Η Αθήνα απορρίπτει την τουρκική πρόταση προς την Αίγυπτο για επιπλέον 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας περιοχής, επικαλούμενη το Διεθνές Δίκαιο.
Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία στέλνει το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, μετά την πρόταση της Άγκυρας για σύναψη συμφωνίας οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο, υποστηρίζοντας ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών καθορίζονται από το Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο ανταγωνιστικών προσφορών.
Η αντίδραση της Αθήνας έρχεται μετά τον ισχυρισμό της τουρκικής πλευράς ότι το Κάιρο θα μπορούσε να εξασφαλίσει περισσότερα από 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα πρόσθετης θαλάσσιας περιοχής, εφόσον προχωρούσε σε συμφωνία με την Τουρκία αντί της Ελλάδας.
Διπλωματικές πηγές του ελληνικού ΥΠΕΞ επισημαίνουν ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις αρχές και τους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας. Υπογραμμίζουν, παράλληλα, ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να προσφέρονται από τρίτα κράτη ως διαπραγματευτικά ανταλλάγματα, ούτε να υποκαθίστανται οι γεωγραφικές και νομικές πραγματικότητες από επικοινωνιακές πρωτοβουλίες.
Η τουρκική πρόταση και το ζήτημα των 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας επανέλαβε την ετοιμότητα της Άγκυρας να διαπραγματευτεί συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο, στη βάση των αμοιβαίων συμφερόντων των δύο χωρών.
Σύμφωνα με την τουρκική επιχειρηματολογία, μια τέτοια συμφωνία θα απέδιδε στο Κάιρο θαλάσσια έκταση μεγαλύτερη κατά τουλάχιστον 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα από εκείνη που θα μπορούσε να εξασφαλίσει μέσω αντίστοιχης διευθέτησης με την Ελλάδα. Ωστόσο, η Άγκυρα δεν παρουσίασε αναλυτικούς υπολογισμούς ή άλλα στοιχεία που να τεκμηριώνουν τη συγκεκριμένη εκτίμηση.
Στην ίδια ανακοίνωση, το τουρκικό υπουργείο χαρακτήρισε σημαντική εξέλιξη την επικύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του τουρκολιβυκού μνημονίου θαλάσσιας οριοθέτησης που είχε υπογραφεί το 2019.
Κατά την Άγκυρα, η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο και επιβεβαιώνει την προσέγγισή της περί δίκαιης κατανομής των θαλάσσιων ζωνών, με συνεκτίμηση των δικαιωμάτων και συμφερόντων των παράκτιων κρατών. Η Τουρκία δηλώνει ότι θα συνεχίσει να προστατεύει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της στην περιοχή.
Από την πλευρά της, η Ελλάδα επικαλείται την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία μερικής οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) του 2020, την οποία θεωρεί θεμελιωμένη στο Διεθνές Δίκαιο.
Στην ίδια συμφωνία στηρίζεται και η πρόσφατη κοινή απόφαση Αθήνας και Καΐρου να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της, με σεβασμό στους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας.
Γεραπετρίτης από τη Νέα Υόρκη: Δεν θα ανεχθούμε παρανομίες
Στο ζήτημα των θαλάσσιων οριοθετήσεων αναφέρθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, στη Νέα Υόρκη.
Κατά τις συνομιλίες εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας, με τον Έλληνα υπουργό να επισημαίνει την ανάγκη σεβασμού των διεθνών κανόνων που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ κρατών με γειτονικές θαλάσσιες περιοχές.
«Η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί οποιαδήποτε παρανομία σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες ζώνες. Θα επιμείνουμε στην πίστη μας στο διεθνές δίκαιο ως μόνο τρόπο για την επίλυση των διαφορών», δήλωσε, διευκρινίζοντας ότι η επιδίωξη συνεργασίας μεταξύ γειτονικών κρατών δεν συνεπάγεται αποδοχή ενεργειών που παραβιάζουν το διεθνές νομικό πλαίσιο.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε επίσης ότι οι θάλασσες και οι ωκεανοί δεν αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο κανενός κράτους, ενώ αναφέρθηκε στη στρατηγική σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου και στην κοινή προσήλωσή τους στην εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου.
Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε την παρουσία του μόνιμου αντιπροσώπου της Αιγύπτου στον ΟΗΕ κατά την ανακοίνωση της κοινής δήλωσης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει παράνομο και ανυπόστατο.
«Οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι ένα πεδίο πλειστηριασμού. Είναι ένα πεδίο στο οποίο θα πρέπει το διεθνές δίκαιο να επιβάλλεται», τόνισε χαρακτηριστικά.
Προειδοποίησε μάλιστα ότι η παραβίαση των κανόνων θαλάσσιας οριοθέτησης θα μπορούσε να έχει ευρύτερες συνέπειες, επηρεάζοντας όχι μόνο τα κράτη της Μεσογείου, αλλά και το παγκόσμιο εμπόριο, την επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια.
Επικοινωνία Γεραπετρίτη με τον Αιγύπτιο ΥΠΕΞ
Στο ίδιο διπλωματικό πλαίσιο εντάσσεται η τηλεφωνική επικοινωνία του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι, κατά την οποία επιβεβαιώθηκαν οι ισχυροί δεσμοί και η στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου.
Οι δύο υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τις πρόσφατες περιφερειακές εξελίξεις, με ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και σε ζητήματα που απασχολούν τα Ηνωμένα Έθνη.
Η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε επίσης στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, επιβεβαιώνοντας τη συνέχιση του διπλωματικού συντονισμού Αθήνας και Καΐρου σε μια περίοδο αναζωπύρωσης των συζητήσεων για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις στην περιοχή.
