Τους τέσσερις άξονες ανάδειξης της Ελλάδας σε κόμβο διασυνδεσιμότητας Ευρώπης και Ασίας παρουσίασε ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης στην Αθήνα.

Μιλώντας την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου σε εκδήλωση με τίτλο «Ευρασιατική Σύνοδος: Η κορυφαία πύλη διασύνδεσης Ευρώπης και Ασίας», που πραγματοποιήθηκε στην οικία του πρέσβη της Δημοκρατίας της Κορέας, Ju-Seong Lim, ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για την Οικονομική Διπλωματία και την Εξωστρέφεια, ανέπτυξε τη στρατηγική της χώρας στους τομείς της περιφερειακής συνεργασίας, των οικονομικών και ενεργειακών διαδρόμων, της ναυτιλίας και των ψηφιακών υποδομών, καθώς και των διασυνδέσεων μεταξύ των λαών.

Στην ομιλία του, με τίτλο «Η Ελλάδα στο σταυροδρόμι της διασυνδεσιμότητας», ο Χάρης Θεοχάρης επισήμανε ότι η χώρα, η οποία επί δεκαετίες αντιμετωπιζόταν ως το γεωγραφικό άκρο της Ευρώπης, αναγνωρίζεται πλέον ολοένα περισσότερο ως στρατηγικό σημείο συνάντησης διαφορετικών περιφερειών και οικονομικών δικτύων.

Στρατηγική συνεργασία και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας

Ως πρώτο άξονα, ο υφυπουργός ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών περιφερειών, σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, επιθέσεις κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας και ενίσχυση των τάσεων γεωπολιτικής αναδίπλωσης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Ερυθρά Θάλασσα και στην ελληνική συμμετοχή στην ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ» (ASPIDES), το αρχηγείο της οποίας φιλοξενείται στη Λάρισα, υπό ελληνική διοίκηση. Όπως σημείωσε, ελληνικές φρεγάτες, σε συνεργασία με πολεμικά πλοία ευρωπαϊκών χωρών, έχουν συνοδεύσει εμπορικά σκάφη στην περιοχή για την προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

«Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας δεν αποτελεί περιφερειακό ζήτημα, αλλά παγκόσμιο δημόσιο αγαθό», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα επιδιώκει να αντιμετωπίσει τον διεθνή κατακερματισμό οικοδομώντας γέφυρες μεταξύ Ανατολής και Δύσης, με θεμέλια το διεθνές δίκαιο, το Δίκαιο της Θάλασσας και τον αμοιβαίο σεβασμό.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την ελληνική προεδρία στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας του Ευξείνου Πόντου (ΟΣΕΠ), την οποία η χώρα ασκεί έως το τέλος του 2026, με κεντρική προτεραιότητα την «Ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας».

Αναφερόμενος στην οικονομική διπλωματία, παρουσίασε το πρώτο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030, το οποίο υιοθετήθηκε φέτος και προβλέπει αύξηση των ελληνικών εξαγωγών κατά 40% έως το 2030. Για την επίτευξη του στόχου προγραμματίζονται περίπου 760 δράσεις ετησίως σε περισσότερες από 70 χώρες.

Οικονομικοί και ενεργειακοί διάδρομοι με επίκεντρο την Ελλάδα

Ο δεύτερος άξονας αφορά τους στρατηγικούς οικονομικούς διαδρόμους, τους οποίους ο κ. Θεοχάρης χαρακτήρισε βασικές αρτηρίες της νέας παγκόσμιας οικονομίας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο σημείο συνάντησης πολλών από αυτούς.

Στα νοτιοανατολικά, ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας - Μέσης Ανατολής - Ευρώπης (IMEC), που σχεδιάζεται να συνδέσει την Ινδία με την ευρωπαϊκή αγορά μέσω του Περσικού Κόλπου και της Ανατολικής Μεσογείου. Η Ελλάδα, όπως ανέφερε, υποστηρίζει πλήρως το εγχείρημα και επιδιώκει να αποτελέσει τη φυσική ευρωπαϊκή πύλη του, αξιοποιώντας τα λιμάνια του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης και της Αλεξανδρούπολης.

