Κρίσιμες διαπραγματεύσεις στη Σουηδία, με τον Ουλφ Κρίστερσον να διεκδικεί τη στήριξη του Κόμματος Κέντρου και το ενδεχόμενο νέων εκλογών να παραμένει ανοιχτό.
Νέα προσπάθεια για την άρση του μετεκλογικού αδιεξόδου στη Σουηδία καταβάλλει ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον, ο οποίος αναμένεται να παρουσιάσει την Παρασκευή πρόταση σχηματισμού κεντροδεξιάς κυβέρνησης στο Κόμμα Κέντρου. Η χώρα παραμένει χωρίς νέα κυβέρνηση από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, παρά την οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία που εξασφάλισε η κεντροαριστερή παράταξη υπό τη Μαγκνταλένα Άντερσον.
Ο επικεφαλής των Μετριοπαθών επιχειρεί να διαμορφώσει εναλλακτική κυβερνητική πλειοψηφία, αξιοποιώντας τις διαφωνίες στο αντίπαλο στρατόπεδο. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το Κόμμα Κέντρου, το οποίο έχει θέσει προθεσμία έως τις 13 Νοεμβρίου στους δύο πολιτικούς αρχηγούς να παρουσιάσουν συγκεκριμένες προτάσεις διακυβέρνησης, χωρίς εξάρτηση από κόμματα που το ίδιο τοποθετεί στα άκρα του πολιτικού φάσματος.
Το τελεσίγραφο των Κεντρώων και η πρόταση Κρίστερσον
Το Κόμμα Κέντρου, υπό την Ελίζαμπετ Ταντ Ρίνγκκβιστ, έχει καταστεί ρυθμιστής των πολιτικών εξελίξεων, καθώς η στάση του μπορεί να καθορίσει ποια από τις δύο παρατάξεις θα αποκτήσει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.
Την προηγούμενη εβδομάδα ζήτησε τόσο από τον Κρίστερσον όσο και από την Άντερσον να εξηγήσουν με ποιον τρόπο θα εξασφαλίσουν σταθερή κοινοβουλευτική υποστήριξη, χωρίς να παραχωρήσουν κυβερνητική συμμετοχή ή αποφασιστική επιρροή σε πολιτικές δυνάμεις με τις οποίες οι Κεντρώοι αρνούνται να συνεργαστούν.
Η προθεσμία για την υποβολή των προτάσεων εκπνέει την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, ενώ η ηγεσία του κόμματος αναμένεται να αξιολογήσει τις επιλογές μέσα στις επόμενες ημέρες.
Ο Κρίστερσον επιδιώκει να συγκροτήσει κεντροδεξιά κυβέρνηση με τη συμμετοχή ή την υποστήριξη των Μετριοπαθών, των Χριστιανοδημοκρατών, των Φιλελευθέρων και του Κόμματος Κέντρου. Ωστόσο, βασικό εμπόδιο παραμένει η σχέση του με τους Σουηδούς Δημοκράτες, το κόμμα της ριζοσπαστικής Δεξιάς με ιστορικές ρίζες στο νεοναζιστικό κίνημα.
Οι Σουηδοί Δημοκράτες έχουν αποσύρει την απαίτησή τους για υπουργικές θέσεις, διευκολύνοντας τις διαπραγματεύσεις. Η υποχώρηση αυτή, ωστόσο, δεν έχει εξαλείψει τις αντιρρήσεις των Κεντρώων, οι οποίοι ζητούν διαβεβαιώσεις ότι το κόμμα δεν θα ασκεί καθοριστική επιρροή στην κυβερνητική πολιτική.
Ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία, παραμένει το πρόβλημα της ψήφισης του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς δεν έχει αποσαφηνιστεί πώς θα μπορούσε να εξασφαλιστεί η αναγκαία κοινοβουλευτική υποστήριξη χωρίς τις ψήφους των Σουηδών Δημοκρατών.
Οι διαφωνίες στην Κεντροαριστερά και το δίλημμα Άντερσον
Αντίστοιχα σύνθετη είναι η προσπάθεια της Μαγκνταλένα Άντερσον, η οποία, παρά το προβάδισμα της κεντροαριστερής παράταξης στις εκλογές, δεν έχει καταφέρει να συμφωνήσει με τα κόμματα που θα μπορούσαν να στηρίξουν μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία της.
