Καθώς η κλεψύδρα για τις εκλογές του 2027 έχει γυρίσει, είναι λογικό το ενδιαφέρον των περισσότερων να το κερδίζουν οι απαντήσεις των πολιτών στο ερώτημα της πρόθεσης ψήφου.
Αλλά, πριν φτάσουμε εκεί, έχει σημασία να βλέπουμε τα λεγόμενα ποιοτικά στοιχεία: τι πιστεύουν οι ερωτηθέντες για τα μεγάλα θέματα της επικαιρότητας και, κυρίως, ποιος πολιτικός εκτιμούν ότι μπορεί να τα αντιμετωπίσει. Σε αυτόν τον τομέα, η εικόνα των βασικών αρχηγών της αντιπολίτευσης είναι με μία λέξη καταθλιπτική. Παρά τα μεγάλα λόγια, τις υποσχέσεις και το γεγονός ότι δεν έχουν φθορά εξουσίας, οι συμμετέχοντες στις δημοσκοπήσεις δεν πείθονται. Αλέξης Τσίπρας και Νίκος Ανδρουλάκης έχουν πολλή δουλειά να κάνουν αν θέλουν να έχουν έστω και την παραμικρή ελπίδα για να πετύχουν τους στόχους τους.
Στην πρόσφατη έρευνα της Pulse (για τον ΣΚΑΪ), στο ερώτημα ποιο κόμμα μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα την ακρίβεια, το νέο κόμμα του προέδρου Αλέξη συγκεντρώνει 12,5% και η Χαριλάου Τρικούπη 11%, έναντι 24% της ΝΔ. Στην GPO, στην αξιολόγηση των προγραμμάτων μετά τη ΔΕΘ, το 24,9% θεωρεί κοστολογημένο και ρεαλιστικό το πρόγραμμα του Νίκου Ανδρουλάκη, το αντίστοιχο ποσοστό για τον Αλέξη Τσίπρα είναι 20,4%, ενώ το πρόγραμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη λαμβάνει 44,6%. Η απόσταση μέσα σε δύο μήνες, οι απώλειες δηλαδή των δύο κομμάτων της αντιπολίτευσης, έστω και αν πρόκειται για διαφορετικές εταιρείες και διαφορετικά ερωτήματα, είναι προφανής.
Στη διαχείριση της διαφάνειας και της καταπολέμησης της διαφθοράς (Pulse), η ΕΛΑΣ καταγράφει 11% και το ΠΑΣΟΚ 10,5%, έναντι 22% της ΝΔ. Στην ίδια θεματική (GPO, έρευνα Σεπτεμβρίου), η ΕΛΑΣ συγκεντρώνει 20,9% και το ΠΑΣΟΚ 11,2%. Ποσοστά μικρά, αν συνεκτιμηθεί και η επικαιρότητα με κυβερνητικές αστοχίες όπως τα αθλητικά μόρια κόρης πρώην πλέον υφυπουργού. Ισως η εξήγηση να βρίσκεται στο γεγονός ότι η κυβέρνηση επιδεικνύει αντανακλαστικά και για τον Αλέξη Τσίπρα, ειδικά οι επιδόσεις του στον συγκεκριμένο τομέα είναι σχετικά πρόσφατες. Βλέπετε, η μεθόδευση με την αλλαγή του ποινικού κώδικα πριν από τις εκλογές του 2019 είναι μια σκιά που παραμένει βαριά. Σε ό,τι αφορά στον θυμωμένο Νίκο, σύμφωνα με τη Metron Analysis (έρευνα Οκτωβρίου, για το Mega), η θετική γνώμη για τον τρόπο με τον οποίο ασκεί τα καθήκοντα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης ανέρχεται στο 18%, ενώ η αρνητική στο 74,3%.
Προς τι τα χαμόγελα;
Παρ’ όλα αυτά, Αλέξης Τσίπρας και Νίκος Ανδρουλάκης πήγαν στην πορεία για το Πολυτεχνείο μες στην καλή χαρά. Αντιλαμβανόμαστε πως για τους πολιτικούς και τα κομματικά στελέχη η προσυγκέντρωση και η πορεία (πέρα από το επίσημο πολιτικό μήνυμα) λειτουργούν και ως χώρος συνάντησης με παλιούς γνωστούς, συντρόφους και συνεργάτες. Αλλά θα πρέπει και αυτοί να νιώθουν πως η εικόνα τους, να χαμογελούν ή να γελούν στη διάρκεια μιας πορείας όπως αυτή της 17ης Νοεμβρίου, συγκρούεται με τον βαρύ, ιστορικό συμβολισμό της ημέρας.
