Η επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ προκαλεί ανακούφιση στις Βρυξέλλες, αλλά εντείνει τους φόβους για Τραμπ, Ιράν και ΝΑΤΟ.
Η επόμενη ημέρα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ και η επικράτηση των Δημοκρατικών προκαλούν συγκρατημένη ανακούφιση στις Βρυξέλλες, χωρίς ωστόσο να περιορίζουν την ανησυχία για την εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ και τις διατλαντικές σχέσεις. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εκτιμούν ότι η αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις επιλογές του Αμερικανού προέδρου, ωστόσο φοβούνται ότι η πολιτική αποδυνάμωσή του ενδέχεται να τον οδηγήσει σε πιο απρόβλεπτες κινήσεις, με επίκεντρο το Ιράν, το ΝΑΤΟ, την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη και τις εμπορικές σχέσεις με την ΕΕ.
Με ανακούφιση, αλλά και προβληματισμό για τις επόμενες κινήσεις του Αμερικανού προέδρου, έγινε δεκτό το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Συγκρατημένη ανακούφιση, αλλά χωρίς πανηγυρισμούς, επικρατεί στις Βρυξέλλες μετά την επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Αντίθετα, οι πρώτες πολιτικές αντιδράσεις από το Ευρωκοινοβούλιο συνοδεύονται από έντονη κριτική στην πολιτική Τραμπ. Η αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο δημιουργεί προσδοκίες για μεγαλύτερο έλεγχο των κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ, όχι όμως και για ουσιαστική ανατροπή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Ευρώπη. Αντιθέτως, παραμένει η ανησυχία που διατυπωνόταν ήδη πριν από τις κάλπες: ένας πολιτικά αποδυναμωμένος Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να γίνει ακόμα πιο απρόβλεπτος στην εξωτερική πολιτική.
Αυτή ήταν και η εκτίμηση που μετέφεραν χθες ευρωπαϊκές πηγές, επισημαίνοντας ότι ακόμα και μια επικράτηση των Δημοκρατικών και στα δύο σώματα του Κογκρέσου δεν θα άλλαζε αυτομάτως τις βασικές επιλογές του Λευκού Οίκου. Ο Αμερικανός πρόεδρος διατηρεί σημαντικά περιθώρια κινήσεων σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, ενώ μια εκλογική ήττα θα μπορούσε να τον ωθήσει να επικεντρωθεί ακριβώς σε αυτούς τους τομείς.
Ο πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του Ευρωκοινοβουλίου για τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, Μπράντο Μπενιφέι, έκανε λόγο για «ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα» κατά της ατζέντας Τραμπ, ζητώντας επανεκκίνηση της διατλαντικής συνεργασίας.
Το βλέμμα σε Ιράν και ΝΑΤΟ
Ιδιαίτερη ανησυχία, ωστόσο, προκαλεί το ενδεχόμενο νέας αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής στο Ιράν. Μιλώντας στην DW, Ευρωπαίος αξιωματούχος εξέφραζε τον φόβο πως πιθανή ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να οδηγήσει τον Ντόναλντ Τραμπ σε ακόμα πιο ακραίες επιλογές, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή κρίση επιβαρύνει ήδη τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Μια νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θεωρείται δεδομένο ότι θα προκαλέσει πρόσθετες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας.
Ανάλογος προβληματισμός καταγράφεται και στο ΝΑΤΟ. Διπλωμάτες της Συμμαχίας δεν αποκλείουν μια σκληρότερη στάση του Τραμπ απέναντι στους Ευρωπαίους, ακόμα και επιτάχυνση της αποχώρησης αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη, καθώς αναμένεται επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας έως τον Δεκέμβριο.
Ωστόσο, νατοϊκή διπλωματική πηγή επισήμαινε χθες ότι «κανείς δεν γνωρίζει πώς θα αντιδράσει ο Αμερικανός πρόεδρος, ανεξαρτήτως του εκλογικού αποτελέσματος». «Κάθε υπόθεση είναι εξίσου πιθανή και απίθανη» τόνισε, εκτιμώντας ότι απώλεια της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στο Κογκρέσο θα μπορούσε να καταστήσει δυσκολότερη τη λήψη δραστικών αποφάσεων, χωρίς την υποστήριξη του αμερικανικού κατεστημένου. Η ίδια πηγή εξηγούσε ότι οι αποφάσεις που αγγίζουν τον πυρήνα της συμμαχικής δέσμευσης είναι πολύ πιο σύνθετες.
Προσδοκίες με τα μάτια στο Κογκρέσο
Σε ό,τι αφορά τις εμπορικές σχέσεις, αντίθετα, επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία πως η νέα κοινοβουλευτική ισορροπία θα μπορούσε να περιορίσει την επιθετική πολιτική δασμών. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι βλέπουν επίσης περιθώρια ενίσχυσης της συνεργασίας με το Κογκρέσο, ιδίως για την Ουκρανία.
Σε κάθε περίπτωση, η εκλογική αποδυνάμωση του Τραμπ δεν συνεπάγεται αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις διατλαντικές σχέσεις.Η Ευρώπη εξακολουθεί να προετοιμάζεται για μια δύσκολη συνύπαρξη με τον Λευκό Οίκο, γνωρίζοντας ότι οι βαθύτερες ρωγμές με την Ουάσιγκτον δεν κλείνουν με αλλαγή πλειοψηφίας στο Κογκρέσο.
