζοφερή αποτίμηση των σημερινών εξελίξεων, ο Αλεξάντερ Στουμπ κάλεσε τους μελλοντικούς διπλωμάτες και πολιτικούς να διατηρήσουν την αισιοδοξία τους και να εργαστούν για την επιστροφή σε μια νέα «εποχή φωτός».
Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε το όραμά του για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτιμώντας ότι μέσα στα επόμενα 30 χρόνια ο αριθμός των κρατών-μελών της θα μπορούσε να αυξηθεί από 27 σε περίπου 40.
Στις χώρες που θα επιθυμούσε να δει εντός της Ένωσης συμπεριέλαβε την Ουκρανία, τη Μολδαβία και τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς και τη Νορβηγία, την Ισλανδία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική μιας τουλάχιστον συνδεδεμένης συμμετοχής του Καναδά, ενώ για χώρες όπως η Τουρκία, η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν και η Γεωργία εκτίμησε ότι η μελλοντική τους σχέση με την ΕΕ θα εξαρτηθεί από την πολιτική τους εξέλιξη.
Ο Φινλανδός πρόεδρος αναγνώρισε ότι μια τόσο εκτεταμένη διεύρυνση μπορεί σήμερα να φαίνεται υπερβολικά φιλόδοξη, υπενθυμίζοντας ωστόσο ότι και η σημερινή μορφή της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης θα έμοιαζε δυσπρόσιτη σε προηγούμενες δεκαετίες.
Κλείνοντας την ομιλία του, προέτρεψε τους φοιτητές να αξιοποιήσουν τις γνώσεις και τις δυνατότητές τους για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων, υπογραμμίζοντας ότι η απαισιοδοξία για το μέλλον της Ευρώπης δεν πρέπει να μετατραπεί σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