Οι σύγχρονες πολιτικές καμπάνιες επιβάλλουν στους αρχηγούς να δείχνουν προσιτοί, αισιόδοξοι και οικείοι με τον κόσμο που τους περιβάλλει. Οταν χαιρετούν υποστηρικτές, βγάζουν φωτογραφίες ή συνομιλούν με πολίτες στο πεζοδρόμιο, το χαμόγελο λειτουργεί αντανακλαστικά ως ένδειξη ευγένειας και θετικής ενέργειας απέναντι στο ακροατήριό τους. Αλλά, τα συμφραζόμενα παίζουν ρόλο και θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν.
Αλλιώς, έχουν δίκιο όσοι υποστηρίζουν ότι ύστερα από 53 χρόνια η πορεία του Πολυτεχνείου έχει αποκτήσει σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα μιας καθιερωμένης πολιτικής κινητοποίησης και επίδειξης κομματικής συσπείρωσης. Για τους πολιτικούς της νεότερης γενιάς (που δεν έζησαν τα γεγονότα του 1973), η παρουσία τους εκεί είναι πρωτίστως μια πολιτική πράξη ρουτίνας και διεκδίκησης του χώρου της Κεντροαριστεράς/Αριστεράς, παρά μια τελετή πένθους.
Είναι λογικό, λοιπόν, η εικόνα αυτή να εκλαμβάνεται συχνά από τους πολίτες αρνητικά: ως έλλειψη ενσυναίσθησης ή ως απόδειξη ότι οι πολιτικοί αντιμετωπίζουν ακόμη και τις ιστορικές επετείους σαν μια τυπική δημόσια σχέση, αποκομμένοι από το βάρος της ημέρας και τα προβλήματα του κόσμου. Το επισημαίνουμε για να μην απορούν μετά για το πώς προκύπτουν τα ποσοστά.
Εστιάζει στη Βόρεια Ελλάδα
Ο Κυριάκος Βελόπουλος επενδύει στον «αντισυστημικό λαϊκό πατριωτισμό», αξιοποιώντας τη διαρκή παρουσία του στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα. Με έντονη κινητικότητα στη Βόρεια Ελλάδα και επιθετική στάση έναντι της Νέας Δημοκρατίας, στοχεύει στη συσπείρωση των απογοητευμένων δεξιών ψηφοφόρων και στη διατήρηση της κυριαρχίας του στον χώρο δεξιότερα της κυβέρνησης. Μια τακτική με μία βασική αδυναμία: το ενδεχόμενο να θυμηθούν οι πολίτες ότι στις εκλογές δεν ψηφίζουν για να τιμωρήσουν (όποιον νομίζουν πως πρέπει), αλλά για να επιλέξουν ποιος θα κυβερνήσει την Ελλάδα. Σε αυτή την περίπτωση, οι επιστολές του Ιησού και οι κηραλοιφές θα έχουν θέμα.
Τα βάζει με τους «άλλους»
Η Αφροδίτη Λατινοπούλου αντλεί έμπνευση από διεθνή πρότυπα όπως η Τζόρτζια Μελόνι. Επενδύει σε έντονα πολωτικό λόγο, κυρίως μέσω των social media, εστιάζοντας στην πάταξη της παράνομης μετανάστευσης, την αυστηροποίηση της ασφάλειας, την κριτική στη woke ατζέντα και την υπεράσπιση του τρίπτυχου «Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια». Στο πλαίσιο αυτό, επιτίθεται μετωπικά στον Κυριάκο Βελόπουλο, διεκδικώντας το κοινό του στη Βόρεια Ελλάδα και τους αστούς συντηρητικούς ψηφοφόρους. Πρόκειται για έναν μικρό εμφύλιο στους κάτω ορόφους της «δεξιάς πολυκατοικίας», ο οποίος (σύμφωνα με αναλυτές των δημοσκοπήσεων) το πιθανότερο είναι την ώρα της κάλπης να στείλει ξανά κόσμο στη ΝΔ ως τη μόνη σοβαρή επιλογή.
Μάλλον ένιωθε… αξιοθέατο
Ειδικά η εικόνα του προέδρου Αλέξη ήταν… σοκαριστική. Γελούσε ο άνθρωπος με την ψυχή του. Τον πλησίαζαν, τον αγκάλιαζαν και αυτός ανταποκρινόταν. Μάλλον θα ένιωθε ο ίδιος σαν… αξιοθέατο. Ειλικρινά, δεν μπορεί να εξηγηθεί αλλιώς. Ούτε τα προσχήματα…