Τις επόμενες κινήσεις της Ελλάδας μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου θέτει στο επίκεντρο ο Στέλιος Πέτσας, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στην οποία αναφέρεται στις δυνατότητες διπλωματικής και νομικής αντίδρασης της Αθήνας.
Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας προτείνει δύο συγκεκριμένες κινήσεις: την ολοκλήρωση της οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με την Αίγυπτο και την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης.
«Μετά την κύρωση του παράνομου και ανυπόστατου τουρκολιβυκού μνημονίου, η Ελλάδα – αφού ανέδειξε ότι εδώ έχουμε να κάνουμε με επιθετικούς και διεφθαρμένους γείτονες – ανακτά την πρωτοβουλία των κινήσεων», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια, προσθέτει: «Και μπορούμε να κάνουμε δύο κινήσεις: πρώτον, να ολοκληρώσουμε την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο, και, δεύτερον, να επεκτείνουμε στα 12 ναυτικά μίλια τα χωρικά μας ύδατα νοτίως της Κρήτης».
Η οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο
Η ενίσχυση της συνεργασίας με την Αίγυπτο αποτελεί μία από τις βασικές διπλωματικές κινήσεις της Αθήνας μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Στις 22 Οκτωβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αιγύπτιος ομόλογός του, Μπαντρ Αμπντελάτι, συμφώνησαν να ξεκινήσουν συζητήσεις για την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ που υπέγραψαν οι δύο χώρες το 2020.
Η υφιστάμενη συμφωνία αφορά μερική οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Η επανέναρξη των συνομιλιών αποσκοπεί στην επέκταση της οριοθέτησης ανατολικότερα, με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, καθώς Αθήνα και Κάιρο επιδιώκουν να ενισχύσουν τον συντονισμό τους για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο τραπέζι τα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης
Η δεύτερη πρόταση αφορά την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης.
Το ζήτημα επανήλθε στη δημόσια συζήτηση μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο αμφισβητεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών κατά την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Η επέκταση των χωρικών υδάτων αποτελεί δικαίωμα που προβλέπεται από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Ωστόσο, ο χρόνος και ο τρόπος άσκησής του αποτελούν αποφάσεις της ελληνικής πολιτείας.
Ο υπουργός Εξωτερικών έχει δηλώσει ότι η Ελλάδα θα ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της στον χρόνο που η ίδια κρίνει κατάλληλο, υπογραμμίζοντας ότι οι κινήσεις της χώρας δεν θα γίνουν σπασμωδικά αλλά στο πλαίσιο συνολικού σχεδιασμού.
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ
Παράλληλα με τις διμερείς επαφές, η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου στην ατζέντα των διεθνών οργανισμών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απορρίψει την κύρωση του μνημονίου, επισημαίνοντας ότι αυτό αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών.
Η ελληνική πλευρά έχει επίσης ενημερώσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις επιπτώσεις που εκτιμά ότι μπορεί να έχει η εξέλιξη στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι το μνημόνιο είναι παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο και ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.
Οι επόμενες κινήσεις της Ελλάδας
Η οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο και η επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της συζήτησης για τις επιλογές της Αθήνας απέναντι στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πρώτη κίνηση αφορά την επανεκκίνηση των διπλωματικών διαβουλεύσεων με το Κάιρο, ενώ η δεύτερη αφορά την άσκηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει πώς θα εξελιχθούν οι συνομιλίες Ελλάδας–Αιγύπτου και ποιες πρωτοβουλίες θα επιλέξει να αναλάβει η ελληνική κυβέρνηση απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
