Πριν από λίγες ημέρες, στη λίμνη Κουρνά, στα Χανιά, πραγματοποιήθηκαν οι πρώτοι Ευρωπαϊκοί Αγώνες Καγιάκ των Special Olympics, με αθλητές και αθλήτριες από διάφορες χώρες της Ευρώπης.
Η μοναδική φυσική λίμνη γλυκού νερού της Κρήτης δεν επιλέχθηκε τυχαία: τα τελευταία έξι χρόνια, τα Special Olympics Hellas διοργανώνουν εκεί, με υπομονή και επιμονή, τους Πανελλήνιους Αγώνες Καγιάκ. Φέτος, αυτή η παράδοση πέρασε τα σύνορα. Ομως αυτοί οι αγώνες δεν αφορούν μόνο τον αθλητισμό. Αφορούν τον τρόπο που βλέπουμε ο ένας τον άλλον.
Από παιδιά μαθαίνουμε να μετράμε τις επιδόσεις μας. Πόσο γρήγορα τρέχουμε. Πόσο μακριά φτάνουμε. Τι βαθμό φέρνουμε από το σχολείο. Και κάπου εκεί αρχίζουμε να συγκρινόμαστε. Ποιος είναι πιο δυνατός. Ποιος είναι πιο έξυπνος. Ποιος είναι πιο ικανός. Μεγαλώνοντας, αλλάζουν τα κριτήρια, όχι όμως η συνήθεια. Κι έτσι, χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε, φτιάχνουμε έναν κόσμο όπου όλοι πρέπει να χωρούν στο ίδιο καλούπι.
Μόνο που οι άνθρωποι δεν γεννιούνται ίδιοι. Δεν ξεκινούν από την ίδια αφετηρία. Δεν προχωρούν με τον ίδιο ρυθμό. Και ευτυχώς. Ενας κόσμος όπου όλοι θα σκεφτόμασταν και θα κινούμασταν με τον ίδιο τρόπο ίσως να ήταν πιο εύκολος στην οργάνωσή του. Αμφιβάλλω, όμως, αν θα ήταν πιο όμορφος.
Σήμερα πια το ξέρουμε. Οταν ένας άνθρωπος δυσκολεύεται να βρει τη θέση του, το πρόβλημα δεν είναι πάντα ο ίδιος. Μπορεί να είναι οι πόρτες που δεν ανοίγουν. Οι ευκαιρίες που δεν δίνονται. Οι προσδοκίες που μικραίνουν πριν καν δοκιμαστούν οι δυνατότητές του.
Αυτό ήρθαν να αλλάξουν τα Special Olympics, όταν, πριν από σχεδόν εξήντα χρόνια, έκαναν πράξη κάτι που τότε λίγοι πίστευαν: ότι κάθε άνθρωπος, από όποια αφετηρία κι αν ξεκινά, μπορεί να είναι αθλητής. Με προπονητή, με ομάδα, με στόχους. Με όλα όσα έχει κάθε αθλητής. Στον Κουρνά, οι κωπηλάτες είχαν τα χέρια στο κουπί και το βλέμμα στον τερματισμό. Και σε εκείνες τις στιγμές, κανείς δεν σκεφτόταν τι δεν μπορούν να κάνουν. Ολοι κοιτούσαν αυτό που κάνουν.
Ήρωες για ποιους;
Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει τους αθλητές των Special Olympics να αποκαλούνται «ήρωες της ζωής»; Ακούγεται όμορφο. Αλλά αναρωτιέμαι: τους ρωτήσαμε ποτέ αν θέλουν να είναι ήρωες; Ή μήπως θέλουν απλώς μια ζωή γεμάτη φιλίες, όνειρα, επιτυχίες και αποτυχίες, όπως όλοι μας; Αν είναι έτσι, τότε η νίκη τους ας μη μας ξαφνιάζει. Και η ήττα τους ας μη μας συγκινεί περισσότερο από την ήττα οποιουδήποτε άλλου.
Ο όρκος των αθλητών το λέει καλύτερα από οποιονδήποτε: «Αφησέ με να νικήσω. Αλλά αν δεν μπορώ να νικήσω, άφησέ με να είμαι γενναίος στην προσπάθεια». Σε αυτά τα λόγια χωρά ολόκληρη η ουσία του αθλητισμού: η επιθυμία να νικήσεις και το θάρρος να προσπαθήσεις, ακόμη κι όταν η νίκη δεν έρχεται. Οι αθλητές αυτοί δεν ήρθαν στα Χανιά για να τους χειροκροτήσουμε από συμπάθεια. Ηρθαν για να κερδίσουν.
Πίσω τους βρίσκονται άνθρωποι που σπάνια μπαίνουν στο επίκεντρο. Γονείς που πίστεψαν στα παιδιά τους ακόμη κι όταν άλλοι τα αμφισβητούσαν. Προπονητές που ξέρουν ότι η πρόοδος δεν μετριέται πάντα με το χρονόμετρο. Εθελοντές που δεν θα ανέβουν σε βάθρο, αλλά χωρίς αυτούς δεν θα υπήρχε βάθρο. Και τα Special Olympics Hellas, μαζί με τους συνδιοργανωτές τους, που έκαναν μια φιλόδοξη ιδέα πραγματικότητα.
Οποιος έχει δοκιμάσει να κωπηλατήσει γνωρίζει πως, αν τραβά συνεχώς το κουπί από τη μία πλευρά, το σκάφος χάνει την πορεία του. Για να προχωρήσει, χρειάζεται ισορροπία. Κάπως έτσι συμβαίνει και με την κοινωνία μας. Οταν αφήνουμε ορισμένους ανθρώπους στην όχθη, δεν περιορίζουμε μόνο τις δικές τους δυνατότητες. Περιορίζουμε και τις δικές μας. Γιατί καμία κοινωνία δεν μπορεί να πάει πραγματικά μπροστά, αν δεν φροντίζει να προχωρούν όλοι οι άνθρωποί της.
Η Σέβη Βολουδάκη είναι υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, βουλευτής Χανίων με τη ΝΔ.