Στον τομέα της ενέργειας, αναφέρθηκε στον Διαδριατικό Αγωγό Φυσικού Αερίου (TAP), τμήμα του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, που μεταφέρει από το 2020 αζερικό φυσικό αέριο μέσω της Ελλάδας προς την Ευρώπη.

Παράλληλα, ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου (Vertical Gas Corridor) επιτρέπει ήδη τη διοχέτευση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.

Στις μεταφορές, ο υφυπουργός ξεχώρισε το Sea2Sea, κοινό έργο Ελλάδας και Βουλγαρίας, με στόχο τη σιδηροδρομική σύνδεση των λιμανιών της Θεσσαλονίκης, της Καβάλας και της Αλεξανδρούπολης με λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας και του Δούναβη.

Σημαντική θέση στον ενεργειακό σχεδιασμό κατέχουν επίσης οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Ο GREGY προβλέπεται να μεταφέρει 3.000 μεγαβάτ καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ευρώπη, ενώ ο Great Sea Interconnector σχεδιάζεται να συνδέσει τα ηλεκτρικά δίκτυα Ελλάδας και Κύπρου, με δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης προς το Ισραήλ.

Για τον τελευταίο, ο κ. Θεοχάρης ανέφερε ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες επανεκκίνησαν τον Νοέμβριο, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ.

Ναυτιλία, ναυπηγεία Ελευσίνας και ψηφιακές υποδομές

Ο τρίτος άξονας επικεντρώθηκε στους ναυτιλιακούς και ψηφιακούς διαδρόμους, με τον υφυπουργό να αναδεικνύει τη διαχρονική ναυτική παρουσία της Ελλάδας και τη σημερινή διεθνή ισχύ της ελληνόκτητης εμπορικής ναυτιλίας.

Όπως επισήμανε, η χώρα διατηρεί ναυτική παράδοση 3.000 ετών και εξακολουθεί να κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως στην πλοιοκτησία. Οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν σχεδόν 5.800 πλοία, τα οποία αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 19% της χωρητικότητας του παγκόσμιου εμπορικού στόλου και περίπου το 61% του στόλου που ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις αρχές του 2026, οι παραγγελίες νέων ελληνόκτητων πλοίων ανέρχονταν σε περίπου 725, με εκτιμώμενη συνολική επένδυση 60 δισ. δολαρίων. Μεγάλο μέρος αυτών των πλοίων κατασκευάζεται σε ναυπηγεία της Νότιας Κορέας, της Ιαπωνίας, της Κίνας και άλλων ασιατικών χωρών.

«Η ευρασιατική διασυνδεσιμότητα είναι κυριολεκτικά ενσωματωμένη στον ελληνικό στόλο», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας τα περιθώρια περαιτέρω συνεργασίας μεταξύ Ελλήνων πλοιοκτητών, επιχειρήσεων ναυτιλιακού εξοπλισμού, παρόχων ναυτιλιακής τεχνολογίας και ασιατικών ναυπηγείων.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσίασε την πρόσφατη συμφωνία Ελλάδας, Ηνωμένων Πολιτειών και Δημοκρατίας της Κορέας για τη δημιουργία ισχυρού ναυπηγικού κόμβου με επίκεντρο τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και την ευρύτερη ελληνική ναυπηγική βιομηχανία.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η σχεδιαζόμενη επένδυση θα φτάσει τα 1,4 δισ. ευρώ και θα υλοποιηθεί σε τρεις φάσεις, προϋπολογισμού 150 εκατ., 250 εκατ. και 1 δισ. ευρώ αντίστοιχα. Στόχος είναι η ανάπτυξη υποδομών για την επισκευή και συντήρηση μεγάλων εμπορικών πλοίων και υποβρυχίων.

Κεντρικό ρόλο στη συνεργασία έχει η νοτιοκορεατική Hanwha, εταιρεία με σημαντική τεχνογνωσία και μακροχρόνιους δεσμούς με την Ελλάδα. Κατά τον κ. Θεοχάρη, η επένδυση μπορεί να ανοίξει νέο κεφάλαιο για την ελληνική ναυπηγική βιομηχανία, τη Μεσόγειο και τους συμμάχους της χώρας.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η επόμενη γενιά ναυτιλιακής συνεργασίας πρέπει να επεκταθεί πέρα από τη ναυπήγηση πλοίων, δίνοντας προτεραιότητα στην ενεργειακή αποδοτικότητα, την τεχνολογική αναβάθμιση και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, τομείς στους οποίους, όπως δήλωσε, η Ελλάδα φιλοδοξεί να πρωτοστατήσει.

