Παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, και του Πορτογάλου ομόλογού του, Νούνο Μέλο, οι γενικοί διευθυντές Αμυντικών Εξοπλισμών των δύο υπουργείων υπέγραψαν χθες στο Πεντάγωνο τη διακρατική συμφωνία για την προμήθεια τριών αεροσκαφών Embraer KC-390 από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, με δικαίωμα προαίρεσης για τρία ακόμη.
Τα KC-390 είναι αεριωθούμενα μεταγωγικά αεροσκάφη και μπορούν να λειτουργήσουν ως ιπτάμενα τάνκερ, ανεφοδιάζοντας εν πτήσει τα μαχητικά της Πολεμικής Αεροπορίας, κάτι που υπογράμμισε ο κ. Δένδιας. Το κόστος απόκτησης και υποστήριξής τους (Follow-On Support/FOS) ανέρχεται περίπου σε 600 εκατ. ευρώ. Το πρώτο μεταγωγικό αεροσκάφος θα έχει ενταχθεί στην Πολεμική Αεροπορία μέχρι τον Μάρτιο του 2027. Σε πρώτη φάση θα μπορεί να ανεφοδιάζει τα Rafale και τα Mirage, και στη συνέχεια και τα F-16 του στόλου.
Ο κ. Δένδιας ανακοίνωσε ότι Ελλάδα και Πορτογαλία θα συνεργαστούν στον τομέα των θαλάσσιων μη επανδρωμένων πλατφορμών. Η συνεργασία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία σκαφών που θα μπορούν να λειτουργούν ως drone carriers (σ.σ.: πλοία-φορείς drones, που εκτοξεύουν και ανακτούν μη επανδρωμένα αεροσκάφη), καθώς και μη επανδρωμένων θαλάσσιων και εναέριων συστημάτων που θα λειτουργούν ως drone killers.
Στο πλαίσιο της συνάντησης, ο Ελληνας υπουργός ενημέρωσε τον συνομιλητή του και για την παραβατικότητα και τον επεκτατισμό της Αγκυρας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, στη σκιά και της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή βουλή. Ο κ. Δένδιας εξήρε επίσης ως κοινό σημείο Αθήνας-Λισσαβώνας την προσήλωση στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, σημειώνοντας ότι η Πορτογαλία «έχει εκτεταμένες Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες και είναι μια χώρα που πιστεύει βαθιά στο Δίκαιο της Θάλασσας και την εφαρμογή του».
Μη επανδρωμένα συστήματα
Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα έχει πατήσει γκάζι στην ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στις Ενοπλες Δυνάμεις, με επίκεντρο τα μη επανδρωμένα και τα αυτόνομα συστήματα. Ταυτόχρονα, προχωρά και σε προμήθειες μεγάλων οπλικών πλατφορμών, όπως τα μεταγωγικά KC-390 και οι φρεγάτες FDI, που ενισχύουν την αποτρεπτική της ικανότητα.
Κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, με αφορμή την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, υπογράμμισε τη «μεγάλη αλλαγή στις Ενοπλες Δυνάμεις, στον τρόπο με τον οποίο πια ενσωματώνουμε αυτές τις νέες τεχνολογίες στους επιχειρησιακούς μας βραχίονες». Από πλευράς του, ο κ. Δένδιας δήλωσε στο Mononews ότι η παρουσία ελληνικών μη επανδρωμένων συστημάτων στην παρέλαση ανέδειξε τις δυνατότητες του εγχώριου αμυντικού οικοσυστήματος. «Στόχος μας», συνέχισε ο ίδιος, «είναι η Ελλάδα να αξιοποιεί τη γνώση και τη δημιουργικότητα των επιστημόνων της, να σχεδιάζει και να παράγει δικά της προηγμένα οπλικά συστήματα».
Ανάμεσα σε όσα παρέλασαν ήταν το ελληνικής σχεδίασης drone καμικάζι (ή αυτοκτονίας) «Αρπυια», το επίσης ελληνικής σχεδίασης μη επανδρωμένο όχημα εδάφους (UGV) «Ανταίος», η κινητή μονάδα παραγωγής drone του Ελληνικού Στρατού, καθώς και πλατφόρμες μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USV) και υποβρύχιων συστημάτων (UUV), όπως τα Plutino, Pluto Gigas και Corsair.
Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο, στο πλαίσιο της τρίτης φάσης της Νέας Δομής των Ενόπλων Δυνάμεων, ο κ. Δένδιας προέβη σε μια σειρά σχετικών εξαγγελιών. Ειδικότερα, ο Στρατός Ξηράς αποκτά Ταξιαρχία Μη Επανδρωμένων Συστημάτων με έδρα το Λιτόχωρο και αναδιοργανώνει το σύστημα Διοικητικής Μέριμνας, ενσωματώνοντας τις νέες τεχνολογίες. Σταδιακά, οι μεταφορές προς τις μάχιμες μονάδες, είτε στον Εβρο είτε στα νησιά, θα γίνονται με αυτόνομα οχήματα.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει ήδη τις δικές του λύσεις, όπως το USV «Πυρπολητής», ενώ το επιτελείο εξετάζει την αντικατάσταση επανδρωμένων πλατφορμών από μη επανδρωμένες, τουλάχιστον στις περιπολίες. Από την πλευρά της, η Πολεμική Αεροπορία θεμελιώνει, μεταξύ άλλων, δομή συνεργατικών αεροσκαφών (CCA). Πρόκειται για drones που θα συνοδεύουν τα F-35 στις πτήσεις τους.
«Οχι» Αθήνας σε Σινιρλίογλου
Εν τω μεταξύ, η Αγκυρα υπέβαλε τις προηγούμενες ημέρες την υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ. Ο 70χρονος Τούρκος πρέσβης, που διετέλεσε μόνιμος αντιπρόσωπος της χώρας του στον ΟΗΕ την περίοδο 2016-2023, γνωρίζει σε βάθος τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Είναι, άλλωστε, ο άνθρωπος που υπέγραψε σειρά τουρκικών επιστολών προς τον ΟΗΕ το κρίσιμο διάστημα 2019-2022: από την υποστήριξη του τουρκολιβυκού μνημονίου και τα διεκδικούμενα εξωτερικά όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, μέχρι εκείνες που συνέδεαν το δήθεν καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων με την ίδια την ελληνική κυριαρχία σε αυτά.
Η Ελλάδα ολοκληρώνει τη θητεία της ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στα τέλη Δεκεμβρίου. Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών ξεκαθάριζαν ότι η Αθήνα δεν προτίθεται σε καμία περίπτωση να στηρίξει τον Τούρκο διπλωμάτη, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτουν πώς ακριβώς θα κινηθεί. Σημειωτέον ότι τις επόμενες ημέρες ο κ. Σινιρλίογλου θα δοκιμαστεί για πρώτη φορά στις μυστικές δοκιμαστικές ψηφοφορίες (straw polls) του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο των «ήρεμων νερών», ο κ. Σινιρλίογλου εξελέγη γενικός γραμματέας του ΟΑΣΕ το 2024, σε κοινό ψηφοδέλτιο με την Ελλάδα και συγκεκριμένα με τη Μάνια Τελαλιάν, η οποία εξελέγη διευθύντρια του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ίδιου οργανισμού.
