Η κυβέρνηση του Άντι Μπέρναμ εξετάζει τη μείωση των πανεπιστημιακών διδάκτρων για πολίτες της ΕΕ, επιδιώκοντας ανταλλάγματα από τις Βρυξέλλες.
Σημαντική αλλαγή στο καθεστώς φοίτησης των Ευρωπαίων φοιτητών στα βρετανικά πανεπιστήμια εξετάζει το Λονδίνο, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την επαναπροσέγγιση του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το Brexit.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ εμφανίζεται διατεθειμένη να επιτρέψει στους πολίτες των κρατών-μελών της ΕΕ να καταβάλλουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς, εγκαταλείποντας το υψηλότερο καθεστώς χρεώσεων που εφαρμόζεται στους περισσότερους Ευρωπαίους φοιτητές μετά την αποχώρηση της χώρας από την Ένωση.
Η αλλαγή θα μπορούσε να μειώσει δραστικά το κόστος σπουδών, καθώς τα δίδακτρα για φοιτητές από το εξωτερικό ξεπερνούν σε ορισμένα προγράμματα τις 30.000 λίρες ετησίως, ενώ για τους Βρετανούς προπτυχιακούς φοιτητές στην Αγγλία το ανώτατο ποσό ανέρχεται σε 9.790 λίρες για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027.
Οι επιβαρύνσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το πανεπιστήμιο και το πρόγραμμα σπουδών, ωστόσο η προτεινόμενη εξίσωση θα μπορούσε να καταστήσει τη βρετανική ανώτατη εκπαίδευση οικονομικά προσιτότερη σε χιλιάδες νέους από την Ευρώπη.
Έως 450 εκατ. λίρες για την αποζημίωση των πανεπιστημίων
Η εφαρμογή του σχεδίου προϋποθέτει την κάλυψη των εσόδων που θα χάσουν τα βρετανικά πανεπιστήμια από τη μείωση των διδάκτρων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, το βρετανικό υπουργείο Οικονομικών εξετάζει το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης που θα μπορούσε να φτάσει τα 450 εκατομμύρια λίρες ετησίως.
Το ποσό, πάντως, δεν αποτελεί οριστική κυβερνητική δέσμευση. Πηγές του υπουργείου διευκρινίζουν ότι προκύπτει από ένα ιδιαίτερα δαπανηρό σενάριο, το οποίο προβλέπει μεγάλη αύξηση των φοιτητών από την ΕΕ που θα επιλέξουν βρετανικά πανεπιστήμια.
Κατά τις ίδιες πηγές, το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος ενδέχεται να είναι αισθητά χαμηλότερο, ανάλογα με τη ζήτηση και την τελική μορφή της συμφωνίας.
Οι διοικήσεις των πανεπιστημίων, ωστόσο, αντιμετωπίζουν την προοπτική με επιφυλακτικότητα, καθώς αρκετά ιδρύματα αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές οικονομικές πιέσεις.
Η Russell Group, η ένωση που εκπροσωπεί 24 κορυφαία ερευνητικά πανεπιστήμια της Βρετανίας, εκτιμά ότι οι απώλειες από την εξίσωση των διδάκτρων θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 500 εκατομμύρια λίρες.
Τα ιδρύματα προειδοποιούν ότι, χωρίς επαρκή δημόσια χρηματοδότηση, μια τέτοια μεταβολή θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τους προϋπολογισμούς τους και θα περιόριζε τα διαθέσιμα κονδύλια για διδασκαλία, έρευνα και υποδομές.
Τι ζητά το Λονδίνο από την ΕΕ: Το πρόγραμμα «Made in Europe»
Η βρετανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τη μείωση των διδάκτρων ως διαπραγματευτικό αντάλλαγμα για τη συμμετοχή των επιχειρήσεων της χώρας στο υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκό βιομηχανικό πρόγραμμα «Made in Europe».
Πρόκειται για πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής, δίνοντας προτεραιότητα σε προϊόντα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη, με στόχο την προστασία θέσεων εργασίας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τον περιορισμό της εξάρτησης από τρίτες χώρες, ιδιαίτερα την Κίνα.
Το πρόγραμμα αφορά στρατηγικούς κλάδους, μεταξύ των οποίων η αυτοκινητοβιομηχανία, η χαλυβουργία και οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.
Το Λονδίνο ανησυχεί ότι ο αποκλεισμός των βρετανικών επιχειρήσεων από τις σχετικές ευρωπαϊκές ρυθμίσεις θα μπορούσε να πλήξει τις εξαγωγές, να περιορίσει τις επενδύσεις και να αποδυναμώσει τη θέση της εγχώριας βιομηχανίας στην ευρωπαϊκή αγορά.
Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση Μπέρναμ επιδιώκει να εξασφαλίσει για τους Βρετανούς κατασκευαστές όρους πρόσβασης αντίστοιχους με εκείνους που θα ισχύουν για τις επιχειρήσεις των κρατών-μελών της ΕΕ.
Η διαπραγμάτευση δεν είναι απλή, καθώς το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση και η συμμετοχή χωρών εκτός της Ένωσης συνδέεται με ευρύτερα ζητήματα εμπορικής πολιτικής.
Στις συζητήσεις έχει τεθεί και η προοπτική ευθυγράμμισης του Ηνωμένου Βασιλείου με ορισμένα ευρωπαϊκά εμπορικά μέτρα, εξέλιξη που θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες διαφωνίες, ιδιαίτερα ως προς τους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Κρίσιμη η σύνοδος Βρετανίας - ΕΕ στις 20 Νοεμβρίου
Οι διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται ενόψει της συνόδου κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου - Ευρωπαϊκής Ένωσης, που έχει προγραμματιστεί για τις 20 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες.
Ο Άντι Μπέρναμ αναμένεται να συναντηθεί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιδιώκοντας ουσιαστική πρόοδο στις οικονομικές σχέσεις των δύο πλευρών.
Η πρόσβαση των βρετανικών επιχειρήσεων στο «Made in Europe» και η μείωση του κόστους σπουδών για τους Ευρωπαίους φοιτητές αποτελούν δύο από τα σημαντικότερα εκκρεμή ζητήματα.
Στην ευρύτερη ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης η διευκόλυνση του εμπορίου αγροτικών προϊόντων, η συνεργασία στα συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και οι δυνατότητες κινητικότητας νέων ανθρώπων μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ.
Για τη βρετανική κυβέρνηση, η επίτευξη συμφωνίας θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βήμα στην προσπάθεια αποκατάστασης στενότερων οικονομικών δεσμών με την ευρωπαϊκή αγορά, χωρίς να έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί οι όροι της προτεινόμενης αλλαγής στα πανεπιστημιακά δίδακτρα.
