Οι κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης επιχειρήσεων τροφίμων και σούπερ μάρκετ φέρνουν στο προσκήνιο την ανάγκη διατήρησης των προϊόντων στη σωστή θερμοκρασία.
Ο ΕΦΕΤ με αφορμή αναφορές για περιστατικά σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, επισημαίνει τη σημασία της αδιάλειπτης ψύξης τόσο στις μονάδες παραγωγής όσο και στο λιανεμπόριο, όπου περιλαμβάνονται και τα κρεοπωλεία.
Όπως εξηγεί ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων, η ψυκτική αλυσίδα πρέπει να διατηρείται σε όλα τα στάδια διακίνησης ενός προϊόντος. Από την παραγωγή και τη μεταφορά μέχρι την αποθήκευση και την παράδοση στον καταναλωτή, η σωστή θερμοκρασία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια των τροφίμων.
Πότε οι επιχειρήσεις οφείλουν να αποσύρουν προϊόντα
Στο ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας τροφίμων, την ευθύνη για τα προϊόντα που φτάνουν στην αγορά έχουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις τροφίμων. Η υποχρέωση αυτή αφορά και τα καταστήματα που πωλούν ευαλλοίωτα τρόφιμα, όπως τα σούπερ μάρκετ και τα κρεοπωλεία.
Εάν υπάρχει πιθανότητα η διακοπή της ψύξης να έχει επηρεάσει την ασφάλεια των προϊόντων, οι επιχειρήσεις οφείλουν να προχωρήσουν σε απόσυρσή τους από την αγορά. Για να ενεργοποιηθεί αυτή η υποχρέωση, αρκεί να υπάρχει ενδεχόμενο τα τρόφιμα να έχουν καταστεί μη ασφαλή.
Από την πλευρά τους, οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, μεταξύ των οποίων ο ΕΦΕΤ, επιβλέπουν την τήρηση των απαιτήσεων ασφάλειας και συντονίζουν τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών.
Τι πρέπει να γίνει σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης στα ψυγεία
Όταν μια κυβερνοεπίθεση επηρεάζει ή ενδέχεται να επηρεάσει τα συστήματα ψύξης, δημιουργώντας κίνδυνο για τα τρόφιμα, η επιχείρηση πρέπει να ενημερώνει και τον ΕΦΕΤ.
Στην ανακοίνωσή του, ο Φορέας παραπέμπει στις συστάσεις της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, οι οποίες εκδόθηκαν στις 14 Οκτωβρίου, με αφορμή περιστατικά και στην Ελλάδα. Τα βασικά μέτρα προστασίας περιλαμβάνουν:
- Αποσύνδεση των συστημάτων ελέγχου ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο. Η απομακρυσμένη πρόσβαση πρέπει να πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN, με πολυπαραγοντική αυθεντικοποίηση.
- Αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών πρόσβασης και εγκατάσταση των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας.
- Αντικατάσταση του εξοπλισμού για τον οποίο έχει σταματήσει η υποστήριξη από τον κατασκευαστή.
Η ανακοίνωση περιλαμβάνει ακόμη μια ειδική υποχρέωση για τους φορείς που υπάγονται στον ν. 5160/2024, ο οποίος ενσωματώνει την οδηγία NIS2. Οι συγκεκριμένοι φορείς οφείλουν να αναφέρουν κάθε σημαντικό περιστατικό κυβερνοεπίθεσης εντός 24 ωρών, στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.
Όπως διευκρινίζει ο ΕΦΕΤ, το σχετικό πλαίσιο καλύπτει δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς σε 18 κρίσιμους τομείς. Στον τομέα των τροφίμων περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χονδρική διανομή, τη βιομηχανική παραγωγή και τη μεταποίηση τροφίμων.
