Σαφές μήνυμα κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου και των προσπαθειών παρεμπόδισης ενεργειακών διασυνδέσεων έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Manama Dialogue 2026.
Στην ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, στην προστασία των ενεργειακών υποδομών και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στη Μέση Ανατολή επικεντρώθηκε η παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο IISS Manama Dialogue 2026, που πραγματοποιείται στο Μπαχρέιν.
Ο πρωθυπουργός συμμετείχε την Παρασκευή (30/10), μέσω τηλεδιάσκεψης από τη Νέα Υόρκη, σε συζήτηση με τον Μπάστιαν Γκίγκεριχ (Bastian Giegerich), γενικό διευθυντή του International Institute for Strategic Studies (IISS).
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε στις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επιμένοντας ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί την εργαλειοποίηση των θαλάσσιων διαφορών για την παρεμπόδιση στρατηγικών έργων.
Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Αγνοούν την ύπαρξη των ελληνικών νησιών
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανήλθε στο ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο χαρακτήρισε «παράνομο και άκυρο», αμφισβητώντας την απόπειρα της Άγκυρας και της Τρίπολης να οριοθετήσουν θαλάσσιες ζώνες παρακάμπτοντας τη γεωγραφική πραγματικότητα.
Όπως εξήγησε, η χάραξη μιας διαγώνιας γραμμής ανάμεσα στις δύο χώρες αγνοεί την παρουσία των ελληνικών νησιών που παρεμβάλλονται μεταξύ των ακτών τους.
Το επίμαχο μνημόνιο, που υπογράφηκε το 2019 και επικυρώθηκε πρόσφατα από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Αθήνα, η οποία υποστηρίζει ότι παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας.
Για να καταδείξει την προβληματική, κατά την ελληνική θέση, λογική μιας τέτοιας οριοθέτησης, ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε το παράδειγμα μιας υποθετικής συμφωνίας Ελλάδας και Τυνησίας, η οποία θα αγνοούσε πλήρως τη γεωγραφική παρουσία της Σικελίας και της Μάλτας.
Αντιπαρέβαλε τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας και Αιγύπτου, παρουσιάζοντάς την ως παράδειγμα διμερούς διευθέτησης στη βάση των διεθνών κανόνων.
Η θέση της Άγκυρας παραμένει διαφορετική, καθώς η Τουρκία υπερασπίζεται τη νομιμότητα του μνημονίου και αμφισβητεί την ελληνική ερμηνεία σχετικά με την επήρεια των νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
«Δεν θα δεχθούμε ομηρία των ενεργειακών διασυνδέσεων»
Η συζήτηση επεκτάθηκε στα μεγάλα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ανατολικής Μεσογείου, με τον πρωθυπουργό να προειδοποιεί ότι δεν μπορούν να μετατρέπονται σε αντικείμενο γεωπολιτικών πιέσεων.
«Δεν θα το δεχθούμε», υπογράμμισε, αναφερόμενος στις προσπάθειες παρεμπόδισης έργων που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, είναι αναγκαία για την ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική συνεργασία στην περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στο Great Sea Interconnector, το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, καθώς και στην προγραμματιζόμενη ηλεκτρική σύνδεση με την Αίγυπτο.
Η Αθήνα θεωρεί ότι τέτοιες υποδομές πρέπει να υλοποιούνται με βάση το Διεθνές Δίκαιο, χωρίς να εξαρτώνται από μονομερείς αξιώσεις τρίτων χωρών.
Η Ελλάδα ως γέφυρα της Ευρώπης με τη Μέση Ανατολή
Ο πρωθυπουργός κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει ενεργότερη παρουσία στον αραβικό κόσμο, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικός σύνδεσμος ανάμεσα στην Ευρώπη και στις χώρες του Κόλπου.
Αναφέρθηκε στον οικονομικό διάδρομο IMEC, ο οποίος σχεδιάζεται να συνδέσει την Ινδία με τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, καθώς και στο καλώδιο μεταφοράς δεδομένων EMC, ως υποδομές που μπορούν να ενισχύσουν τις εμπορικές και τεχνολογικές συνδέσεις των δύο περιοχών.
