Σχεδόν μισό δισεκατομμύριο δολάρια διέθεσε ο Ίλον Μασκ για τους Ρεπουμπλικανούς, χωρίς να αποτρέψει τη βαριά εκλογική ήττα τους στις ΗΠΑ.
Η επικράτηση των Δημοκρατικών και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, αποτέλεσε σημαντικό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και για τον στενό του σύμμαχο, που αναδείχθηκε στον μεγαλύτερο μεμονωμένο χρηματοδότη της φετινής εκλογικής αναμέτρησης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που βασίζονται στα διαθέσιμα στοιχεία χρηματοδότησης, ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX διέθεσε περίπου 474 εκατομμύρια δολάρια για την υποστήριξη Ρεπουμπλικανών υποψηφίων και πολιτικών οργανώσεων, καταγράφοντας ιστορικό ρεκόρ για ιδιώτη χρηματοδότη που δεν διεκδικούσε ο ίδιος κάποιο αξίωμα.
Η έκταση της ήττας αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα αμερικανικό εκλογικό σύστημα όπου διαδοχικές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχουν διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες ανεξάρτητης προεκλογικής χρηματοδότησης από επιχειρήσεις, εύπορους δωρητές και οργανώσεις πολιτικής δράσης.
Το Τέξας και η ήττα των 220 εκατ. δολαρίων
Η μεγαλύτερη απογοήτευση για τον Ίλον Μασκ καταγράφηκε στο Τέξας, την πολιτεία όπου έχει μεταφέρει σημαντικό μέρος των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων.
Ο δισεκατομμυριούχος επένδυσε τεράστια ποσά στην εκλογική προσπάθεια του υπερσυντηρητικού Κεν Πάξτον, πρώην γενικού εισαγγελέα της πολιτείας, ο οποίος είχε απασχολήσει επανειλημμένα τη δημοσιότητα λόγω πολιτικών και προσωπικών σκανδάλων.
Οι σχετικές χρηματοδοτήσεις και εκλογικές δαπάνες του Μασκ στο Τέξας εκτιμώνται σε περισσότερα από 220 εκατομμύρια δολάρια, με το μεγαλύτερο μέρος τους να κατευθύνεται στην υποστήριξη της υποψηφιότητας Πάξτον.
Παρά την πρωτοφανή οικονομική ενίσχυση, τη νίκη εξασφάλισε ο 37χρονος Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο, πρώην εκπαιδευτικός σε δημόσιο σχολείο υποβαθμισμένης συνοικίας του Σαν Αντόνιο, ο οποίος είχε σχετικά περιορισμένη πολιτική εμπειρία σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Η επικράτησή του τερμάτισε μια μακρά περίοδο κυριαρχίας των Ρεπουμπλικανών στις εκλογές για τη Γερουσία του Τέξας, όπου οι Δημοκρατικοί είχαν να εκλέξουν γερουσιαστή από το 1988.
«Μόλις αποδείξαμε ότι όλα τα χρήματα του κόσμου δεν μπορούν να συγκριθούν με τους κατοίκους του Τέξας», δήλωσε ο Ταλαρίκο στην επινίκια ομιλία του, παρουσιάζοντας το αποτέλεσμα ως νίκη των πολιτών απέναντι στην επιρροή των μεγάλων χρηματοδοτών.
Η ειρωνική αντίδραση του Μασκ και τα «διαστημικά λέιζερ»
Ο Ίλον Μασκ επέλεξε να σχολιάσει τις εκλογικές απώλειες των Ρεπουμπλικανών με ειρωνικές αναρτήσεις στην πλατφόρμα Χ, της οποίας είναι ιδιοκτήτης.
«Υποθέτω ότι τα διαστημικά μου λέιζερ για την παρέμβαση στις εκλογές δεν λειτούργησαν αυτή τη φορά», έγραψε, αστειευόμενος για την αποτυχία της εκτεταμένης χρηματοδοτικής του παρέμβασης.
Σε άλλη σύντομη ανάρτηση σημείωσε ότι «τα κέντρα δεδομένων στο διάστημα φαίνονται τώρα ιδιαίτερα ελκυστικά».
Το σχόλιο δημοσιεύθηκε εν μέσω προβληματισμού για την προοπτική αυστηρότερων περιορισμών στην ανάπτυξη μεγάλων εγκαταστάσεων Τεχνητής Νοημοσύνης, ιδιαίτερα στο Τέξας, όπου οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν επίσης τη θέση του κυβερνήτη.
