Η Μόσχα προτείνει διμερή σύμφωνα μη επίθεσης με κράτη του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία.
Το ενδεχόμενο σύναψης διμερών συμφωνιών μη επίθεσης μεταξύ της Ρωσίας και μεμονωμένων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ έθεσε ο υψηλόβαθμος Ρώσος διπλωμάτης Αλεξέι Ντρομπίνιν, παρουσιάζοντας τις προτάσεις της Μόσχας για τη διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Ευρώπη.
Μιλώντας στο Διεθνές Φόρουμ για τη Συλλογική Ασφάλεια, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη (11/11) στη ρωσική πρωτεύουσα, ο διευθυντής της Υπηρεσίας Εξωτερικού Πολιτικού Σχεδιασμού του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών περιέγραψε τρεις διαφορετικές μορφές συνεργασίας, οι οποίες, σύμφωνα με τη Μόσχα, θα μπορούσαν να ενταχθούν σε ένα μελλοντικό ευρωπαϊκό σύστημα εγγυήσεων ασφαλείας.
Οι προτάσεις συνδέονται με την ειρηνευτική διαδικασία για την Ουκρανία και τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Αμπού Ντάμπι, όπου η αναδιάρθρωση του ευρωπαϊκού συστήματος ασφαλείας αποτέλεσε, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, κεντρικό αντικείμενο των διαπραγματεύσεων.
Οι τρεις προτάσεις της Μόσχας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια
Η πρώτη επιλογή που παρουσίασε ο Αλεξέι Ντρομπίνιν προβλέπει τη συγκρότηση συλλογικής αμυντικής συμμαχίας ή τη σύναψη διμερών συμφωνιών αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης.
Ως παραδείγματα επικαλέστηκε τις υφιστάμενες συμφωνίες ασφαλείας της Ρωσίας με τη Λευκορωσία και τη Βόρεια Κορέα, οι οποίες περιλαμβάνουν δεσμεύσεις αμοιβαίας υποστήριξης.
Η δεύτερη πρόταση αφορά πολιτικές συμφωνίες αμοιβαίας μη υποστήριξης αντιπάλων σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης. Ο Ρώσος αξιωματούχος παρέπεμψε στο σύμφωνο συνεργασίας της Μόσχας με το Ιράν, το οποίο προβλέπει ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν θα παρέχει βοήθεια σε τρίτο κράτος που επιτίθεται στην άλλη.
Η τρίτη επιλογή, με ιδιαίτερη σημασία για τις σχέσεις Ρωσίας και ΝΑΤΟ, αφορά τη δυνατότητα υπογραφής διμερών συμφώνων αμοιβαίας μη επίθεσης, ακόμη και με χώρες που συμμετέχουν στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
«Για παράδειγμα, συμφωνίες αυτού του είδους θα μπορούσαν να συναφθούν, μεταξύ άλλων, με μεμονωμένα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, τα οποία θα λάμβαναν, επιπλέον, ατομικές εγγυήσεις ασφαλείας από τη Ρωσική Ομοσπονδία», ανέφερε ο Ντρομπίνιν, σύμφωνα με το βίντεο της ομιλίας του που δημοσιεύθηκε στο διαδίκτυο.
Η πρόταση προβλέπει, επομένως, την παροχή πρόσθετων εγγυήσεων ασφαλείας από τη Μόσχα σε επιμέρους χώρες της Συμμαχίας, χωρίς να έχουν διευκρινιστεί οι όροι, οι προϋποθέσεις ή ο ενδεχόμενος μηχανισμός εφαρμογής τους.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών του Αμπού Ντάμπι
Η συζήτηση για το μελλοντικό σύστημα ασφαλείας της Ευρώπης συνδέεται άμεσα με τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Ο επικεφαλής της ρωσικής διαπραγματευτικής αντιπροσωπείας, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, δήλωσε ότι η διαμόρφωση ενός νέου ευρωπαϊκού πλαισίου ασφαλείας αποτέλεσε το βασικό θέμα των διήμερων συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι, οι οποίες επαναλήφθηκαν αυτή την εβδομάδα για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο.
Ο Μεντίνσκι απέφυγε, ωστόσο, να δώσει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των συζητήσεων ή να διευκρινίσει εάν οι συγκεκριμένες ρωσικές προτάσεις τέθηκαν επισήμως στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις και η στάση των ΗΠΑ
Η ρωσική πρωτοβουλία αναδεικνύει τις διαφορετικές προσεγγίσεις για τη σειρά με την οποία θα πρέπει να εξεταστούν τα ζητήματα της ουκρανικής ειρήνης και της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν επιφυλάξεις για τη διεξαγωγή συνομιλιών σχετικά με τη συνολική αναδιάρθρωση του συστήματος ασφαλείας της Ευρώπης προτού σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον τερματισμό του πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία.
Αντίθετα, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι παραμένουν ανοιχτοί σε μια ευρύτερη συζήτηση για το ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Οι διαφορετικές αυτές θέσεις καταδεικνύουν ότι, πέρα από τους όρους τερματισμού των εχθροπραξιών, στις διαπραγματεύσεις τίθεται πλέον και το ζήτημα της μελλοντικής διάρθρωσης της ασφάλειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, με τη Μόσχα να επιδιώκει τη διαμόρφωση νέων διμερών δεσμεύσεων ακόμη και με κράτη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