Στο ενεργειακό πεδίο υπογράμμισε τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) για τα Βαλκάνια και την Ουκρανία, συνδέοντας τις σχετικές επενδύσεις με τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού της Ευρώπης.
Κατά τον ίδιο, η ευρωπαϊκή συνεργασία με τις αραβικές χώρες δεν πρέπει να περιορίζεται στις οικονομικές συμφωνίες, αλλά να περιλαμβάνει και ουσιαστική συμβολή στη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Belharra, αμυντικές δαπάνες και επιχείρηση «Ασπίδες»
Αναφερόμενος στην ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε ιδιαίτερη μνεία στην ύψωση της ελληνικής σημαίας στη δεύτερη φρεγάτα Belharra, «Νέαρχος».
Επισήμανε ότι η Ελλάδα διαθέτει περίπου το 3,5% του ΑΕΠ της για την άμυνα, παρουσιάζοντας τις σχετικές δαπάνες ως στοιχείο της στρατηγικής της χώρας για την προστασία της εθνικής ασφάλειας.
Στη συνέχεια στάθηκε στην ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες», που δραστηριοποιείται στην Ερυθρά Θάλασσα για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η συμμετοχή κρατών όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία χρειάζεται να ενισχυθεί με την εμπλοκή περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών και την ανάπτυξη πρόσθετων επιχειρησιακών μέσων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις δυνατότητες διεύρυνσης της αμυντικής συνεργασίας με τις χώρες του Κόλπου, επισημαίνοντας τη σημασία της έμπρακτης ευρωπαϊκής υποστήριξης προς τους περιφερειακούς εταίρους.
Μητσοτάκης για εκλογές: «Είμαστε αισιόδοξοι ότι θα τις κερδίσουμε»
Από τη συζήτηση δεν έλειψε η αναφορά στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, με τον πρωθυπουργό να εκφράζει την αισιοδοξία του για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
«Θα έχουμε εκλογές, αλλά είμαστε αισιόδοξοι ότι θα τις κερδίσουμε», δήλωσε, συνδέοντας την πολιτική σταθερότητα με την προσέλκυση επενδύσεων και τη συνέχιση των διεθνών συνεργασιών της Ελλάδας.
Αναφερόμενος στην πορεία της οικονομίας, τη χαρακτήρισε «ευρωπαϊκό success story», υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει ανακτήσει την αξιοπιστία της στις διεθνείς αγορές.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επικαλέστηκε το γεγονός ότι η Ελλάδα μπορεί πλέον να δανείζεται με χαμηλότερα επιτόκια από ορισμένες χώρες της G7, μια εξέλιξη που, όπως σημείωσε, θα φάνταζε απίθανη πριν από λίγα χρόνια.
Η ελληνική παρουσία στον ΟΗΕ και το Manama Dialogue
Η συμμετοχή στο διεθνές φόρουμ ακολούθησε την παρουσία του πρωθυπουργού, την Πέμπτη (29/10), στην ανοιχτή συζήτηση υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, υπό την ελληνική προεδρία.
Η συνεδρίαση στη Νέα Υόρκη είχε ως αντικείμενο τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να παρουσιάζει τις ελληνικές θέσεις για την προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις των περιφερειακών συγκρούσεων στο παγκόσμιο εμπόριο.
Το IISS Manama Dialogue 2026, που διεξάγεται από τις 30 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου, αποτελεί την 22η διοργάνωση του διεθνούς φόρουμ ασφάλειας στο Μπαχρέιν.
Στις εργασίες του συμμετέχουν πολιτικοί ηγέτες, υπουργοί, διπλωμάτες και ειδικοί σε θέματα άμυνας και στρατηγικής, με κύρια αντικείμενα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την περιφερειακή ασφάλεια και τις διεθνείς συνεργασίες.
