Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατηγορεί το TikTok ότι παραβιάζει τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις διαδικτυακές πλατφόρμες, καθώς έχει σχεδιάσει αλγορίθμους που οδηγούν τους χρήστες σ' έναν φαύλο κύκλο συνεχούς κατανάλωσης παρόμοιου περιεχομένου.
Πρόκειται για φαινόμενο γνωστό ως «rabbit holes» ή στα ελληνικά «κουνελότρυπες», όπως αναφέρει σε σχετική ανάλυση του το Politico.
«Είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζουμε πραγματικά και κατά μέτωπο το μοντέλο των συστημάτων προτάσεων περιεχομένου που βασίζεται στην αλληλεπίδραση των χρηστών», δήλωσε αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Πρόκειται για την πέμπτη περίπτωση κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατηγορεί το TikTok για παραβίαση των ευρωπαϊκών κανόνων, παρότι μέχρι σήμερα δεν έχει επιβάλει κανένα πρόστιμο στην πλατφόρμα κινεζικής ιδιοκτησίας.
Στην ανακοίνωση της Παρασκευής, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η εταιρεία δεν αξιολόγησε επαρκώς τον κίνδυνο να εγκλωβίζονται οι χρήστες σε έναν φαύλο κύκλο διαρκούς προβολής παρόμοιου περιεχομένου, μέσω μιας «συνεχούς ροής εξατομικευμένων βίντεο, ακόμη και όταν αυτά σχετίζονται με προβλήματα ψυχικής υγείας και ζητήματα εικόνας του σώματος».
Η έρευνα επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, επειδή «εκεί τα αποδεικτικά στοιχεία ήταν ισχυρότερα», δήλωσε δεύτερος αξιωματούχος, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το πώς το φαινόμενο των «rabbit holes» συμβάλλει στη ριζοσπαστικοποίηση των χρηστών.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο περισσότερο οι χρήστες αλληλεπιδρούν με ένα συγκεκριμένο είδος περιεχομένου, ακόμη και όταν αυτό είναι δυνητικά επιβλαβές, τόσο περισσότερο παρόμοιο περιεχόμενο τους προτείνεται από τους αλγορίθμους.
Στο σχετικό δελτίο Τύπου, η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι τα μέτρα που έχει λάβει το TikTok για τον περιορισμό αυτού του φαινομένου δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά. Όπως ανέφερε ο πρώτος αξιωματούχος, το TikTok θα πρέπει να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στις «ρητές» ενδείξεις των προτιμήσεων των χρηστών, όπως η επιλογή «Δεν ενδιαφέρομαι», παρά στις έμμεσες ενδείξεις, όπως τα δεδομένα αλληλεπίδρασης.
Οι δείκτες αλληλεπίδρασης καταγράφουν τον βαθμό στον οποίο οι χρήστες αλληλεπιδρούν με το περιεχόμενο, για παράδειγμα τον χρόνο που αφιερώνουν στην παρακολούθηση ενός βίντεο ή τις δημοσιεύσεις στις οποίες δηλώνουν ότι τους αρέσουν. Αναφερόμενος στα μέτρα περιορισμού των κινδύνων, ο αξιωματούχος υπογράμμισε ότι αυτά πρέπει να είναι αποτελεσματικά, κάτι που, σύμφωνα με την Επιτροπή, δεν ισχύει για τα μέτρα που εφαρμόζει σήμερα το TikTok.
«Η επιλογή "Δεν ενδιαφέρομαι" πρέπει να έχει ουσιαστικό, πραγματικό αντίκρισμα. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα παράμετρος και στη συνέχεια το σύστημα να επιστρέφει στον παλιό τρόπο λειτουργίας των προτάσεων περιεχομένου», δήλωσε χαρακτηριστικά. Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες προβλέπει επίσης τη δυνατότητα πρόσβασης όλων των χρηστών σε μια μη εξατομικευμένη ροή περιεχομένου. Ωστόσο, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους, μόλις το 0,2% των χρηστών του TikTok επιλέγει αυτή τη δυνατότητα.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του TikTok απέρριψε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία διαθέτει «ισχυρό ιστορικό» στην προστασία των χρηστών της. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προβεί σε μια σειρά δηλώσεων που είναι θεμελιωδώς ανακριβείς και διαστρεβλώνουν τόσο την αρχιτεκτονική της πλατφόρμας μας όσο και τη δέσμευσή μας για την ασφάλεια των χρηστών», δήλωσε ο ίδιος.
Η εταιρεία έχει πλέον τη δυνατότητα να εξετάσει τα αποδεικτικά στοιχεία, να υπερασπιστεί τις πρακτικές της και να επιχειρήσει να καταρτίσει ένα σχέδιο διορθωτικών παρεμβάσεων, το οποίο θα κριθεί αποδεκτό από την ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή, προκειμένου να αποφύγει την επιβολή προστίμων.
Στο παρελθόν, το TikTok είχε καταφέρει να θέσει τέλος σε έρευνα που διεξαγόταν εις βάρος του βάσει της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, σχετικά με τη διαφάνεια στη διαφήμιση, αφού συμφώνησε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην εφαρμογή συγκεκριμένων διορθωτικών μέτρων.