Η εκλογή της Τζίνα Ινοχόσα, η οποία έχει εκφράσει επιφυλάξεις για τη ραγδαία επέκταση των κέντρων δεδομένων, δημιουργεί νέα δεδομένα για εταιρείες που επενδύουν στην ανάπτυξη των συγκεκριμένων ενεργοβόρων υποδομών.
Ιστορικό ρεκόρ εκλογικών δαπανών στις ΗΠΑ
Οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 αναμένεται να καταγραφούν ως οι ακριβότερες στην αμερικανική ιστορία, με τις δαπάνες να ξεπερνούν ακόμη και εκείνες της προεδρικής αναμέτρησης του 2024.
Σύμφωνα με την εξειδικευμένη εταιρεία AdImpact, το κόστος της πολιτικής διαφήμισης εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 11,6 δισεκατομμύρια δολάρια, έναντι 11,2 δισεκατομμυρίων στον προηγούμενο προεδρικό εκλογικό κύκλο.
Η οργάνωση OpenSecrets, που παρακολουθεί τις χρηματοδοτήσεις των αμερικανικών εκλογών, υπολογίζει ότι οι συνολικές εκλογικές δαπάνες θα ανέλθουν στα 11,9 δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένων των ποσών που διατέθηκαν για τους Δημοκρατικούς.
Ιδιαίτερα υψηλό ήταν το κόστος της αναμέτρησης στο Τέξας, όπου οι διαφημιστικές δαπάνες για την εκλογή γερουσιαστή ξεπέρασαν τα 500 εκατομμύρια δολάρια.
Καθοριστική υπήρξε η συμμετοχή των μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων. Περίπου το ένα τρίτο των κορυφαίων χρηματοδοτών προέρχεται από τον τεχνολογικό τομέα, με ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία επιχειρηματιών και εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στα κρυπτονομίσματα.
Η αύξηση των σχετικών χρηματοδοτήσεων ενισχύει τη συζήτηση για την πολιτική επιρροή των ιδιαίτερα εύπορων δωρητών και των οργανώσεων που μπορούν να δαπανούν τεράστια ποσά ανεξάρτητα από τις επίσημες προεκλογικές εκστρατείες.
Ήττες δισεκατομμυριούχων σε Οχάιο και Τζόρτζια
Η αποτυχία των υποψηφίων που υποστηρίχθηκαν από μεγάλα επιχειρηματικά κεφάλαια δεν περιορίστηκε στο Τέξας.
Στο Οχάιο, ο επιχειρηματίας Βιβέκ Ραμασουάμι, ο οποίος δημιούργησε την περιουσία του στον τομέα της βιοτεχνολογίας και είχε την υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ, ηττήθηκε από τη Δημοκρατική Έιμι Άκτον στην αναμέτρηση για τη θέση του κυβερνήτη.
Αντίστοιχη εξέλιξη σημειώθηκε στην Τζόρτζια, όπου η πρώην δήμαρχος της Ατλάντα Κίσα Λανς Μπότομς επικράτησε του Ρεπουμπλικανού δισεκατομμυριούχου Ρικ Τζάκσον, παρά τη σημαντική οικονομική υπεροχή της αντίπαλης πλευράς.
Ιδιαίτερη σημασία απέκτησε και η εκλογική μάχη στο Μίσιγκαν, όπου ο Δημοκρατικός γιατρός Αμπντούλ Ελ Σαγέντ νίκησε τον Ρεπουμπλικανό πρώην βουλευτή Μάικ Ρότζερς, εξασφαλίζοντας μία από τις σημαντικότερες έδρες της Γερουσίας.
Σύμφωνα με τον νεοεκλεγέντα γερουσιαστή, οι αντίπαλοί του διέθεσαν συνολικά περισσότερα από 350 εκατομμύρια δολάρια κατά τη διάρκεια των προκριματικών και των γενικών εκλογών, ποσό που ο ίδιος χαρακτήρισε πρωτοφανές για την πολιτεία.
«Δείξαμε ότι σε μια μάχη μεταξύ των χρημάτων και των πολλών, οι πολλοί μπορούν πραγματικά να κερδίσουν», δήλωσε ο Ελ Σαγέντ, αναφερόμενος στην έκβαση της αναμέτρησης.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν τα όρια της εκλογικής επιρροής των μεγάλων χρηματοδοτήσεων, καθώς υποψήφιοι που διέθεταν σημαντικά οικονομικά πλεονεκτήματα ηττήθηκαν σε κρίσιμες πολιτείες, παρά τις πρωτοφανείς δαπάνες για διαφήμιση και κινητοποίηση ψηφοφόρων.
