Στις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας, ο πρώτος γύρος (4 Οκτωβρίου) έδωσε πρωτοπορία στον Φλάβιο Μπολσονάρο.
Από τους περίπου 158,75 εκατομμύρια εγγεγραμμένους, προσήλθαν 125,28 εκατομμύρια (συμμετοχή 78,92%, αποχή 21,08%). Ο Φλάβιο Μπολσονάρο έλαβε 56.104.503 ψήφους (47,03%) και ο Λούλα 53.879.538 (45,16%), διαφορά περίπου 2,22 εκατομμυρίων. Οι μικροί υποψήφιοι συγκέντρωσαν γύρω στα 9,1-9,3 εκατομμύρια: ο Αουγκούστο Κούρι 3.448.569 (2,89%), ο Ρενάν Σάντος 2.675.887 (2,24%), ο Ρονάλντο Καϊάντο 2.605.148 (2,18%) και οι υπόλοιποι λιγότερα.
Οι περισσότεροι (Κούρι, Καϊάντο, Ζέμα) στήριξαν τον Μπολσονάρο στον δεύτερο γύρο. Οι αναλυτές περίμεναν ότι μεγάλο μέρος αυτών των ψήφων, μαζί με τη μείωση αποχής και λευκών/άκυρων θα ενίσχυαν κυρίως τον Μπολσονάρο.
Η ανατροπή στον δεύτερο γύρο
Στον δεύτερο γύρο η συμμετοχή ανέβηκε στους 128,24 εκατομμύρια (80,78%), με αποχή 19,22%. Οι έγκυρες ψήφοι έφτασαν τα 124,08 εκατομμύρια. Ο Λούλα πήρε 64.256.232 ψήφους (51,79%) και ο Φλάβιο Μπολσονάρο 59.826.041 (48,21%), διαφορά 4,43 εκατομμυρίων. Ο Λούλα κέρδισε περίπου 10,38 εκατομμύρια επιπλέον ψήφους, ενώ ο Μπολσονάρο μόνο 3,72 εκατομμύρια.
Η ανατροπή εξηγείται κυρίως από το ένστικτο επιβίωσης του Λούλα που οδήγησε σε μαζική κινητοποίηση, όχι από μαζική μεταστροφή σκληρών δεξιών. Η αποχή του πρώτου γύρου είχε πλήξει δυσανάλογα τη βάση του Λούλα (φτωχότερα στρώματα, βορειοανατολικά). Στον δεύτερο γύρο περίπου 3 εκατομμύρια περισσότεροι ψήφισαν, ενώ μεγάλο μέρος των πρώην λευκών/άκυρων και των νέων ψηφοφόρων πήγε προς αυτόν (εκτιμήσεις δείχνουν ότι από τους απέχοντες του πρώτου γύρου ο Λούλα πήρε το 90% των ψήφων!).
Οι μεταφορές ψηφοφόρων και η κινητοποίηση
Οι μεταφορές από τους «μικρούς» υποψηφίους δεν ήταν αυτόματες: οι ψηφοφόροι του Κούρι (λιγότερο ιδεολογικοποιημένοι) πήγαν περισσότερο στον Λούλα, ενώ του Καϊάντο περισσότερο στον Μπολσονάρο. Το καθαρό κέρδος από αυτούς προς τον Λούλα ήταν σχετικά μικρό. Μετά το σοκ του πρώτου γύρου, ο Λούλα ενέτεινε την κινητοποίηση (ψηφιακές εκστρατείες, ανακοινώσεις για κοινωνικές παροχές), ενώ ο Μπολσονάρο δεν μετέτρεψε πλήρως τις στηρίξεις σε ψήφους. Επίσης το ντιμπέιτ φαίνεται να του έκανε εκλογική ζημιά.
Ετσι, η ιστορική ανατροπή, πρώτη φορά στη σύγχρονη βραζιλιάνικη δημοκρατία που ο δεύτερος του πρώτου γύρου κερδίζει τον πρώτο, οφείλεται κυρίως στην ενεργοποίηση της βάσης του Λούλα στο διάστημα ανάμεσα στον πρώτο και στον δεύτερο γύρο, και στη δυσκολία του Μπολσονάρο να φέρει ο ίδιος τους ψηφοφόρους που ψήφισαν για εκείνον στον πρώτο γύρο και να αξιοποιήσει τις αναμενόμενες μεταφορές ψηφοφόρων προς εκείνον.