Στο πεδίο της ψηφιακής διασυνδεσιμότητας, αναφέρθηκε στα νέα συστήματα υποθαλάσσιων καλωδίων, με σημεία προσαιγιάλωσης στην Κρήτη και την ηπειρωτική Ελλάδα, τα οποία ενισχύουν τον ρόλο της χώρας ως κόμβου μεταφοράς δεδομένων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής, Αφρικής και Ασίας.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε στο εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης «Pharos» και στον νέο εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», επισημαίνοντας ότι οι επενδύσεις αυτές εντάσσονται στη δημιουργία των ψηφιακών υποδομών του μέλλοντος.

Τόνισε, ωστόσο, ότι η ανάπτυξη νέων ψηφιακών διαδρόμων συνεπάγεται αυξημένες ευθύνες, καθώς τα υποθαλάσσια καλώδια και τα δίκτυα δεδομένων αποτελούν κρίσιμες υποδομές, η προστασία των οποίων απαιτεί στενή διεθνή και διαπεριφερειακή συνεργασία.

Οι άνθρωποι στο επίκεντρο της οικονομικής διπλωματίας

Ως τέταρτο άξονα, ο κ. Θεοχάρης ανέδειξε τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ των ανθρώπων, υποστηρίζοντας ότι οι προσωπικές σχέσεις και η αμοιβαία εμπιστοσύνη αποτελούν προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εμπορικών και επενδυτικών συνεργασιών.

Επικαλούμενος την εμπειρία του από τη θητεία του στο υπουργείο Τουρισμού, σημείωσε ότι αποκόμισε ένα ουσιαστικό δίδαγμα: τα αγαθά ακολουθούν τους ανθρώπους και οι επενδύσεις ακολουθούν την εμπιστοσύνη. Όπως πρόσθεσε, το ίδιο διαπιστώνει καθημερινά και από τη σημερινή του θέση στην οικονομική διπλωματία.

Σε αυτή τη λογική, το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030 τοποθετεί τις ανθρώπινες σχέσεις στο επίκεντρο της προσπάθειας διεθνοποίησης της ελληνικής οικονομίας.

Μέσω της Enterprise Greece, προωθείται η συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων σε σημαντικές διεθνείς εμπορικές εκθέσεις, ενώ οργανώνονται επιχειρηματικές αποστολές σε χώρες της Ευρώπης, της Αμερικής, της Αφρικής, του Κόλπου και της Ασίας. Παράλληλα, ο υφυπουργός εξέφρασε την ετοιμότητα της Ελλάδας να υποδεχθεί αντίστοιχες αποστολές από τις χώρες που εκπροσωπήθηκαν στην εκδήλωση.

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, υποστήριξε ότι κάθε νέος διάδρομος διασύνδεσης πρέπει να έχει στο επίκεντρό του τους ανθρώπους, προτείνοντας περισσότερες απευθείας αεροπορικές συνδέσεις, απλούστερες διαδικασίες χορήγησης θεωρήσεων, ακαδημαϊκές ανταλλαγές και ενίσχυση της πολιτιστικής συνεργασίας.

Στην εκδήλωση, που φιλοξενήθηκε στην κατοικία του πρέσβη της Δημοκρατίας της Κορέας, συμμετείχαν εκπρόσωποι διπλωματικών αποστολών από την Αυστραλία, την Αυστρία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Βουλγαρία, το Μπανγκλαντές, την Κροατία, τη Γεωργία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Ινδία, την Ινδονησία, το Ισραήλ, την Ιαπωνία, την Ιορδανία, το Καζακστάν, τη Δημοκρατία της Κορέας, το Κουβέιτ, τη Μάλτα, τη Μολδαβία, τη Βόρεια Μακεδονία, το Πακιστάν, την Παλαιστίνη, τις Φιλιππίνες, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Βιετνάμ.