Ανησυχία για ελλείψεις βασικών φαρμάκων επικρατεί στη Βρετανία, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν διαταράσσει τις διεθνείς μεταφορές και αυξάνει το κόστος προμηθειών.
Προειδοποίηση για την επιδείνωση της διαθεσιμότητας κρίσιμων φαρμακευτικών σκευασμάτων απευθύνει η Ένωση Ανεξάρτητων Φαρμακείων (IPA), η οποία εκπροσωπεί περίπου 5.000 φαρμακεία στην Αγγλία και την Ουαλία, επισημαίνοντας ότι οι δυσκολίες εφοδιασμού εντείνονται ενόψει του χειμώνα.
Στον κατάλογο των φαρμάκων που αντιμετωπίζουν προβλήματα διαθεσιμότητας περιλαμβάνεται η προπρανολόλη, η οποία χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για την αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης, καθώς και παυσίπονα για καρκινοπαθείς και σκευάσματα για τη ρύθμιση της χοληστερόλης.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, που έχουν προκαλέσει προβλήματα στις εμπορικές μεταφορές και σημαντική αύξηση των τιμών των καυσίμων.
Η Βρετανία εμφανίζεται ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις διεθνείς αναταράξεις, καθώς εισάγει σχεδόν το 75% των φαρμάκων που χρησιμοποιεί, με αποτέλεσμα η διατάραξη των εφοδιαστικών αλυσίδων να επηρεάζει άμεσα την εγχώρια αγορά.
Χάνμπεκ: «Οι ελλείψεις δεν παρουσιάζουν βελτίωση»
Μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα Telegraph, η επικεφαλής της IPA, Λέιλα Χάνμπεκ (Leyla Hannbeck), κάλεσε την κυβέρνηση να αντιμετωπίσει επειγόντως το πρόβλημα, προτού η αυξημένη χειμερινή ζήτηση προκαλέσει περαιτέρω επιδείνωση.
«Οι ελλείψεις φαρμάκων δεν παρουσιάζουν βελτίωση και, καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, είναι ζωτικής σημασίας η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει σοβαρά το ζήτημα πριν η κατάσταση επιδεινωθεί», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με την ίδια, η αβεβαιότητα στις θαλάσσιες διαδρομές και η συνεχιζόμενη σύγκρουση με το Ιράν έχουν επιτείνει τις ανησυχίες για την ομαλή τροφοδοσία της βρετανικής αγοράς.
Τα φαρμακεία δυσκολεύονται ήδη να εξασφαλίσουν σκευάσματα που χρειάζονται επειγόντως οι ασθενείς, ενώ το αυξημένο κόστος προμήθειας επιβαρύνει τη βιωσιμότητα πολλών επιχειρήσεων.
Όπως εξήγησε η Χάνμπεκ, οι φαρμακοποιοί αναγκάζονται συχνά να αγοράζουν φάρμακα σε τιμές υψηλότερες από εκείνες που τους αποζημιώνονται, με αποτέλεσμα να υφίστανται οικονομική ζημία προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους ασθενείς τους.
NHS: Ορισμένα αποθέματα επαρκούν μόνο για λίγες ημέρες
Τις ευπάθειες του βρετανικού συστήματος υγείας είχε επισημάνει ήδη από την άνοιξη ο επικεφαλής του NHS England, Τζιμ Μάκι (Jim Mackey), εκφράζοντας έντονη ανησυχία για τις συνέπειες του πολέμου στις ιατρικές προμήθειες.
Σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό LBC και στον δημοσιογράφο Νικ Φεράρι, είχε υπενθυμίσει ότι το βρετανικό σύστημα υγείας αντιμετώπισε αρκετές σοβαρές διαταραχές στον εφοδιασμό του κατά τους προηγούμενους 12 έως 18 μήνες.
Ο Μάκι εξήγησε ότι, παρότι το NHS διατηρεί αποθέματα ασφαλείας, η επάρκειά τους διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το προϊόν.
Στις περισσότερες περιπτώσεις οι διαθέσιμες ποσότητες καλύπτουν τις ανάγκες για μερικές εβδομάδες, ενώ ορισμένα είδη μπορεί να εξαντληθούν μέσα σε λίγες ημέρες εάν σημειωθεί σοβαρός κλυδωνισμός στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ερωτηθείς ποια προϊόντα κινδυνεύουν, απάντησε ότι δυνητικά απειλούνται όλες οι κατηγορίες προμηθειών, εξαιτίας της μεγάλης εξάρτησης του συστήματος από τη διεθνή παραγωγή και διακίνηση φαρμάκων.
Η διατήρηση πολύ μεγαλύτερων αποθεμάτων παρουσιάζει πρακτικές και οικονομικές δυσκολίες, καθώς τα φαρμακευτικά προϊόντα έχουν ημερομηνίες λήξης, απαιτούν κατάλληλες συνθήκες αποθήκευσης και ορισμένα αποσύρονται σταδιακά από τη χρήση.
Οι προειδοποιήσεις αυτές αφορούν τον κίνδυνο επιδείνωσης των ελλείψεων. Δεν σημαίνουν ότι όλα τα σημερινά προβλήματα διαθεσιμότητας έχουν προκληθεί από τον πόλεμο στο Ιράν, καθώς η βρετανική αγορά αντιμετώπιζε δυσκολίες εφοδιασμού και πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
Κίνδυνοι για τους ασθενείς και αίτημα αλλαγής συνταγών
Τον Ιούνιο του 2026, η Εθνική Ένωση Φαρμακείων (NPA) προειδοποίησε ότι οι παρατεταμένες ελλείψεις συγκαταλέγονται στις σοβαρότερες που έχει αντιμετωπίσει η χώρα και ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών.
Η δυσκολία εξεύρεσης συγκεκριμένων σκευασμάτων αναγκάζει πολλούς πολίτες να επισκέπτονται διαδοχικά φαρμακεία, ενώ οι γιατροί καλούνται να τροποποιούν συνταγές όταν η αρχικά προβλεπόμενη θεραπεία δεν είναι διαθέσιμη.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, το Βασιλικό Κολλέγιο Γενικών Ιατρών (RCGP) υποστήριξε την πρόταση να επιτρέπεται στους φαρμακοποιούς να πραγματοποιούν περιορισμένες αλλαγές στις συνταγές, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά η επιστροφή του ασθενούς στον θεράποντα ιατρό.
Η πρόεδρος του Κολλεγίου, καθηγήτρια Βικτόρια Τζόρτζιου Μπράουν (Victoria Tzortziou Brown), επισήμανε ότι οι ελλείψεις προκαλούν ταλαιπωρία στους ασθενείς και αυξάνουν την πίεση τόσο στους γιατρούς όσο και στους φαρμακοποιούς.
Όπως διευκρίνισε, η δυνατότητα αντικατάστασης ενός φαρμάκου θα πρέπει να παρέχεται αποκλειστικά όταν υπάρχει ασφαλής και κλινικά κατάλληλη εναλλακτική λύση, σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες και με τις απαραίτητες δικλίδες προστασίας.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας αποτελεσματικότερων συστημάτων έγκαιρης επικοινωνίας μεταξύ φαρμακείων και ιατρείων, ώστε να εντοπίζονται γρηγορότερα οι ελλείψεις και να αποφεύγονται περιττές διοικητικές διαδικασίες που καθυστερούν τη χορήγηση της αναγκαίας θεραπείας.
