Την προηγούμενη εβδομάδα ψηφίστηκε στη Βουλή ο νόμος για τα social media –η αντιπολίτευση καταψήφισε.
Τον Φεβρουάριο, δημοσκόπηση της εταιρείας Alco κατέγραφε ένα σαρωτικό ποσοστό αναφορικά με τους γονείς που τάσσονται υπέρ της απαγόρευσης χρήσης των social media από παιδιά ηλικίας μέχρι 15 ετών, μεταφέροντας την αγωνία τους για τις διαστάσεις που έχει λάβει η αλόγιστη χρήση και κυρίως για τον τρόπο που οι πλατφόρμες χρησιμοποιούν το προϊόν –ειδικά τους αλγόριθμους που διαμορφώνουν συνθήκες εθισμού.
Το ποσοστό έφτανε στο 80%. Δηλαδή 8 στους 10 ουσιαστικά ζητούσαν να υπάρξουν περιορισμοί. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως κραυγή αγωνίας από τους γονείς που λίγα πράγματα μπορούν να κάνουν μόνοι τους.
Η αγωνία των γονέων
Κακά τα ψέματα, είναι δύσκολο να απαγορεύσεις τη χρήση ενός –ή περισσότερων– προϊόντος, την ώρα που τα υπόλοιπα παιδιά, ίδιας ηλικίας ή και μικρότερα, «ζουν» μέσα από τη χρήση των social media και λειτουργούν με γνώμονα τα όσα οι πλατφόρμες «επιβάλλουν» με τα λογισμικά τους.
Οι αλγόριθμοι είναι σχεδιασμένοι να κρατούν τους χρήστες, να τους εθίζουν. Και το χειρότερο είναι πως δεν ελέγχονται ούτε οι παραγωγοί ούτε το περιεχόμενο που, κατά κύριο λόγο, είτε είναι παραπλανητικό είτε –ακόμη χειρότερα– επιβλαβές.
Εξ ου και η κραυγή αγωνία μέσα από τα στοιχεία της δημοσκόπησης που δεν είναι και η μόνη. Ας θυμηθούμε ως παράδειγμα τα πατίνια, με την απαγόρευση χρήσης τους και τη θέσπιση αυστηρότερων κανόνων να τυγχάνουν ευρείας αποδοχής.
Η στάση των κομμάτων
Την προηγούμενη εβδομάδα, λοιπόν, ψηφίστηκε στη Βουλή ο νόμος για τα social media. Η αντιπολίτευση καταψήφισε. Και το «παρών» του ΠΑΣΟΚ –που έφερε, την ώρα που διεξαγόταν η συζήτηση για το νομοσχέδιο, μια δική του πρόταση– προκαλεί περισσότερο προβληματισμό αφού φάνηκε πως επιχειρεί να διαφοροποιηθεί με το βλέμμα στη μάχη για τη δεύτερη θέση και για να μη κατηγορηθεί ότι συμπλέει με την κυβέρνηση.
Και έτσι να μην είναι, αυτό φάνηκε. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν πως δεν είναι λίγοι, εντός του ΠΑΣΟΚ, που εξέφρασαν την απορία τους για τη στάση του κόμματος έχοντας υπ’ όψιν τους τα όσα λένε οι γονείς.
Το αν η απαγόρευση είναι λύση θα φανεί. Θα δοκιμαστεί στη πράξη που, σημειωτέον, δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Δεν είναι λίγοι αυτοί που ρωτούν τι θα γίνει μετά τα δεκαπεντάχρονα ως προς τη χρήση και κατά πόσο θα είναι έτοιμοι οι έφηβοι να μπουν στα social media.
Ο ρόλος της πολιτείας
Εδώ είναι σημαντικός ο ρόλος της πολιτείας. Για παράδειγμα, το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας κριτικούς αναγνώστες», που εφαρμόζεται σε σχολεία ανά τη χώρα, πρέπει να αναπτυχθεί και να φτάσει παντού. Η πρωτοβουλία του Παύλου Μαρινάκη και της Σοφίας Ζαχαράκη έχει γίνει αποδεκτή από τους μαθητές που συμμετείχαν και συμβάλλει στη διαχείριση της παραπληροφόρησης που έχει λάβει διαστάσεις κρίσης.
Ως εκ τούτου, τέτοια μείζονος σημασίας ζητήματα δεν δύναται να αποτελούν πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Οπως και η πρόταση για την ανωνυμία στο Διαδίκτυο, η αντιμετώπιση της οποίας θα έπρεπε να αποτελεί αντικείμενο κοινής δράσης και αποδοχής, ώστε να αντιμετωπιστούν η τοξικότητα και κυρίως η κρίση της παραπληροφόρησης.