Η πρόεδρος των Σοσιαλδημοκρατών προτείνει κυβερνητική συνεργασία με το Κόμμα Κέντρου και τους Πράσινους, προσφέροντας στο Αριστερό Κόμμα δυνατότητα επιρροής στην κυβερνητική πολιτική, χωρίς όμως συμμετοχή στο υπουργικό συμβούλιο.
Η συμβιβαστική αυτή πρόταση δεν έχει γίνει αποδεκτή από την Αριστερά, η οποία εξακολουθεί να διεκδικεί υπουργικές θέσεις. Από την άλλη πλευρά, το Κόμμα Κέντρου αντιτίθεται κατηγορηματικά στη συμμετοχή του πρώην κομμουνιστικού κόμματος σε κυβερνητικό συνασπισμό.
Η Άντερσον βρίσκεται, επομένως, αντιμέτωπη με την ανάγκη να γεφυρώσει δύο ασύμβατες μέχρι στιγμής απαιτήσεις. Θα πρέπει είτε να πείσει το Αριστερό Κόμμα να εγκαταλείψει τη διεκδίκηση κυβερνητικών θέσεων είτε να εξασφαλίσει την ανοχή των Κεντρώων σε μια ευρύτερη συμφωνία συνεργασίας.
Οι δυσκολίες αυτές έχουν εμποδίσει τη συγκρότηση κυβέρνησης, παρά το γεγονός ότι οι Σοσιαλδημοκράτες και οι πιθανοί σύμμαχοί τους διαθέτουν αριθμητικά την πλειοψηφία των εδρών στο σουηδικό Κοινοβούλιο.
Η Ουκρανία, οι αμυντικές δαπάνες και το ενδεχόμενο νέων εκλογών
Παρά τις διαφορές τους στην εσωτερική πολιτική και στη σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης, οι δύο βασικές παρατάξεις συγκλίνουν σε σημαντικά ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.
Τόσο ο Κρίστερσον όσο και η Άντερσον υποστηρίζουν τη συνέχιση της σουηδικής βοήθειας προς την Ουκρανία και την αύξηση των αμυντικών δαπανών, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της Βαλτικής και η στρατιωτική ενίσχυση της Ευρώπης αποτελούν βασικές προτεραιότητες της Στοκχόλμης.
Οι διαφορές τους εντοπίζονται κυρίως στην οικονομική και κοινωνική πολιτική. Η κεντροαριστερή πλευρά δίνει έμφαση στην ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και στις πράσινες επενδύσεις, ενώ η κεντροδεξιά προτάσσει φορολογικές ελαφρύνσεις και αυστηρότερες πολιτικές για την εγκληματικότητα.
Η παράταση των διαπραγματεύσεων έχει ήδη οδηγήσει σε νέες πρωτοβουλίες από τον πρόεδρο του σουηδικού Κοινοβουλίου, Αντρέας Νορλέν, ο οποίος έδωσε στον Κρίστερσον επιπλέον χρόνο για να διερευνήσει τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης. Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει τα αποτελέσματα των επαφών του στις 17 Νοεμβρίου.
Το Κοινοβούλιο έχει ήδη απορρίψει τις υποψηφιότητες της Άντερσον και της Ταντ Ρίνγκκβιστ για την πρωθυπουργία. Σύμφωνα με το σουηδικό συνταγματικό πλαίσιο, εάν αποτύχουν τέσσερις διαδοχικές κοινοβουλευτικές ψηφοφορίες για την ανάδειξη πρωθυπουργού, προκηρύσσονται υποχρεωτικά νέες εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξαχθούν εντός τριών μηνών.
Με δύο αποτυχημένες ψηφοφορίες να έχουν ήδη προηγηθεί, η απόφαση του Κόμματος Κέντρου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η επιλογή του μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για κυβερνητική συμφωνία ή να παρατείνει το αδιέξοδο, φέρνοντας τη Σουηδία πιο κοντά σε μια νέα προσφυγή στις κάλπες.
